اظهار نظر عجیب کارگردان کاراگاه علوی درمورد ادامه دار شدن این سریال

به گزارش مجله خبری نگار،حسن هدایت ـ خالق مجموعه «کارآگاه علوی» ـ در گفت‌وگویی به بررسی روند ساخت فصل سوم، تغییرات بازیگران، روند نگارش فیلمنامه، جلوه‌های ویژه و آینده این مجموعه پرداخته است. او معتقد است که این فصل با چالش‌های متعددی روبه‌رو بوده و نگاه او به عنوان نویسنده در آن دستخوش تغییراتی شده که امیدوار است دیگر ساخت آن ادامه پیدا نکند.

مهم‌ترین بخش سخنان حسن هدایت که در فصل سوم تنها به عنوان نویسنده حضور دارد، به تغییرات گسترده در فیلمنامه و جایگزینی بازیگر نقش اصلی بازمی‌گردد.

این نویسنده کهنه‌کار همچنین با انتقاد از عملکرد تلویزیون در ساخت آثار نمایشی، معتقد است این رسانه به جای سخت‌گیری بر کیفیت تولید و ارتقای تیم سازنده، مهم‌ترین سرمایه خود یعنی مخاطب را نادیده می‌گیرد. او با استناد به آمارها، از کاهش بیش از ۷۰ درصدی مخاطبان تلویزیون یاد می‌کند و آن را مایه تأسف می‌داند.

هدایت با اشاره به محدودیت‌های موجود برای طرح نقد، می‌گوید ظاهراً هیچ نقد و انتقادی اجازه عبور از گیت جام جم و رسیدن به گوش مسئولان صداوسیما را ندارد.

جغرافیای «کارآگاه علوی» را از بین بردند

حسن هدایت که در فصل سوم «کارآگاه علوی» به عنوان نویسنده حضور داشته، درباره چالش‌های سریال‌های دنباله‌دار برای حفظ مخاطب، به‌ویژه پس از فصل دوم که بازخورد‌های متفاوتی دریافت کرد و بخشی از نقد‌ها به جلوه‌های ویژه‌ای برمی‌گشت که چندان حرفه‌ای از آب درنیامده بود، در پاسخ به این پرسش که چه اتفاقی افتاد که به فصل سوم رسیدند و این نوسان میان سه فصل را چگونه ارزیابی می‌کند؟ اظهار کرد: «فصل سوم را شبکه یک پیشنهاد کرده بود ساخته شود. اداره کلی به نام فیلمنامه بود که دو سال پیش من این کار را برای آنها نوشتم. دوباره دوستانی را آوردند و در ۲۶ قسمت تصمیم گرفتند کار را بازنویسی کنند. فصل پیش را عوامل دیگری ساخته بودند و قرار بود فصل جدید هم ساخته شود که یک‌باره تیم جدیدی آوردند و ظاهراً ۲۶ قسمت هم بازنویسی شد ولی در نهایت گروه سازنده توانستند ۱۷ ـ ۱۸ قسمت را بسازند.

هدایت درباره متن فیلمنامه‌ای که خودِ او قبل از بازنویسی نوشته بود، توضیح داد: متنی که من نوشته بودم کاملاً برون‌شهری بود و کلاً داستان‌ها در خارج از شهر می‌گذشت و قطعاً بخش‌های بسیاری از آن را تغییر و به داخل شهر تقلیل دادند. بسیاری از قسمت‌های فیلمنامه‌ی من خارج از تهران می‌گذشت؛ مثلاً یک بندر یا یک منطقه در شمال کشور بود، مثلاً شیرگاه یا راه‌آهن‌هایی که در آن منطقه از کشور هست. وقتی همه چکیده شود در تهران، جغرافیای فیلمنامه را از بین می‌برید و به همین دلیل شخصیت‌ها هم به هم ریخته می‌شود.»

حسن هدایت به عنوان نویسنده سریال «کارآگاه علوی» معتقد است که این تغییرات جغرافیایی، ساختار روایی اثر را تحت تأثیر قرار داده است.

ورود بهنام تشکر و جایگزینی او با احمد نجفی و برخورد کودکانه!

این نویسنده و کارگردان باسابقه درباره ورود بهنام تشکر در فصل سوم و جایگزینی با احمد نجفی، در پاسخ به این پرسش که نگاهش به بازیگر جدید «کارآگاه علوی» چیست؟ توضیح داد: «متأسفانه طنز تلخ قضیه اینجاست که تأکید داشتند بازیگری که در فصل قبل این نقش را بازی کرده اینجا هم کارآگاه باشد! ما هر چه می‌گفتیم ایشان سنشان بالا رفته و از پسِ کار برنمی‌آید و باید نقش را به یک بازیگر دیگر داد، بسیار پافشاری کردند و من هم گفتم خود دانید هر کاری می‌خواهید انجام دهید.

در نهایت خودشان به این تشخیص رسیدند و برای اینکه حرفشان دو تا نشود گفتند ایشان به عنوان برکت سریال هستند، برادرزاده‌ای برایش بتراشیم به عنوان کارآگاه علوی دوم. ببینید چقدر کودکانه با قضیه برخورد می‌کنند در حالی که من با آنها بحث منطقی داشتم و خودشان هم می‌پذیرفتند. در همه جای دنیا شخصیت‌های کلاسیکی مثل «پوآرو»، «جیمز باند» و در کشور خودمان ناصرالدین‌شاه و امثال آنها و حتی تارزان هستند. چرا به زور می‌خواهید کار کنید. من معتقد بودم شخصیت «کارآگاه علوی» باید عوض شود. عوض شد، منتها بازیگری را سرِ کار گذاشتند که بازیگر بدی نیست، خوب است، اما برای نقش‌های کمدی و نقش‌های دو و سه. اصلاً ظرفیت نقش اصلی را ندارد. به تبع آن وقتی نقش اصلی این باشد نقش‌های فرعی هم ضعیف‌تر می‌شوند.

مستربین یک نقش جدی را آنچنان بازی کرد نمی‌توانستی به آن بخندی!

هدایت با بیان اینکه مخالفتی ندارد که کسی که کمدی کار کرده، نقش جدی هم کار کند، یادآور شد: ما در صنعت فیلم حداقل در ۲۰ سال اخیر، مشهورترین کمدین سینما و تلویزیون آقای روان اتکینسون انگلیسی را داشتیم که مستربین را بازی کرده بود که اغلب آثارش کمدی بود، منتهی کاری هم از ایشان دیدیم که نقش کمیسر را داشت که اتفاقاً بی‌بی‌سی هم آن را تولید کرده بود، آن‌قدر این آدم جدی بود که شما اصلاً نمی‌توانستی به آن بخندی. تمام آن پیشینه مستربین در ذهن شما در چند دقیقه سوت می‌شود و می‌رود. خب این توانایی بازیگر است. وقتی بازیگر به اندازه نقش اول توانا نیست، آن پیشینه و بک‌گراند کار کمدی در پیشانی‌اش نقش بسته و تماشاگر نمی‌تواند قبولش کند. وقتی برادرزاده می‌آید تمام فیلمنامه به هم می‌ریزد، چون ایشان شخصیتی هستند که در فیلمنامه نیست و یک‌باره آفریده می‌شود. طبیعتاً بقیه اجزای فیلمنامه باید بر اساس اهداف این شخصیت شکل بگیرد.»

هدایت همچنین درباره بازنویسی که اتفاق افتاد، گفت: «در قسمت اول نام کسانی که کار را بازنویسی کردند را در تیتراژ کار نزده بودند. من قبلاً از تهیه‌کننده و سیمافیلم خواهش کرده بودم که اسم کسانی که کار را بازبینی و بازنویسی کرده بودند را بزنید. اگر فیلمنامه درخشان شده بود ناز شست آنها بگویند ما این کار را کردیم، اگر هم خراب شده حداقل گردن من نیفتد. از قسمت دوم اسامی آنها درج شده و گفتم حالا بیننده متوجه هست که دست‌پخت نهایی برای چه کسی است.»

هدایت به عنوان نویسنده اصلی کارآگاه علوی معتقد است که این تغییرات، ساختار دراماتیک اثر را تحت تأثیر قرار داده است.

حسن هدایت درباره پرونده‌هایی که برای فصل سوم انتخاب شده‌اند و همچنان در فضای گذشته روایت می‌شوند، در پاسخ به این پرسش که این انتخاب بر چه اساسی بوده و آیا این فیلمنامه‌ها را از قبل نوشته بود یا دوباره بازنویسی و نگارش مجدد صورت گرفته است، اظهار کرد: «فیلمنامه این فصل به دو سال پیش برمی‌گردد که تا سال ۱۴۰۴ آن را نوشتم و بعد در همان ۱۴۰۴ به پروسه تولید رفت. بخشی از پرونده‌ها به موضوعات و حوادث عام برمی‌گشت؛ مثل مشکلاتی که شرکت نفت انگلیس درست کرده بود. به ماجرای ریچارد سدان در ایران پرداخته می‌شود. موضوعاتی که در تاریخ عقبه مشخصی دارد، بعضی موضوعات هم جنبه اجتماعی دارد و به برخی وقایع می‌پردازد. پرونده‌هایی که سعی شده مخاطب با آنها درگیر شود. حالا اینکه چقدر این محقق شده چیزی است که مردم باید قضاوت کنند.»

امیدوارم «کارآگاه علوی» ادامه پیدا نکند

این کارگردان سینما و تلویزیون در پاسخ این پرسش که فکر می‌کند «کارآگاه علوی» تا چند فصل دیگر می‌تواند ادامه داشته باشد و با توجه به اینکه بهنام تشکر بازیگر نسبتاً جوانی برای این نقش است، تا چه زمانی می‌توان این مسیر را ادامه‌دار دانست، معتقد است: «من شخصاً امیدوارم ادامه پیدا نکند ولی ظاهراً در برنامه‌شان است که این کار غلط ادامه پیدا کند. مدیران و مسئولان آن را درک نمی‌کنند، چون درگیر مسائلی هستند که بنده نمی‌فهمم و من هم دغدغه‌هایی دارم که آنها نمی‌فهمند و مثل دو خط موازی کنار هم هستیم که هیچ وقت همدیگر را قطع نمی‌کنند.»

تلویزیون به جای قصه و تیم تولید خوب مدام به دنبال بازیگر معروف است

او در ارتباط با نقش «کارآگاه علوی» معتقد است: «بازیگری باید انتخاب می‌شد که چندان چهره نباشد، اما قد و قواره و استایل یک کارآگاه را داشته باشد و البته معروف نباشد. تلویزیون این بیماری را دارد که به جای اینکه به دنبال قصه و تیم تولید خوب باشد، مدام به دنبال بازیگر معروف است. این غلط را متأسفانه بالای ۱۰ ـ ۱۵ سال است که ادامه می‌دهد، در حالی که تلویزیون محل تولید بازیگر برای سینماست. شناختی از تیم تولید ندارم و قضاوت‌شان هم نمی‌کنم ولی سابقه‌شان نشان می‌دهد افراد کم‌تجربه‌ای هستند و خب طبیعی است که خطا‌های این‌چنینی هم داشته باشند.»

بازیگرانی که انگار از بوتیک بیرون آمده‌اند!

هدایت به عنوان نویسنده معتقد است که جلوه‌های ویژه در ایران هنوز به سطح استاندارد‌های جهانی نرسیده و این موضوع بر کیفیت نهاییِ اثر تأثیر می‌گذارد.

او درباره جلوه‌های ویژه که در سریال «کارآگاه علوی» استفاده شده و جایگاهش در فصل سوم، اظهار کرد: «در صنعت فیلم‌سازی دنیا این موضوع رشد زیادی کرده و همه فضا‌ها با چنین تکنولوژی تمام می‌شود؛ در حالی که ما در کشورمان می‌بینیم که با این مدیوم در حد کلیپ‌های عروسی برخورد می‌شود و کاملاً مشخص است. در حالی که در آثار دنیا می‌بینید از آدم‌ها، ماشین‌ها و ساختمان‌ها همه چیز با فضای جلوه‌های ویژه کار می‌شود یا جدیداً با هوش مصنوعی که خیلی هم خوب درست می‌شود. این در حالی است که ما هنوز با تیر و تخته و دکور‌ها وَر می‌رویم. کلی هزینه صرف آنها می‌کنیم که داد بزنیم این دکور است؛ یعنی دکورسازی‌مان هم خوب نیست.

هر چه می‌سازند نو و شیک است مثل لباس بازیگران که انگار همه آنها از بوتیک بیرون آمده‌اند، در حالی که مردم عادی لباس معمولی دارند، کسی که با لباس عروسی بیرون نمی‌آید، به ویژه اینکه در یک فیلم که حساسیت زیادی دارد و شما باید زمانی را که داستان را در آن روایت می‌کنید، به درستی به مخاطب القاء کنید؛ با جلوه‌های بصری از لباس گرفته تا فضاسازی‌های دکور و اشیائی که استفاده می‌کنید یا حتی اتومبیل‌ها که متأسفانه دقت نمی‌کنیم و نتیجه این اشتباهات در جلوه‌های تصویری، کار‌های ضعیف می‌شوند که می‌بیند. به‌ویژه در تلویزیون از فیلمبرداران باتجربه استفاده نمی‌شود، اغلب همین که دوربین روشن کنند و فیلم بگیرند و دو تا نور بیندازند می‌شوند فیلمبردار. الان هم که تهیه‌کننده‌ها عادت کرده‌اند دنبال کسی می‌گردند که کارش ارزان‌تر باشد، اما متوجه نیستند که چقدر این کارِ ارزان می‌تواند به اثر صدمه بزند. صداوسیما هم که واقعاً برایش مهم نیست چه تولید کند.»

واکنش‌ها به این فصل از کار

این نویسنده و کارگردان، درباره واکنش‌ها به فصل سوم از سریال کارآگاه علوی نیز گفت: «دعا می‌کنم تماشاگر کار را ببیند. به هر حال کاری است که تولید شده، حتی اگر به غلط باشد. این همه شبکه‌های ماهواره‌ای، فضای مجازی، شبکه‌های اجتماعی و فیلم‌های روز، آن هم در بهترین کیفیت؛ مخاطب همه را می‌بیند و در نهایت قضاوت خواهد کرد.»

تعداد کانال‌های رادیو و تلویزیون از مو‌های سرتان هم بیشتر است، اما چند درصد مخاطب دارد؟

هدایت با انتقاد از عملکرد تلویزیون در ساخت آثار بِرَند با بیان اینکه تلویزیون با از دست دادن مخاطبان خود، سرمایه اصلی‌اش را از دست داده است، تصریح کرد: تلویزیون به جای اینکه در این زمینه سخت‌گیرتر باشد و کیفیت کار و تیم تولید و سازندگان را بالاتر ببرد، برعکس کار می‌کند، مهم‌ترین سرمایه خود که مخاطب است را نمی‌بیند.

آمار‌ها می‌گویند که تلویزیون بیشتر از ۷۰ درصد از مخاطبانش را از دست داده که بسیار جای تأسف دارد. یادم است نوجوان بودم و تلویزیون ملی ایران دو کانال بیشتر نداشت، کانال اصلی بود و یک کانال بود که شبکه دو می‌گفتند، شبکه آموزشی بود، جمعیت ایران هم نزدیک ۳۶ میلیون نفر بود، نمی‌گویم همه برنامه‌هایش خوب بود، اما خیلی مخاطب را همراه می‌کرد، باکیفیت بود و تلاش می‌کرد برنامه‌هایی در خور مخاطب بسازد. الان تعداد کانال‌های رادیو و تلویزیون از مو‌های سرمان هم بیشتر است، اما چند درصد مخاطب دارد؟! برنامه‌هایی تکراری که مخاطب با دیدن آنها خسته می‌شود. خب ظاهراً هیچ نقد و انتقادی از آن گیت جام جم اجازه عبور به سمت محوطه و رسیدن به گوش بزرگواران را ندارد.»