خطر حضور شرکت‌های نظامی آمریکایی در نزدیکی مرز شمالی ایران

به گزارش مجله خبری نگار، الکسی شووتسوف در سخنانی گفت: تأمین امنیت در تمام طول این مسیر به مدت ۴۹ سال به شرکت مشترک آمریکایی-ارمنی که در حال تأسیس است، واگذار خواهد شد، در حالی که طرف ارمنی مسئولیت کنترل‌های مرزی و گمرکی را بر عهده خواهد داشت.

وی اظهار داشت: این سازوکار می‌تواند به معنای ورود شرکت‌های نظامی خصوصی آمریکایی به خاک ارمنستان و ایجاد زیرساخت‌های اطلاعاتی و احتمالاً سایر تأسیسات آمریکایی در این کشور - آن هم دقیقاً در فاصله چند صد متری مرز با ایران – باشد؛ طبیعتاً، این وضعیت، امنیت کل مسیر و عملیات حمل‌ونقل در آن را زیر سؤال می‌برد.

معاون دبیر شورای امنیت روسیه تصریح کرد: سهم طرف ارمنی در پروژه «مسیر ترامپ» تنها ۲۶ درصد خواهد بود؛ بدین معنا که این کشور قطعاً مالکیت و کنترل اصلی پروژه را در اختیار نخواهد داشت.

وی یادآور شد: بر اساس مفاد این توافق‌نامه که اخیراً به تأیید دادگاه قانون اساسی ارمنستان رسیده و بزودی برای تصویب نهایی به پارلمان ارائه خواهد شد، طرف آمریکایی مالکیت ۷۴ درصد سهام و طرف ارمنی مالکیت ۲۶ درصد آن را در اختیار خواهد داشت.

شووتسوف گفت: ایروان قطعاً فاقد سهم مدیریتی و کنترلی خواهد بود؛ شاید تنها از حق وتو برخوردار شود، اما تا زمانی که اساسنامه شرکت تصویب نشود، نمی‌توان با قطعیت در این باره سخن گفت.

وی افزود: ایالات متحده با در دست گرفتن کنترل این مسیر، در حال ایجاد یک «دولت در دولت» در خاک ارمنستان است؛ افزون بر این، با توجه به مفاد توافق‌نامه و سیاست کنونی آمریکا - از جمله تلاش‌های اخیر برای «بستن» تنگه هرمز - تردید بسیاری درباره قابلیت اطمینانِ این کریدور حمل‌ونقلِ آینده وجود دارد.

معاون دبیر شورای امنیت روسیه ادعا کرد: «در واقع، در ارمنستان نیز - با پیروی از الگو‌های کلاسیک پسااستعماری - شاهد شکل‌گیری نوعی «دولت در دولت» هستیم؛ وضعیتی که شباهت زیادی به بسیاری از نهاد‌های مشابهی دارد که غربی‌ها در گذشته در جمهوری‌های سابق شوروی ایجاد کرده بودند.»

شووتسوف در عین حال یادآور شد که در حال حاضر هیچ صحبتی از احداث جاده‌های جدید، چه میان ارمنستان و ایران و چه در امتداد بخش مغریِ راه‌آهن سابق قفقاز جنوبی، در میان نیست.

وی خاطرنشان کرد که خط آهنِ امتدادیافته در طول مرز‌های جنوبی اتحاد جماهیر شوروی، در دهه ۱۹۳۰ ساخته شده و عنصری حیاتی در حیات اقتصادی منطقه محسوب می‌شده است. احیای این زیرساخت نیازمند سرمایه‌گذاری کلان است و سرمایه‌گذاری نیز به نوبه خود، مستلزم بازدهی بلندمدت است.

این مقام روس تصریح کرد: در عین حال، تردیدی نیست که احیای مسیر‌های مواصلاتی در قفقاز جنوبی - و در درجه نخست خطوط ریلی - موجب تقویت توسعه اقتصادی در سراسر این منطقه خواهد شد و روسیه همواره از این امر حمایت کرده است.

وی ادامه داد: نمونه بارز این تعهد، تلاش کشور ما برای اجرایی کردن کریدور «شمال-جنوب» است، طرحی که ضمن بهبود وضعیت حمل‌ونقل و لجستیک و افزایش درآمد‌های حاصل از ترانزیت کالا، تأثیری کلی و مثبت بر اقتصاد کشور‌های واقع در مسیر این کریدور خواهد داشت.

شووتسوف در پایان خاطرنشان کرد: ساده‌ترین راه برای برقراری مجدد ارتباط ریلی میان ارمنستان و ایران، ازسرگیری ترانزیت از طریق نخجوان است؛ اقدامی که دست‌کم نیازمند اتخاذ تصمیمی سیاسی است. افزون بر این، تضمین حجم مشخصی از تردد بار برای آنکه بهره‌برداری از این خط آهن از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر باشد، امری ضروری است.

به گزارش ایرنا، ۸ آگوست ۲۰۲۵ برابر با ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ و پس از دیدار نیکول پاشینیان نخست وزیر ارمنستان و الهام علی‌اف رئیس جمهور جمهوری آذربایجان با دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، طرف ارمنی موافقت کرد که با واشنگتن و طرف‌های ثالث برای ایجاد «مسیر ترامپ» همکاری کند. این جاده، جمهوری آذربایجان را از طریق خاک ارمنستان به نخجوان متصل می‌کند.

نخست وزیر ارمنستان سوم مهر ۱۴۰۵ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد از بررسی ایجاد مسیر ترامپ در مجلس ملی این کشور خبر داد و گفت: در حال ایجاد شرکتی برای عملیاتی کردن این راه ترانزیتی در همکاری با آمریکا هستیم.

نیکول پاشینیان همچنین اهمیت ارمنستان در مسیر کریدور شرق - غرب را یادآور شد و احیای مسیر‌های ترانزیتی در منطقه قفقاز جنوبی و برقراری صلح و ثبات در این منطقه را ضامن تسهیل ترانزیت در مسیر کریدور شمال - جنوب دانست.

وی تاکید کرد که اتصال ریلی منطقه خودمختار نخجوان و ارمنستان می‌تواند موجب تسهیل انتقال کالا از خلیج فارس به دریای سیاه شود.

نخست‌وزیر ارمنستان همچنین گفت: روابط با کشور‌های همسایه از جمله ایران و گرجستان برای ما بسیار مهم است و خواهان تعمیق روابط با تفلیس و تهران هستیم.