نسخه دانشگاهی «ملت مبعوث شده»؛ گفت‌و‌گو و تبیین به جای هیاهو

به گزارش مجله خبری نگار، دانشجویان از جمله اقشاری هستند که کنشگری آنان، به دلیل جایگاه علمی و اجتماعی‌شان، باید هوشمندانه، آگاهانه و اثربخش باشد.

در شرایطی که دشمن در حال طراحی سناریو‌های مختلف علیه کشور است، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فضای دانشگاه به عرصه‌ای برای نفوذ جنگ شناختی و دانشجو نیز به سیاهی‌لشکر و ابزار اهداف جریان‌های خارجی بدل نشود.

در این میان، دانشجویان از دو ویژگی مهم برخوردارند که هم آنان را در کانون توجه دشمن قرار می‌دهد و هم ظرفیت اثرگذاری اجتماعی قابل توجهی به آنان می‌بخشد؛ جوانی و حضور در محیط دانشگاهی و علمی.

از همین رو، حضور دانشجویان در دانشگاه باید توأمان با شور و شعور باشد؛ به این معنا که دانشگاه نباید به محل هیاهو، التهاب و کنشگری‌های صرفاً احساسی هیجانی تبدیل شود، بلکه فعالیت دانشجویی باید در نسبت با علم، گفت‌و‌گو، آگاهی و عقلانیت سیاسی تعریف شود.

با این حال، برخی رسانه‌های معاند، از جمله بی‌بی‌سی فارسی و ایران‌اینترنشنال، تلاش می‌کنند تصویری ملتهب و پرهیاهو از دانشگاه‌های ایران ارائه دهند؛ تصویری که در آن، «فعال دانشجویی» بیش از آنکه با فعالیت علمی، گفت‌و‌گو و مطالبه‌گری منطقی شناخته شود، عصبی و با درگیری و حضور پرهیاهو تعریف می‌شود.

در برابر چنین روایتی، دانشجویان می‌توانند با حفظ پویایی و نشاط دانشجویی، فضای دانشگاه را به محیطی برای تبادل آزادانه دیدگاه‌ها، گفت‌وگوی منطقی و زیست علمی همراه با آگاهی تبدیل کنند.

تاکید رهبر شهید انقلاب بر راه‌اندازی کرسی‌های آزاداندیشی

رهبر شهید انقلاب نیز در همین زمینه، راه‌اندازی و استمرار کرسی‌های آزاداندیشی را یکی از بستر‌های مهم برای علمی‌تر شدن فضای دانشگاه‌ها می‌دانستند و بر روی آن تاکید داشتند.

موضوعی که نشان می‌دهد که فضای سیاسی کشور نه تنها مخالف فعالیت دانشجویی نیست بلکه سعی دارد آن را در حوزه درست علمی و منطقی راهنما باشد.

ایشان در همین رابطه در گفت‌و‌گو با دانشجویان فرمودند:

«خیلى از این حرف‌هایى که دوستان در اینجا گفتند، حرف‌هایى است که تکلیف آنها باید در خود جلسات دانشجویى و در بحث‌هاى آزاد دانشجویى معین بشود؛ که من یادداشت کردم، این "کرسى‌هاى آزاداندیشى" که ما مطرح کردیم که مستلزم بحث‌هاى آزاد دانشجویى در محیط دانشگاه‌ها است، بسیارى از مسائلى را که در اینجا دوستان مطرح کردند، می‌تواند تعیین تکلیف کند، روشن کند؛ جهات مثبت و منفىِ هر مطلبى را در بحث‌هاى دانشجویى باید بتوانند به دست بیاورند.» ۱۳۹۳/۰۵/۰۱

تجمعات شبانه الگوی دانشجویان

از این منظر، یکی از نیاز‌های امروز دانشگاه‌ها می‌تواند شکل‌دهی به تجمعات و نشست‌های شبانه‌ای با الگوی «ملت مبعوث» باشد؛ بستری که دانشجویان در آن بتوانند به طور روزانه درباره مسائل روز کشور، شرایط منطقه و موضوعات مختلف سیاسی، دفاعی، فرهنگی و اجتماعی بدون هیاهوی سیاسی و در فضای منطقی گفت‌و‌گو و تبادل نظر کنند.

در الگوی تجمعات شبانه «ملت مبعوث» نیز این ویژگی قابل مشاهده است؛ مردم در این تجمعات گرد هم می‌آیند و کارشناسان حوزه‌های مختلف، از مسائل دفاعی و سیاسی گرفته تا موضوعات فرهنگی و اجتماعی، به تشریح و تبیین شرایط کشور می‌پردازند.

همین الگو می‌تواند با اقتضائات محیط دانشگاهی بازتعریف شود؛ به این معنا که دانشجویان خود، فضای دانشگاه را به بستری برای گفت‌و‌گو، تبیین، پرسشگری و رسیدن به فهم مشترک درباره مسائل مهم کشور تبدیل کنند و از حضور کارشناسان در این حیطه کمک بگیرند تا فضای آگاهی بخشی هر چه بیشتر رشد کرد.

چنین فضایی می‌تواند دانشگاه را از دوگانه «سکوت یا التهاب» خارج کند. دانشگاه نه باید از مسائل جامعه و کشور منفک باشد و نه لازم است برای ایفای نقش اجتماعی خود، به عرصه هیاهو و درگیری تبدیل شود.

آنچه می‌تواند این دوگانه را برطرف کند، گفت‌وگوی آگاهانه و آزاد در بستر علمی است؛ گفت‌وگویی که در آن دانشجو بتواند سؤال کند، نقد کند، پاسخ بشنود و با استدلال به جمع‌بندی برسد.

الگویی که مردم به خوبی در تجمعات شبانه آن را ماه‌هاست اجرا می‌کنند و قشر جوان نیز باید آن را در دانشگاه تمرین کند و به یک الگوی خاص خود برسد.

به نظر می‌رسد با آغاز سال تحصیلی جدید و در شرایطی که جنگ شناختی نیز یکی از عرصه‌های مهم تقابل با کشور است، دانشگاه‌ها بیش از گذشته به چنین فضا‌هایی نیاز دارند.

از این منظر، دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی می‌توانند با ابتکار عمل و طراحی برنامه‌های منظم، دانشگاه را به محیطی برای تبیین و گفت‌وگوی آگاهانه تبدیل کنند؛ محیطی که در آن، شور دانشجویی در کنار شعور علمی قرار گیرد و میدان دانشگاه به جای هیاهوی سیاسی، به عرصه آگاهی، گفت‌و‌گو و کنشگری مسئولانه تبدیل شود.