سبزیجاتی که سموم خطرناک را از خاک جمع می‌کنند، شناسایی شده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار،محققان دانشگاه کوبه مکانیسمی را کشف کرده‌اند که از طریق آن اعضای خانواده کدوییان - از جمله کدو تنبل، کدو حلوایی، کدو حلوایی پتیپان، خربزه و خیار - آلاینده‌های مضر را در قسمت‌های خوراکی گیاه جمع می‌کنند. این مطالعه در مجله Plant Physiology and Biochemistry (PPB) منتشر شده است.

کدوییان قادر به جذب آلاینده‌های پایدار از خاک هستند که سپس در میوه تجمع یافته و می‌توانند برای سلامتی خطرناک باشند. با این حال، اکثر گیاهان زراعی دیگر این کار را انجام نمی‌دهند.

پروفسور هیدیوکی اینویی، متخصص زیست‌شناسی کشاورزی در دانشگاه کوبه، گفت: «این آلاینده‌ها به خوبی تجزیه نمی‌شوند و می‌توانند در بدن انسان تجمع یابند. ما می‌خواستیم بفهمیم که چرا خانواده کدو تنبل اینقدر غیرمعمول رفتار می‌کنند.»

پیش از این، تیم اینویی دسته خاصی از پروتئین‌ها را شناسایی کرده بود که به آلاینده‌ها متصل شده و به آنها کمک می‌کنند تا در گیاه حرکت کنند. دانشمندان همچنین دریافتند که شکل این پروتئین‌ها و توانایی آنها در اتصال به مواد سمی، بر میزان آلاینده‌هایی که به اندام‌های روی زمین می‌رسند، تأثیر می‌گذارد. با این حال، این سؤال همچنان باقی مانده بود: چرا، حتی در یک گونه واحد، برخی از گونه‌ها سموم را بیشتر از سایرین جمع می‌کنند؟

آزمایش‌های جدید نشان داده‌اند که گونه‌های مستعد تجمع آلاینده‌ها، تعداد بیشتری از این پروتئین‌ها را در شیره خود دارند، در حالی که در برخی دیگر، آنها درون سلول‌ها باقی می‌مانند. یک تفاوت کلیدی، تفاوت جزئی در توالی اسید آمینه است که به عنوان نوعی "نشانگر" عمل می‌کند و تعیین می‌کند که آیا پروتئین به داخل شیره ترشح خواهد شد یا خیر.

اینویی توضیح داد: «فقط پروتئین‌های ترشح‌شده قادر به حرکت در سراسر گیاه و رسیدن به میوه هستند. این عاملی است که گونه‌های بسیار آلوده را از گونه‌های مقاوم متمایز می‌کند.»

درک این مکانیسم، راه را برای ایجاد سبزیجات ایمن‌تر باز می‌کند.

این محقق خاطرنشان کرد: «اگر بتوانیم رفتار پروتئین‌هایی را که آلاینده‌ها را منتقل می‌کنند - با تغییر توانایی آنها در اتصال به سموم یا جلوگیری از آزاد شدن آنها به آب میوه - کنترل کنیم، ممکن است بتوانیم گیاهانی پرورش دهیم که مواد مضر را در میوه خود جمع نمی‌کنند.»

علاوه بر این، این دانشمند پتانسیلی برای گیاه‌پالایی - پاکسازی خاک‌های آلوده با استفاده از گیاهان - در این کشف می‌بیند.

اینویی افزود: «ما می‌توانیم از این دانش برای ایجاد محصولاتی استفاده کنیم که به طور مؤثر آلاینده‌ها را از خاک جذب می‌کنند. این به ما امکان می‌دهد گیاهان معمولی را به سیستم‌های مهندسی زیستی برای پاکسازی محیط زیست تبدیل کنیم.»