پیش‌بینی جرم با هوش مصنوعی!

به گزارش مجله خبری نگار/ایران: پیش بینی جرم یکی از مزایای کاربرد هوش مصنوعی در مسائل حقوقی و قضایی است که هم می‌توان با کمک آن به سرعت بخشیدن در رسیدگی به پرونده‌ها امیدوار بود و هم برای جلوگیری از تشکیل پرونده‌های قضایی جدید از آن بهره برد. هوش مصنوعی در گمانه زنی آسیب‌های اجتماعی، بازدارنده جدی در بزهکاری و مانعی مهم در تحقق جرم محسوب می‌شود.

این فناوری در علوم جنایی از طریق پیش‌بینی جرم، پیشگیری و دستگیری مظنونین ورود پیدا می‌کند و می‌تواند در شناسایی و حذف زمینه‌های جرم و شناسایی علت‌های بزهکاری کمک کند که در این میان هوش مصنوعی با: الف- تحلیل داده‌های اثر انگشت ب- ارجاع به «دی ان ای» و بررسی ژنتیکی ج-آنالیز هویت مظنونین، نقش مؤثری را ایفا خواهد کرد. البته نباید فراموش کرد که پیشگیری امری پیچیده و چند بعدی و البته نیازمند ابزار‌های گوناگونی است و هوش مصنوعی هم می‌تواند یکی از ابزار‌های مفید باشد.

داده‌کاوی و تحلیل داده‌ها، در پی اقدام سیستم‌های نظارتی و دوربین‌های کنترل هویتی، در تصمیمات مربوط به پیشگیری از جرم می‌تواند مؤثر باشد. همه این داده‌ها را می‌توان طبقه بندی کرد، در خصوص آن‌ها تحلیل داشت و براساس نتایج داده‌ها تصمیم سازی انجام داد.

البته توجه به نمونه‌های موفق بهره گیری از نرم افزار‌های پیشگیرانه در کشور‌های دیگر هم خالی از لطف نیست؛ به نحوی که در سال ۲۰۲۰ پلیس ادمونتون کانادا سرویسی بنام «تسهیلگر اجتماعی» مبتنی بر هوش مصنوعی راه اندازی کرد که بررسی و ریشه یابی رفتاری افراد، با تمرکز بر چالش‌های اجتماعی مانند اعتیاد، بی خانمانی و بهداشت روانی را مدنظر داشت. این هوش مصنوعی، از فناوری بیومتریک بهره می‌برد تا به عدالت پیشگیرانه بر پایه مداخله پیش از جرم اهتمام ورزد.

همچنین در بنگلادش نرم افزار «پورتوبادی» برای بانوان طراحی شده که با فشردن یک دکمه، پلیس را از احتمال خطر، تهدید و تجاوز مطلع کند.

سرانجام اینکه برای بکارگیری هوش مصنوعی در پیشگیری از وقوع جرم توجه به این پیشنهادات خالی از لطف نیست:

۱ - یکپارچگی و هماهنگی در سامانه‌های ارائه داده: آنچه در عملکرد نهاد پیشگیری کننده از جرم برای استفاده از هوش مصنوعی کمک کننده است، داشتن اطلاعات و داده‌های کافی و البته صحیح است، تا بتوان بر آن اساس تحلیل و تصمیم گیری داشت، بنابراین همه دستگاه‌های مرتبط با وقوع یک بزه اعم از نهاد‌های تربیتی، حمایتی، انتظامی و قضایی باید بصوت یکپارچه اقدام به ثبت داده‌ها کنند.

۲ - الگوبرداری‌های صددرصدی مجاز نیست: برای بهره گیری از تجربیات دیگر کشورها، لازم است چند مورد را با تامل و احتیاط در نظر داشت: الف- استوانه‌های فرهنگی و عرف‌های منطقه‌ای و محلی را بنا بر نسخه وطنی طراحی کرد و داده‌ها را با توجه به موقعیت ملی وارد نمود. ب- برخی از اقدامات بزهکاران دیگر کشورها، صلاحیت انطباق مطلق به وضعیت کشور ما را ندارند و چهارچوب‌های اقتصادی، نحوه رویکرد‌های پیشگیرانه و حتی کیفر دادن محکومان روش‌های گوناگونی دارد که در ایران با دیگر کشور‌ها تفاوت‌هایی خواهد داشت.

۳ - حمایت از ارزش‌های بنیادین بشری: در هر اقدام پیشگیرانه باید مرکزیت و محور انسان باشد. ابزار هوش مصنوعی نخست؛ نباید منجر به محدودیت غیرقانونی و ایجاد سلطه بر انسان‌ها شود. دوم؛ استفاده از هوش مصنوعی نباید باعث حاکمیت خود هوش مصنوعی بر انسان به‌ویژه در گونه‌های تکامل‌یافته‌تر آن در دهه‌های بعدی شود.