۲۰۲۵: سال طلا، ارز‌های دیجیتال و فلزات کمیاب... چه اتفاقی برای اقتصاد جهانی افتاد؟

به گزارش مجله خبری نگار، بازگشت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به کاخ سفید در آغاز سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی اساسی بود، زیرا دولت جدید او به سرعت شروع به اجرای سیاست‌های تجاری حمایت‌گرایانه کرد.

این روند در آوریل ۲۰۲۵، در روزی که به «روز آزادی» معروف شد، به اوج خود رسید، زمانی که واشنگتن از اعمال بسته گسترده تعرفه‌ها بر واردات از گروهی از کشور‌ها از چین و اروپا خبر داد.

واکنش به این اتفاق، کاهش شدید بازار‌های سهام جهانی بود و صد‌ها میلیارد دلار از ارزش بازار سهام شرکت‌های فناوری و تراشه از دست رفت.

درگیری‌ها بازار‌های انرژی و کالا را متزلزل می‌کند

رویداد‌های خاورمیانه، ریسک‌های ژئوپلیتیکی را به عنوان یک عامل کلیدی در قیمت‌گذاری کالا‌های اساسی، به ویژه نفت، بازتعریف کرده‌اند. موارد زیر برجسته‌ترین رویداد‌هایی هستند که منطقه خاورمیانه شاهد آنها بوده است:

• حملات اسرائیل و آمریکا به ایران.
• تجاوز اسرائیل به قطر.

اختلالات دریای سرخ: تنش‌های جدید باعث شده است که هزینه‌های کشتیرانی در برخی مواقع بیش از ۳۰۰ درصد افزایش یابد، که این امر بر تورم جهانی فشار وارد کرده و بر زنجیره‌های تأمین در اروپا و آسیا تأثیر می‌گذارد.

در این زمینه، بازار نفت شاهد کاهش قابل توجهی بود، به طوری که نفت خام برنت امروز (۲۶ دسامبر ۲۰۲۵) با قیمت ۶۲.۵ دلار در هر بشکه معامله شد، در حالی که در ابتدای سال جاری، تحت فشار عرضه بیش از حد و تقاضای ضعیف، ۷۵ دلار در هر بشکه بود و انتظارات بدبینانه‌ای از ادامه فشار نزولی در سال ۲۰۲۶ وجود دارد.

عملکرد اقتصادی جهانی

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) انتظار دارد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۲ درصد رشد کند و سپس در سال ۲۰۲۶ به ۲.۹ درصد کاهش یابد. این سازمان نگرانی خود را در مورد ادامه خطرات اقتصادی مرتبط با رشد نامتوازن بین کشور‌ها و افزایش سطح بدهی ابراز کرد.

در همین حال، موسسه رتبه‌بندی فیچ پیش‌بینی می‌کند که اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵، ۲.۵ درصد و در سال ۲۰۲۶، ۲.۴ درصد رشد خواهد کرد.

طلا و نقره

سال ۲۰۲۵ سالی استثنایی برای بازار‌های فلزات گرانبها بود، به طوری که هم طلا و هم نقره به بالاترین رکورد‌های خود رسیدند. طلا از ابتدای سال ۷۰ درصد افزایش قیمت داشت و در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ با قیمت ۴۵۶۱.۴ دلار در هر اونس معامله شد.

با وجود این، نقره با دستاورد قدرتمندتری از طلا پیشی گرفته است، زیرا قیمت آن از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون ۱۴۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۷۵ دلار در هر اونس رسیده است.

افزایش قیمت این دو فلز به ترکیبی از عوامل مشترک مانند تنش‌های ژئوپلیتیکی و انتظارات از کاهش نرخ بهره آمریکا نسبت داده می‌شود.

خرید‌های بی‌سابقه توسط بانک‌های مرکزی در سراسر جهان که در اکتبر ۲۰۵۵ به اوج خود رسید، همچنین یک پشتوانه کلیدی برای طلا تشکیل داد که نشان دهنده تغییر استراتژیک در ذخایر جهانی از دلار است.

در مورد نقره، به دلیل افزایش تقاضای صنعتی از بخش‌های تحول سبز مانند انرژی خورشیدی و مراکز داده هوش مصنوعی، ارزش آن افزایش یافته است.

محدودیت‌های چین بر فلزات خاکی کمیاب

در اواسط سال ۲۰۲۵، چین محدودیت‌های گسترده‌ای را بر صادرات تعدادی از مواد معدنی کمیاب و استراتژیک مورد استفاده در صنایع فناوری و نظامی ایالات متحده اعلام کرد.

این اقدام میزان وابستگی آمریکا به مواد اولیه وارداتی از چین، به ویژه در زمینه تراشه‌ها، باتری‌ها، خودرو‌های برقی و ربات‌ها را نشان داد و منجر به اختلالات مستقیم در کارخانه‌ها و شرکت‌های ایالات متحده شد.

با گسترش بحران، ایالات متحده به سرعت جستجوی منابع جایگزین را آغاز کرد. با این حال، واشنگتن دریافت که جبران ظرفیت تولید چین آسان نیست، و همین امر باعث شد دولت ایالات متحده موضع خود را در قبال پکن نرم‌تر کند و وارد آتش‌بس موقت شود.

دگرگونی در ارز‌های دیجیتال

بازار‌های دارایی‌های دیجیتال در سال ۲۰۲۵ متزلزل شدند و منجر به کاهش شدید بسیاری از ارز‌های دیجیتال، به ویژه ارز‌های مبتنی بر سفته‌بازی و اهرم بالا، شدند.

این همزمان با نوسانات گسترده در بخش هوش مصنوعی بود که به محرک اصلی بازار‌ها تبدیل شده است، زیرا هرگونه اصلاح در سهام تراشه‌ها و الگوریتم‌های پیشرفته منجر به فروش گسترده دارایی‌های دیجیتال پرخطر شده است.

قیمت بیت‌کوین از ابتدای سال ۲۰۲۵، ۶ درصد و دیگر ارز دیجیتال اصلی، اتریوم، ۱۲ درصد کاهش یافته است. دارایی‌های دیجیتال کوچک‌تر یا آنچه که به عنوان «آلت‌کوین» شناخته می‌شوند، بیش از ۴۰ درصد سقوط کرده‌اند.

مجمع اقتصادی بین‌المللی سن پترزبورگ ۲۰۲۵: قرارداد‌هایی به ارزش تقریبی ۸۵ میلیارد دلار امضا شد و عربستان سعودی به عنوان مهمان افتخاری بعدی اعلام شد.

مجمع اقتصادی بین‌المللی سن پترزبورگ ۲۰۲۵ با حضور نمایندگانی از ۱۴۴ کشور به کار خود پایان داد و به نتایج قابل توجهی در همکاری‌های اقتصادی دست یافت. در طول این مجمع، ۱۱۱۶ توافقنامه به ارزش بیش از ۶.۵ تریلیون روبل (تقریباً ۸۵ میلیارد دلار) امضا شد که از این تعداد، ۸۳۱ توافقنامه به ارزش ۴.۴ تریلیون روبل توسط مناطق روسیه امضا شد.

مباحثات در دوره ۲۰۲۵ این مجمع بر فناوری، انرژی، توسعه پایدار و مشارکت‌های بین‌المللی متمرکز بود. همچنین اعلام شد که عربستان سعودی مهمان افتخاری در مجمع ۲۰۲۶ خواهد بود.

تجلیل از عربستان سعودی به عنوان مهمان افتخاری همزمان با صدمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک بین روسیه و عربستان سعودی در سال ۲۰۲۶، بُعد نمادین و مضاعفی به مشارکت مورد انتظار می‌افزاید..

انتظار می‌رود عربستان سعودی از این بستر برجسته در این مجمع که قرار است از ۳ تا ۶ ژوئن ۲۰۲۶ برگزار شود، برای نمایش چشم‌انداز اقتصادی خود و جذب سرمایه‌گذاری و فرصت‌های همکاری بیشتر استفاده کند..