عبور از بحران با دیپلماسی، اصلاحات داخلی و اتحاد ملی

به گزارش مجله خبری نگار،آرمان امروز نوشت: عبور از بحران با تکیه بر دیپلماسی، اصلاحات داخلی و اتحاد ملی به‌عنوان یک راهبرد سه‌وجهی، در روز‌های اخیر از سوی محمدجواد ظریف مورد تأکید قرار گرفته است. این ایده بر این اصل استوار است که عبور از شرایط دشوار کنونی نیازمند مجموعه‌ای از تصمیمات دشوار و استراتژیک است؛ تصمیماتی که تحقق آنها مستلزم فراهم شدن مقدمات بنیادین در عرصه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی خواهد بود.

در این چارچوب، تقویت معادله قدرت اجتماعی از طریق افزایش امید عمومی، مقابله با فساد و رانت، شکل‌دهی به اجماع ملی و بازسازی اعتماد عمومی به ظرفیت‌های انسانی کشور از جمله محور‌های اساسی عنوان شده است. همچنین بر ضرورت فعال‌سازی دیپلماسی، مدیریت هوشمندانه ظرفیت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و بهره‌گیری از تمامی ابزار‌های گفت‌و‌گو و مذاکره به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر سیاست‌گذاری کلان تأکید می‌شود.

به باور ظریف، بزنگاه تاریخی کنونی نیازمند تصمیمات شجاعانه، عقلانیت جمعی و اراده سیاسی راسخ است. ایران می‌تواند با اتکا به تجربه‌ها، منابع انسانی گسترده و همدلی ملی، مسیر رفع تحریم‌ها را طی کرده و زمینه‌ساز دستیابی به زندگی متعادل و سازنده برای مردم و نسل‌های آینده شود.

راهبرد عبور از بحران بر سه ضلع دیپلماسی فعال، اصلاحات داخلی و اتحاد ملی استوار است. در این نگاه، اصلاحات داخلی به‌عنوان مکمل سیاست خارجی، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش رضایت عمومی، تحقق خواسته‌های به‌حق مردم و سامان‌دهی به سیاست‌گذاری‌های داخلی دارد. ایجاد تراز و هماهنگی میان سیاست داخلی و سیاست خارجی در مسیر عقلانیت، مقدمه‌ای برای شکل‌گیری اتحاد ملی و تقویت انسجام اجتماعی ارزیابی می‌شود.

در همین راستا، بخشی از سخنان اخیر مسعود پزشکیان در مرقد امام خمینی نیز بر همین رویکرد دلالت داشت. وی با تأکید بر ضرورت درک واقعی مردم تصریح کرد که صرف سخنرانی برای جامعه کافی نیست و مسئولان باید در عمل نشان دهند که قصد حل مسائل را دارند. از نگاه او، زمانی که مردم احساس کنند اراده‌ای جدی برای حل مشکلات وجود دارد، می‌توان با اتکا به ظرفیت اجتماعی، مسیر پیشبرد بسیاری از امور کشور را هموار کرد.

مرضیه وحیدی، استاد دانشگاه در گفت‌و‌گو با روزنامه آرمان امروز با تأکید بر ضرورت بازتعریف مفهوم اتحاد ملی بر پایه منافع ایران، معتقد است که عبور از شرایط پیچیده کنونی بدون تقویت همبستگی اجتماعی و ایجاد اجماع فراگیر میان نیرو‌های سیاسی و اجتماعی امکان‌پذیر نیست. به گفته او، اتحاد ملی زمانی معنا پیدا می‌کند که همه جریان‌ها و نهادها، منافع بلندمدت کشور را بر منافع جناحی و کوتاه‌مدت ترجیح دهند و این اصل به یک قاعده عملی در حکمرانی تبدیل شود.

وحیدی با اشاره به اینکه جامعه ایران از ظرفیت‌های انسانی، فرهنگی و تاریخی گسترده‌ای برخوردار است، اظهار می‌کند که بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها نیازمند شکل‌گیری فضایی مبتنی بر اعتماد، گفت‌و‌گو و مشارکت است. از نگاه او، اتحاد ملی صرفاً یک شعار سیاسی نیست، بلکه فرآیندی اجتماعی است که از دل تعامل مستمر دولت با مردم و پاسخ‌گویی شفاف به مطالبات عمومی شکل می‌گیرد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه منافع ایران باید محور اصلی تصمیم‌سازی‌ها باشد، تصریح می‌کند: زمانی می‌توان از اتحاد ملی سخن گفت که سیاست‌گذاری‌ها در جهت ارتقای رفاه عمومی، کاهش شکاف‌های اجتماعی و تقویت احساس تعلق شهروندان به آینده کشور حرکت کند. به باور او، اگر مردم احساس کنند که تصمیمات کلان با هدف بهبود زندگی آنان و حفظ منافع ملی اتخاذ می‌شود، سطح همراهی و مشارکت اجتماعی به‌طور طبیعی افزایش خواهد یافت.

وحیدی همچنین بر پیوند میان اتحاد ملی و اصلاحات داخلی تأکید کرده و می‌گوید: اصلاحات ساختاری در حوزه‌های اقتصادی، اداری و اجتماعی نقش مهمی در بازسازی سرمایه اجتماعی دارد. مقابله با فساد، شفافیت در عملکرد نهاد‌ها و ایجاد فرصت‌های برابر، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه‌ساز تقویت همبستگی ملی شود.

به گفته او، اتحاد ملی زمانی پایدار خواهد بود که همه اقشار جامعه خود را در فرآیند تصمیم‌گیری سهیم بدانند و احساس طردشدگی نداشته باشند. این امر مستلزم تقویت نهاد‌های مدنی، گسترش فضای گفت‌و‌گو و پذیرش تنوع دیدگاه‌ها در چارچوب منافع ایران است.

وحیدی در پایان خاطرنشان می‌کند که کشور در مقطع حساسی قرار دارد و عبور موفق از این مرحله نیازمند ترکیبی از عقلانیت سیاسی، اراده برای اصلاح و تکیه بر انسجام ملی است.

از نظر او، اگر اتحاد ملی بر پایه منافع ایران شکل بگیرد، می‌تواند به پشتوانه‌ای قدرتمند برای پیشبرد دیپلماسی، کاهش فشار‌های خارجی و حرکت به سمت توسعه پایدار تبدیل شود.