مراکز داده به موتور‌های جت قدیمی روی آوردند

به گزارش مجله خبری نگار،این موتور‌ها از هواپیما‌های بازنشسته خارج می‌شوند و پس از بازسازی، با گاز طبیعی کار می‌کنند. اگرچه هیچ‌کس این موتور‌ها را راهکاری دائمی برای نیروگاه‌های برق نمی‌داند، اما استفاده از آنها نشانه دیگری از عقب ماندن ظرفیت تامین برق از سرعت توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی است.

برای شرکت‌هایی که در صف انتظار اتصال به شبکه برق مانده‌اند، مهم‌ترین مزیت موتور‌های جت تغییر کاربری یافته، سرعت راه‌اندازی آنهاست. آودون مارتینسن، تحلیلگر شرکت «ریستاد انرژی»، به نیویورک‌تایمز گفت: همه‌چیز به تامین برق در سریع‌ترین زمان ممکن بستگی دارد. با استفاده از واحد‌های تولید برق مبتنی بر موتور جت، شرکت‌ها می‌توانند در ۲۴ ماه یک مرکز داده را راه‌اندازی کنند.

این در حالی است که طبق اعلام آژانس بین‌المللی انرژی، اتصال یک مرکز با ظرفیت ۱۰۰ مگاوات به شبکه برق در شمال ویرجینیا، حدود هفت سال زمان می‌برد. یکی از مدیران شرکت «میتسوبیشی پاور»، از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان تجهیزات تولید برق در جهان، هفته گذشته به بلومبرگ گفت که پیش‌بینی می‌شود بخش عمده ظرفیت جدید تولید برق تا ۲۰۳۱ به بهره‌برداری برسد.

این تاخیر‌ها در برخی موارد، به از دست رفتن فرصت‌های تجاری برای اپرتور‌های مراکز داده منجر شده است. مایکروسافت ماه گذشته پس از آنکه شرکت خدمات برق محلی اعلام کرد تا اوایل یا اواسط دهه ۲۰۳۰ قادر به تامین برق کافی نیست، از ایفای نقش مشتری اصلی در پروژه مرکز داده شرکت «اِن‌اسکیل» در شهر لافتون انگلستان انصراف داد.

روزنامه نیویورک تایمز با استناد به مجوز‌های ایالتی و تصاویر ماهواره‌ای اعلام کرد: شرکت «ایکس‌ای‌آی» (xAI) متعلق به ایلان ماسک از جمله شرکت‌هایی است که استفاده از این موتور‌ها را آغاز کرده است. این شرکت با نصب هشت توربین مبتنی بر موتور‌های جت تغییر کاربری یافته در ایالت می‌سی‌سی‌پی، بخشی از برق مورد نیاز مرکز داده «کولوسوس ۲» خود در شهر ممفیس را تامین می‌کند.

این واحد‌های تولید برق را شرکت «پرو انرژی» تامین کرده است که موتور‌های ساخت جنرال الکتریک را که معمولا در هواپیما‌های بوئینگ به کار می‌روند، بازسازی می‌کند.

شرکت «اوپن‌ای‌آی» نیز در ۲۰۲۵ و با پیروی از اقدام ایلان ماسک، استفاده از توربین‌های گازی را در نخستین سایت پروژه استارگیت خود در شهر ابیلین ایالت تگزاس آغاز کرد. شرکت «کروزو» (Crusoe)، استارتاپ مستقر در دنور که مراکز داده هوش مصنوعی می‌سازد، احداث این مجموعه را آغاز کرده است و در آوریل سفارش خرید ۱۳ واحد بازسازی شده تولید برق از شرکت «پروانرژی» را ثبت کرد.

«کروزو» در سپتامبر از توافقی به ارزش ۱.۲۵ میلیارد دلار برای خرید ۲۹ توربین گاز طبیعی از شرکت «بوم سوپرسونیک» انصراف داد. این استارتاپ در زمینه توسعه هواپیما‌های مسافربری مافوق صوت فعالیت می‌کند و فروش نسخه‌ای از موتور این هواپیما را به‌عنوان واحد تولید برق برای مراکز داده نیز آغاز کرده است. سخنگوی «کروزو» در آن زمان گفت که این شرکت همچنان قصد دارد از توربین‌ها استفاده کند.

با این حال، استفاده از موتور‌های جت تغییر کاربری یافته معایبی نیز دارد. بنا بر گزارش نیویورک‌تایمز، این موتور‌ها در مقایسه با توربین‌هایی که به‌طور اختصاصی برای نیروگاه‌های متعارف گازی طراحی شده‌اند، بازدهی کمتری دارند و آلایندگی آنها بیشتر است. همچنین برای تولید میزان یکسانی برق، به تعداد بیشتری از این موتور‌ها نیاز است.

تک‌کرانچ گزارش کرد، به همین دلیل، استفاده از موتور‌های جت بازسازی شده ممکن است در نهایت راهکاری موقت باشد. برخی کارشناسان معتقدند که طی یکی دو سال آینده، موضوعاتی مانند بهره‌وری انرژی و پیامد‌های زیست‌محیطی این فناوری اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.