رقابت ۴۱۱ طرح در بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی

به گزارش مجله خبری نگار، بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی با حضور سیدمهدی ابطحی معاون پژوهشی، محمدنبی شهیکی معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، استاندار اصفهان و جمعی از روسای پارک‌های علم و فناوری و فعالان زیست بوم فناوری کشور در هتل عباسی اصفهان از صبح روز ۶ آبان به مدت دو روز برگزار شد.

این رویداد ملی در حالی آغاز به کار کرد که ۴۱۱ طرح به مرحله رقابت راه یافته‌اند. از این تعداد، ۲۲۵ طرح در بخش «طراحان کسب‌وکار» و ۱۸۶ طرح در بخش «فن‌آفرینی و تجاری‌سازی فناوری» قرار دارند. بررسی این طرح‌ها، طیف متنوعی از ایده‌های کسب‌وکاری تا فناوری‌هایی را در بر می‌گیرد که برای ورود به بازار و تبدیل‌شدن به محصولات و خدمات کاربردی تلاش می‌کنند.

پارک‌های علم و فناوری حلقه اتصال دانشگاه و صنعت و جامعه

محمدنبی شهیکی، معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، در حاشیه جشنواره و در جریان بازدید از شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، بر ضرورت تقویت نقش پارک‌های علم و فناوری در توسعه صنعتی کشور تأکید کرد و این شهرک را نمونه‌ای از شکل‌گیری الگویی بومی‌شده برای پیوند دانشگاه، صنعت و نوآوری دانست.

وی با اشاره به تجربه شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان گفت: این الگو برخلاف روندی که در آن برخی مدل‌ها ابتدا در تهران شکل می‌گیرند و سپس در کشور گسترش می‌یابند، از دل زیست‌بوم دانشگاه صنعتی اصفهان متولد شده است. در این مسیر، تجربه‌های بین‌المللی بررسی و با شرایط صنعتی و بومی ایران تطبیق داده شده‌اند.

شهیکی با بیان اینکه نیروی انسانی متخصص مهم‌ترین عامل توسعه فناوری است، افزود: پارک‌های علم و فناوری در مجاورت دانشگاه‌ها می‌توانند فضایی فراهم کنند تا دانشجویان و استادان، ایده‌های علمی خود را با تجربه‌های صنعتی پیوند دهند و از دل این فرایند، استارتاپ‌ها و واحد‌های فناور شکل بگیرند. به گفته وی، پارک‌ها یکی از کانون‌های اصلی ارتباط میان دانشگاه، پژوهش و صنعت هستند و می‌توانند به تبدیل ایده‌های دانشگاهی به کسب‌وکار‌های فناور کمک کنند.

معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم همچنین بر ضرورت توسعه پارک‌های فعال در حوزه فناوری‌های عمیق تأکید کرد و گفت که بخشی از ظرفیت‌های شکل‌گرفته در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، نتیجه ارتباط نزدیک این مجموعه با دانشگاه صنعتی اصفهان است؛ ارتباطی که به دانشجویان امکان می‌دهد آموخته‌های تخصصی خود را در مسیر حل مسائل و نیاز‌های بخش صنعت به کار بگیرند.

وی یکی دیگر از ظرفیت‌های این الگو را ارتباط با صنایع بزرگ و توسعه پردیس‌های مشترک دانست و توضیح داد که صنایع می‌توانند به‌جای محدودکردن فعالیت‌های تحقیق و توسعه به ساختار‌های داخلی خود، از ظرفیت استارتاپ‌ها و شرکت‌های فناور مستقر در پارک‌ها بهره بگیرند. این رویکرد که از آن با عنوان «نوآوری باز» یاد می‌شود، می‌تواند زمینه سرمایه‌گذاری صنایع در راهکار‌های فناورانه و ارتقای بهره‌وری در حوزه‌هایی مانند انرژی، آب و فرایند‌های تولید را فراهم کند.

شهیکی با اشاره به تنوع الگو‌های پارک‌های علم و فناوری در کشور گفت: پارک‌های دانشگاهی، منطقه‌ای و دستگاهی، متناسب با ظرفیت‌ها و نیاز‌های محیطی خود فعالیت می‌کنند؛ اما نقطه اشتراک آنها، فراهم‌کردن زمینه ورود نیرو‌های خلاق و جوان به عرصه فناوری و صنعت است. از این رو، تجربه‌های موفق باید شناسایی و معرفی شوند و در صورت تناسب با شرایط سایر مناطق، امکان توسعه آنها فراهم شود.

وی در ادامه بر ضرورت شناساندن ظرفیت پارک‌های علم و فناوری به جامعه تأکید کرد و گفت که این مجموعه‌ها صرفاً محل استقرار شرکت‌ها نیستند، بلکه می‌توانند بستری برای تبدیل ایده به کسب‌وکار، ایجاد اشتغال و شکل‌گیری مسیر حرفه‌ای جوانان باشند. به گفته شهیکی، تقویت جایگاه پارک‌ها در سیاست‌گذاری و معرفی دقیق‌تر عملکرد آنها می‌تواند به توسعه ارتباط میان دانشگاه، صنعت و جامعه کمک کند.

از ایده دانشگاهی تا توسعه صنعتی

مجموع محور‌های مطرح‌شده در این جشنواره نشان می‌دهد که یکی از موضوعات محوری در زیست‌بوم فناوری کشور، عبور از مرحله تولید دانش و ایده به سمت تجاری‌سازی و ایجاد ارزش اقتصادی است. افزایش تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان و واحد‌های فناور، به‌تنهایی برای تحقق این هدف کافی نیست؛ بلکه ارتباط مؤثر با صنعت، دسترسی به منابع مالی، توسعه تحقیق و توسعه و شناسایی تقاضای واقعی بازار نیز در این مسیر اهمیت دارد.

در چنین چارچوبی، جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی می‌تواند علاوه بر معرفی طرح‌های برتر، زمینه‌ای برای بررسی مسیر رشد کسب‌وکار‌های فناور و ارتباط میان دانشگاه، پارک‌های علم و فناوری و صنایع فراهم کند.

میزان موفقیت این فرایند را باید نه‌فقط در تعداد طرح‌های حاضر در رقابت، بلکه در توان آنها برای ورود به بازار، توسعه فناوری و پاسخ‌گویی به نیاز‌های واقعی اقتصاد کشور نیز جست‌و‌جو کرد.

گفتنی است نزدیک به هزار طرح از ۳۰ استان کشور به این دوره از جشنواره ارسال شده که پس از بررسی اولیه، ۴۱۱ طرح برای حضور در مراحل رقابتی انتخاب شدند؛ آماری که گستردگی جغرافیایی مشارکت و تنوع ظرفیت‌های فناورانه در کشور را نشان می‌دهد.