دانشمندان روشی ساده برای ارزیابی خطر ابتلا به زوال عقل ابداع کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، تقریباً ۶۰٪ از افراد مبتلا به زوال عقل در کشور‌های کم‌درآمد و متوسط ​​زندگی می‌کنند. با این حال، بسیاری از ابزار‌های ارزیابی ریسک بر اساس داده‌های کشور‌های ثروتمندتر ایجاد شده‌اند، بنابراین نتایج آنها همیشه برای سایر مناطق قابل استفاده نیست. یک تیم بین‌المللی از دانشمندان مدلی را توسعه داده‌اند که می‌تواند احتمال ابتلا به زوال عقل را با استفاده از چند سوال در مورد زندگی روزمره یک فرد مسن تخمین بزند. ایزوستیا در مورد عواملی که سیستم جدید در نظر می‌گیرد و کاربرد‌های مورد نظر آن گزارش می‌دهد.

پنج عامل خطر

محققان به رهبری متخصصان دانشگاه نورثامبریا، یک مدل ارزیابی خطر زوال عقل را بر اساس پنج شاخص توسعه داده و آزمایش کرده‌اند. استفاده از آن نیازی به آزمایش خون، سی‌تی‌اسکن یا تجهیزات تخصصی ندارد: اطلاعات لازم را می‌توان در طول یک مکالمه معمول با فرد مسن و در برخی موارد، با بستگان یا مراقبان او به دست آورد.

نتایج این مطالعه در مجله آمریکایی اپیدمیولوژی (AJE) منتشر شد. محققان از داده‌های ۱۱۱۴۳ نفر از هفت کشور استفاده کردند. در طول دوره پیگیری، زوال عقل در ۱۰۶۹ شرکت‌کننده تشخیص داده شد - ۹.۶٪ از نمونه. میانگین دوره پیگیری ۳.۸ سال بود.

مدل نهایی شامل سن، فعالیت اجتماعی، فعالیت بدنی، فشار خون بالا و مشکلات مدیریت پول بود. شاخص دوم، به ویژه با این ارزیابی می‌شود که آیا عزیزان متوجه تغییراتی در توانایی فرد در مدیریت مستقل امور مالی می‌شوند یا خیر.

مدل چه مواردی را در نظر می‌گیرد؟

سن ثابت‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌ی زوال عقل بود: احتمال ابتلا به این بیماری پس از ۷۰ سالگی به طور قابل توجهی افزایش یافت و پس از ۸۰ سالگی حتی بیشتر شد. سایر شاخص‌ها جنبه‌های مختلف زندگی روزمره را در بر می‌گیرند. به عنوان مثال، فعالیت اجتماعی شامل تعامل با دوستان و خانواده، زندگی با دیگران و شرکت در رویداد‌های اجتماعی یا مذهبی است.

هنگام ارزیابی فعالیت بدنی، نه تنها فعالیت‌های ورزشی در نظر گرفته می‌شوند، بلکه حرکات منظم روزمره، مانند پیاده‌روی، کار‌های خانه و فعالیت بدنی در محل کار نیز مهم هستند. محققان همچنین فشار خون بالا را نیز در نظر گرفتند، زیرا با وضعیت رگ‌های خونی که خون را به مغز می‌رسانند، مرتبط است.

به هر عامل تعداد مشخصی امتیاز اختصاص داده می‌شود. امتیاز نهایی می‌تواند از صفر تا نه باشد. طبق محاسبات دانشمندان، با امتیاز صفر، احتمال ابتلا به زوال عقل در عرض سه سال تقریباً ۱٪ است، در حالی که با امتیاز نه، این احتمال به ۱۹٪ نزدیک می‌شود. این مقادیر، پیش‌بینی‌های مدل را برای گروه‌هایی از افراد با امتیازات مربوطه نشان می‌دهند و امکان تشخیص یا پیش‌بینی دقیق سرنوشت یک فرد خاص را فراهم نمی‌کنند.

آزمایش در هفت کشور

این مدل با استفاده از داده‌های شرکت‌کنندگان در مطالعه در چین، کوبا، جمهوری دومینیکن، مکزیک، پرو، پورتوریکو و ونزوئلا توسعه داده و آزمایش شد. توانایی پیش‌بینی کلی ۰.۷۵ بود. این نشان می‌دهد که سیستم چقدر خوب بین افراد با خطرات مختلف بیماری تمایز قائل می‌شود، نه درصد پیش‌بینی‌های دقیق فردی.

نویسندگان خاطرنشان کردند که نتایج این مدل بر اساس کشور متفاوت است. علاوه بر این، تجزیه و تحلیل کاربرد عملی مدل نشان داد که در بیشتر مناطق مورد مطالعه، افزودن چهار عامل به سن، تنها مزیت اندکی نسبت به ارزیابی خطر مبتنی بر سن به تنهایی داشته است. بنابراین، محققان این سیستم را یک راه حل آماده برای غربالگری جمعیت انبوه یا تصمیم‌گیری بالینی نمی‌دانند.

این مدل گامی به سوی تغییر این وضعیت است. این مدل ساده است، برای شرایطی طراحی شده است که بیشترین نیاز به آن وجود دارد و روشی عملی برای شناسایی افراد جهت شرکت در مطالعات و آزمایش‌های آینده در اختیار محققان قرار می‌دهد.

هدف اصلی این مدل، کمک به محققان برای شناسایی افرادی است که در معرض خطر بالای ابتلا به زوال عقل هستند تا در پروژه‌های تحقیقاتی و آزمایش‌های بالینی شرکت کنند. این رویکرد می‌تواند در مناطقی که دسترسی به تجهیزات تخصصی و معاینات پزشکی محدود است، مفید باشد. با این حال، نویسندگان تأکید می‌کنند که این ابزار برای خودآزمایی یا غربالگری انبوه در نظر گرفته نشده است.

دانشمندان همچنین به نیاز به آزمایش بیشتر این مدل در مناطقی که در این مطالعه لحاظ نشده‌اند، اشاره کردند. به طور خاص، این مناطق شامل کشور‌های جنوب آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا و کشور‌های جنوب صحرای آفریقا می‌شوند. هنوز نمی‌توان گفت که این سیستم با همان قدرت پیش‌بینی در این مناطق عمل خواهد کرد.

این مطالعه پایه و اساس ارزشمندی را برای تلاش‌های فراگیرتر در پیشگیری از زوال عقل فراهم می‌کند. آزمایش‌های بیشتر در مناطق مختلف به توسعه رویکرد‌هایی کمک می‌کند که نیاز‌های جوامع محلی را بهتر منعکس کنند.