وضعیت بحرانی سد‌های استان مرکزی/وضعیت سد کمال صالح نگران‌کننده است

به گزارش مجله خبری نگار، حسین اسدی، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی عصر امروز در نشست شورای حفاظت از منابع آب استان مرکزی با ارائه گزارشی از وضعیت سد‌های استان مرکزی و شرایط بارندگی گفت: متأسفانه امسال وارد ششمین سال خشکسالی شده‌ایم؛ هرچند امیدواریم زمستان و بهار پیش‌رو شرایط بهتری داشته باشد. برای نخستین بار در صد سال اخیر، تا دیروز صبح و پس از گذشت ۵۴ روز از آبان‌ماه، حتی یک قطره باران در ایستگاه‌های باران‌سنجی استان ثبت نشده است. تنها بارشی محدود در شهرستان خمین گزارش شد که در حد دو تا سه میلی‌متر بود.

وی افزود: وضعیت سد کمال صالح نیز نگران‌کننده است. این سد که ظرفیت ذخیره ۹۵ میلیون متر مکعب دارد، اکنون تنها ۱۱ میلیون متر مکعب آب در مخزن خود دارد و نهایتاً امکان برداشت ۸ میلیون متر مکعب وجود دارد. به دلیل نوع سازه سد که خاکی با هسته رسی است، خروج آب از هسته موجب ترک‌هایی می‌شود که اصطلاحاً «پایپینگ» یا لوله‌ای شدن نام دارد و ترمیم آن بسیار دشوار است. علاوه بر این، مسائل زیست‌محیطی و حیات آبزیان نیز مطرح است که ریسک مدیریت منابع را افزایش می‌دهد. ورودی سد در حال حاضر حدود ۳۰ لیتر در ثانیه است، در حالی که در سال گذشته حداقل ۲۸۰ تا ۳۰۰ لیتر در ثانیه ورودی داشتیم.

اسدی تصریح کرد: سد الغدیر ساوه نیز شرایط مشابهی دارد. این سد با هدف تأمین آب کشاورزی اراضی زیر دست، باغات پسته و بخشی از آب شرب شهر طراحی شده و ظرفیت آن ۲۷۷ میلیون متر مکعب است. اما اکنون تنها ۱۶ میلیون متر مکعب آب در مخزن باقی مانده که آن هم حجم غیرقابل برداشت محسوب می‌شود. برج آبگیری سد دارای سه دریچه است که دو دریچه کاملاً خارج از آب قرار گرفته و دریچه سوم تنها چند سانتی‌متر در آب است. پیش‌بینی می‌شود نهایتاً تا اوایل آذر بتوان از آن استفاده کرد. ورودی فعلی سد حدود ۴۰ تا ۵۰ لیتر در ثانیه است، در حالی که در سال گذشته این رقم به ۲۸۰ تا ۳۰۰ لیتر می‌رسید.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان مرکزی بیان کرد: در مقایسه بارندگی سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ با سال گذشته نیز نشان‌دهنده کاهش شدید است. در سال گذشته کل استان ۲۰ میلی‌متر بارندگی داشت، در حالی که امسال تاکنون هیچ بارشی ثبت نشده است. میانگین بلندمدت بارندگی استان ۳۵.۷ میلی‌متر بوده که اکنون به صفر رسیده است. نمودار‌ها نشان می‌دهد از سال ۱۳۹۹ به بعد افت بارندگی به‌طور جدی آغاز شده است. موجودی مخازن نیز به شدت کاهش یافته؛ به‌گونه‌ای که در چنین روزی از سال گذشته ورودی سد‌ها ۲۲۰ لیتر در ثانیه بود، اما امسال تنها ۳۰ لیتر ثبت شده است.

وی افزود: در همین راستا، معاون وزارت نیرو طی نامه‌ای به استانداران سراسر کشور تأکید کرده است که بر اساس مصوبات جلسه ۴۶ شورای عالی آب، اقدامات لازم برای پایداری تأمین آب باید با محوریت استانداران و از طریق کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان‌ها انجام شود.

اسدی بیان کرد: خوشبختانه استان مرکزی در این زمینه پیشرو بوده و با تدوین سند سازگاری با کم‌آبی توانسته است برش استانی برنامه هفتم توسعه را سریع‌تر آماده و ابلاغ کند. این اقدامات با همکاری فرمانداران و دستگاه‌های مرتبط انجام شده و برنامه‌ریزی‌های لازم برای مدیریت منابع آب در شرایط بحرانی در دستور کار قرار دارد.