هراس غرب از راهبرد ۶۰ درصد

به گزارش مجله خبری نگار/خراسان: در روز‌های سرد مذاکرات هسته‌ای آن‌چه اجاق این پرونده را هنوز روشن نگه‌داشته، گزارش‌های سه ماه یک بار آژانس بین المللی انرژی اتمی است که هر از گاهی از پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران می‌گوید و این در حالی است که طرف مقابل آمریکایی به گفته وال استریت ژورنال، به بهانه جنگ غزه مذاکرات را متوقف کرده و حتی این تحلیل وجود دارد تفاهم نانوشته تابستان بین تهران و واشنگتن بر سر کاهش تنش میان دو طرف نیز امروز غیر فعال شده و دیگر امیدی به موفقیت مذاکرات هسته‌ای و احیای برجام نیست.

همچنین با عبور از مهم‌ترین تاریخ هشت سال اخیر برجام یعنی ۲۶ مهرماه که تاریخ پایان برخی تحریم‌های ایران و تحول در وضعیت اجرای پروتکل الحاقی بود حالا بیش از گذشته احیای برجام در هاله‌ای ابهام قرار دارد و این ابهام نا امیدی با نزدیک‌تر شدن به موعد انتخابات آمریکا از یک سو و ادامه یافتن جنگ در غزه بیشتر و بیشتر هم شده است. با این حال و در جدیدترین خبر هسته‌ای اخیرا رویترز به نقل از گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی مدعی شده ایران سرعت غنی سازی ۶۰ درصد خود را افزایش زیادی داده است.

رویترز به نقل از آژانس ادعا کرد: ایران تولید اورانیوم غنی‌شده را افزایش داده است. خبرگزاری رویترز مدعی شد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش جدید خود اعلام کرده ایران تولید اورانیوم با خلوص ۶۰ درصد خود را سه برابر افزایش داده است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش داد که ایران کاهش سرعت تولید اورانیوم غنی‌شده خود تا خلوص ۶۰ درصد در چند ماه گذشته را پایان داده و به حالت قبلی بازگردانده است. بسیاری از دیپلمات‌ها بر این باورند این کاهش که از ژوئن امسال آغاز شده بود، نتیجه مذاکرات اخیر میان آمریکا و ایران بوده است که منجر به آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده ایران از کره جنوبی و تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا شد. رویترز با استناد به بیانیه‌ای که مدعی است درباره این گزارش محرمانه آژانس به اعضای خود رویت کرده گزارش داد که ایران «تولید اورانیوم با خلوص بالای خود را افزایش داده و رویه پیشین کاهش تولیدات خود از اواسط ۲۰۲۳ را به پایان رسانده است.»

در این بیانیه همچنین آمده است که از زمان کاهش این تولیدات، تاسیسات نطنز و فردو اورانیوم را تا ۶۰ درصد و با سرعت ۳ کیلوگرم در ماه تولید می‌کردند. طبق توضیحات آژانس، ایران تا کنون، مقادیر کافی اورانیوم غنی‌شده با خلوص ۶۰ درصد برای تولید سه بمب هسته‌ای و مقادیر بیشتری اورانیوم با غنای پایین در اختیار دارد. دراین بیانیه همچنین آمده است: «آژانس تایید می‌کند که از پایان نوامبر ۲۰۲۳، سرعتی که ایران تولید اورانیوم غنی‌شده تا ۶۰ درصد را انجام می‌داد، در این دو تاسیسات تا حدود ۹ کیلوگرم در هر ماه افزایش یافته است.» رویترز در ادامه با اشاره به این بیانیه آژانس نوشت: «بازرسان آژانس درابتدا، تغییراتی را در ۲۵ نوامبر در تولیدات فردو مشاهده کردند که پس از اعلام این تغییر از سوی ایران در ۲۲ نوامبر بود و سرعت تولید در آن محل‌ها نیز در حال بازگشت به سطح قبل از کاهش دادن آن بود.»

این بیانیه می‌افزاید: «بازرسان همچنین افزایش سرعت تولید در نطنز در ۲۷ نوامبر را نیز گزارش کردند. آژانس سپس مقدار تولیدات در نطنز را در ۱۹ دسامبر و در فردو را در ۲۴ دسامبر راستی‌آزمایی کرد. آژانس به طور رسمی به اعضای خود درباره کاهش سرعت تولید تا سه‌شنبه گزارشی نداده بود.»

واکنش اسلامی به گزارش آژانس: کار جدیدی نکردیم

در واکنش به چنین گزارشی که رویترز بخشی از آن را درز داده، محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان این‌که طرف مقابل تلاش می‌کند فضای دیگری را ایجاد کند و افکار عمومی را از سمت غزه به سمت ایران متوجه کند، گفت: ما کار جدیدی نداشتیم و همان فعالیت جاری ما هست که طبق چارچوب و ضوابط در حال انجام شدن است. وی اظهارداشت: حرفی که طرف مقابل مطرح کرده صحبت تازه‌ای نیست و بیشتر یک جنجال رسانه‌ای است. با توجه به شرایط سیاسی و وضعیتی که در غزه برای طرف مقابل پیش آمده آن‌ها تلاش می‌کنند تا فضای دیگری را ایجاد کنند و افکار عمومی را از سمت غزه به سمت ایران متوجه کنند. ما کار جدیدی نداشتیم و همان فعالیت جاری ماست که طبق چارچوب و ضوابط در حال انجام شدن است. اسلامی در واکنش به ابراز نگرانی کاخ سفید برای غنی سازی ۶۰ درصدی ایران، بیان کرد: ما همان غنای ۶۰ درصد را تولید می‌کردیم، نه کاری را تغییر دادیم و نه ظرفیت جدیدی ایجاد کردیم. این یک هیاهوی رسانه‌ای است که معمولا کاخ سفید و رژیم صهیونیستی برای فضاسازی از این عبارت‌ها استفاده می‌کنند تا فشار افکار عمومی دنیا را از جرم و جنایتی که در غزه انجام می‌دهند، کم کنند.

روایت وال‌استریت ژورنال از بهانه‌جویی آمریکا

از سوی دیگر یک رسانه آمریکایی با توجه به انتشار گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ایران و با اشاره به تلاش‌های دیپلماتیک در ماه‌های گذشته برای کاهش تنش‌ها میان ایران و آمریکا نوشت که ایران تولید اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی خود را سه برابر کرده و این نشان‌دهنده بی‌اثر ماندن تلاش‌های دیپلماتیک بی‌سروصدا میان واشنگتن و تهران برای کاهش تنش‌هاست.

روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال با ادعای مرتبط بودن اقدامات اخیر نیرو‌های مقاومت منطقه با ایران، نوشت «این تحول در پی گسترش نقاط پرتنش میان آمریکا و ایران انجام شده که این نیرو‌ها بارها، از زمان در گرفتن جنگ خون‌بار میان اسرائیل و حماس در ۷ اکتبر، با نیرو‌های آمریکایی در منطقه تبادل آتش کرده‌اند». این رسانه آمریکایی در ادامه نوشت پس از برخی مذاکرات غیرمستقیم در عمان در بهار امسال که میزبان‌ها نقش میانجی را در مذاکرات مقامات آمریکا و ایران داشتند، تهران و واشنگتن اقداماتی انجام دادند که آمریکا امیدوار بود تنش‌ها را کاهش دهد و از ایجاد یک بحران در آستانه انتخابات آمریکا در نوامبر جلوگیری شود. این اقدامات دیپلماتیک در پی متوقف شدن مذاکرات تابستان ۲۰۲۲ درباره احیای توافق هسته‌ای انجام شد که ایران در ازای لغو گسترده تحریم‌هایش با محدود کردن برنامه هسته‌ای خود موافقت کرد. مقامات آمریکایی اقدامات متعددی را تعیین کرده بودند که امیدوار بودند ایران آن‌ها را انجام دهد. این اقدامات شامل تبادل زندانیان میان ۲ کشور بود که در ماه سپتامبر انجام شد. متوقف شدن حملات نیرو‌های مقاومت در منطقه علیه نیرو‌های آمریکایی و متوقف شدن برنامه هسته‌ای ایران، به ویژه کاهش یا متوقف تولید اورانیوم با خلوص بالا توسط ایران نیز در میان این اقدامات در نظر گرفته شده بود.

در عوض، آمریکا نیز آماده بود به ایران دسترسی به میلیارد‌ها دلار پول بلوکه‌شده آن را تحت تحریم‌های آمریکا بدهد. واشنگتن همچنین سیگنال‌هایی مبنی بر این فرستاده بود که در اجرای تحریم‌های نفتی خود علیه ایران سختگیری نخواهد کرد و آماده ازسرگیری مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران خواهد بود. وال استریت ژرونال، اما با اشاره به بهانه‌جویی آمریکا برای مذاکره نکردن با ایران، در بخش دیگری از این گزارش نوشت: برای برگزاری مذاکرات بیشتری در نیمه اکتبر در عمان نیز برنامه‌ریزی شده بود، اما آمریکا آن را پس از حمایت تهران از حمله ۷ اکتبر حماس علیه اسرائیل لغو کرد. این بهانه آمریکا در حالی است که «متیو میلر» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در کنفرانس خبری بامداد ۱۹ مهر خود گفته بود: «ما هیچ اطلاعاتی نداریم که نشان دهد ایران این حملات از سوی حماس را هدایت یا هماهنگ کرده است. ما هنوز چیزی مبنی بر این که آن‌ها از این حمله حمایت کرده یا پشت پرده آن بوده‌اند، ندیده‌ایم.»

واکنش آمریکا و روسیه به گزارش جدید آژانس

در همین زمینه یک مقام شورای امنیت ملی آمریکا با مطرح کردن ادعای مرتبط بودن فعالیت‌های اخیر نیرو‌های مقاومت منطقه به ایران، گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته‌ای ایران را «نگران‌کننده» توصیف کرد. یک سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا روز سه‌شنبه گفت که این کشور «تا حد زیادی نگران» گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره تولیدات اورانیوم با خلوص بالا توسط ایران است. میخاییل اولیانوف نماینده روسیه در نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین نیز در پی انتشار گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران، از مانع‌تراشی آمریکا و شرکای اروپایی توافق هسته‌ای برای احیای آن از طریق مذاکرات وین انتقاد کرد. اولیانوف با اشاره به وقفه در مذاکرات وین برای احیای توافق هسته‌ای که اجرای همه‌جانبه و کامل آن در پی خروج آمریکا از این توافق در سال ۲۰۱۸ مختل شد، ادامه داد: «اگر آمریکا و تروئیکای اروپا (آلمان، فرانسه و انگلیس) مانع احیای برجام در سال گذشته نشده بودند، سطح غنی‌سازی در ایران، در حال حاضر، از ۳.۶۷ درصد فراتر نبود.» اشاره اولیانوف به حدود غنی‌سازی اورانیوم در توافق هسته‌ای برجام است.