فیل‌های آفریقایی یاد گرفته‌اند که وقتی بیمار هستند، گیاهان را انتخاب کنند

به گزارش مجله خبری نگار، فیل‌های آفریقایی در منطقه کوه الگون کنیا ممکن است هنگام بیماری عمداً گیاهان خاصی را انتخاب کنند. محققان ۳۵ گونه گیاهی و چهار نوع خاک، مواد معدنی یا خاک رس را که این حیوانات در موقعیت‌های غیرمعمول مصرف می‌کنند، ثبت کرده‌اند. ایزوستیا گزارش می‌دهد که چگونه فیل‌ها ممکن است از گیاهان برای کمک به خود استفاده کنند و این رفتار را به فرزندان خود منتقل کنند.

فیل‌ها وقتی بیمار هستند، گیاهان را انتخاب می‌کنند

این مطالعه توسط متخصصان موسسه پزشکی گرمسیری برنهارد-نوخت به همراه همکارانی از کنیا و سایر موسسات انجام شد. دانشمندان رفتار فیل‌های وحشی را در منطقه کوه الگون، یکی از غنی‌ترین مناطق کنیا از نظر تنوع زیستی، بررسی کردند.

در مطالعه‌ای که در مجله Scientific Reports منتشر شد، محققان از داده‌های هشت متخصص محلی که دهه‌ها در نزدیکی گله‌ها زندگی یا کار کرده بودند، استفاده کردند. این متخصصان شامل مأموران حفاظت از محیط زیست، یک محیط‌بان سابق، کارکنان حفاظت از محیط زیست و بزرگان جامعه محلی بودند.

در مجموع، مصاحبه‌شوندگان گزارش دادند که فیل‌ها در این منطقه ۳۹ منبع طبیعی را مصرف می‌کنند: ۳۵ گونه گیاهی و چهار نوع خاک، مواد معدنی یا خاک رس. در ۳۴ مورد، یا ۸۷٪، همین منابع توسط مردم در شیوه‌های سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

دانشمندان رفتار فیل‌ها را از طریق مشاهدات ساکنان محلی بررسی کردند.

محققان عمداً در زندگی حیوانات دخالت نکردند. در عوض، آنها مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته‌ای با افرادی که بیش از ۲۰ سال فیل‌ها را در کوه الگون مشاهده کرده بودند، انجام دادند. سپس نام گیاهان را تأیید کردند و نمونه‌هایی از گیاهان خشک‌شده را برای شناسایی دقیق گونه‌های آنها جمع‌آوری کردند. داده‌های حاصل با پایگاه‌های داده گیاه‌شناسی بین‌المللی و انتشارات علمی در مورد خواص این گیاهان مقایسه شد.

توجه ویژه‌ای به موقعیت‌هایی شد که رفتار فیل از رژیم غذایی معمول خود منحرف می‌شد. برای مثال، حیوان ممکن است گیاهی را در مقادیر کم، در زمانی غیرمعمول انتخاب کند، یا مسافت قابل توجهی را برای رسیدن به آن طی کند بدون اینکه در طول مسیر برای تغذیه توقف کند.

با استفاده از این سیستم، هشت گونه گیاهی به قانع‌کننده‌ترین طبقه‌بندی از کاربرد‌های احتمالی مورد نظر، ارائه شدند. در این موارد، مصاحبه‌شوندگان انتخاب گیاه را با علائم بیماری مرتبط می‌دانستند یا انتقال مواد گیاهی به فیل دیگری را مشاهده می‌کردند.

نتایج ما نشان می‌دهد که حیات گیاهی کوه الگون تا چه حد با سلامت فیل‌ها و انسان‌ها مرتبط است. گزارش‌هایی مبنی بر اینکه فیل‌ها از برخی از همان گیاهانی که جوامع محلی در طب سنتی استفاده می‌کنند، استفاده می‌کنند، حفاظت از این زیستگاه‌ها را به یک مسئله‌ی سلامت واحد تبدیل کرده است.

فیل‌ها گاهی اوقات به روش‌های غیرمعمول به دنبال گیاهان می‌گردند.

برخی از مشاهدات به طور خاص دانشمندان را مورد توجه قرار داد. کارشناسان محلی گزارش دادند که فیل‌ها مسافت‌های طولانی را به سمت یک درخت خاص طی می‌کنند، بدون اینکه در طول مسیر چیزی بخورند و پس از رسیدن، فقط برگ‌ها یا پوست درخت را مصرف می‌کنند. در موارد دیگر، این حیوانات از قسمت‌هایی از گیاهان تغذیه می‌کردند که ارزش غذایی خاصی نداشتند یا معمولاً بخشی از رژیم غذایی آنها نبودند.

برای محققان، این یکی از نشانه‌هایی بود که نشان می‌داد انتخاب منابع ممکن است با تغذیه‌ی معمول مرتبط نبوده باشد. تنها هشت گیاه، دقیق‌ترین معیار‌ها را برای استفاده‌ی هدفمند احتمالی داشتند. این گیاهان شامل گونه‌های آلوئه، فیکوس، برسمیوم و دومبیا بودند.

نویسندگان تأکید می‌کنند که این مطالعه مشاهده‌ای بوده است. دانشمندان مستقیماً تک تک موارد شرح داده شده را مشاهده نکرده‌اند و نمی‌توانند تأیید کنند که یک گیاه خاص واقعاً یک بیماری خاص را درمان می‌کند.

مادران رفتار‌های غیرمعمول را به فرزندانشان منتقل می‌کنند

یکی دیگر از جنبه‌های جالب، داستان‌هایی درباره رفتار فیل‌های ماده با بچه‌هایشان بود. کارشناسان محلی پنج منبع طبیعی را توصیف کردند که مشاهده کردند فیل‌های ماده آنها را به فیل‌های جوان خود منتقل می‌کنند.

در برخی موارد، مواد گیاهی از قبل تیمار شده و سپس به توله داده می‌شد. محققان چنین مواردی را نمونه‌ای احتمالی از رفتار مراقبتی (allokairy) می‌دانند - رفتاری که در آن یک فرد از دیگری مراقبت می‌کند.

نویسندگان پیشنهاد می‌کنند که چنین مهارت‌هایی می‌توانند بین نسل‌ها منتقل شوند. اگر حیوانات بالغ واقعاً عمداً گیاهان خاصی را انتخاب کنند و این رفتار را به فرزندان خود نشان دهند، می‌تواند نشان‌دهنده دانش منتقل‌شده اجتماعی باشد. با این حال، ضبط‌های ویدئویی مستقیم از چنین قسمت‌هایی هنوز کمیاب هستند، بنابراین تیم همچنان به بررسی راه‌هایی برای ثبت مستقیم این رفتار در محیط طبیعی ادامه می‌دهد.

تاکنون فقط در مورد خوددرمانی احتمالی صحبت می‌کنیم.

این مطالعه ثابت نمی‌کند که فیل‌ها عمداً بیماری‌های خاص را با گیاهان درمان می‌کنند. بخش عمده‌ای از داده‌ها بر اساس روایت‌های هشت متخصص محلی است، نه مشاهده مستقیم دانشمندان از هر مورد گزارش‌شده.

علاوه بر این، خودِ افرادِ مطلع، چهار منبع طبیعی - خاک، مواد معدنی و خاک رس - را در درجه اول با به دست آوردن مواد معدنی ضروری مرتبط می‌دانستند. بنابراین، محققان این رفتار را به استفاده آشکار از منابع طبیعی برای خوددرمانی نسبت ندادند.

با این وجود، این مطالعه اولین مجموعه سیستماتیک از داده‌ها در مورد استفاده هدفمند بالقوه از گیاهان توسط فیل‌های وحشی آفریقایی را ارائه می‌دهد. نویسندگان معتقدند که مشاهدات بیشتر به تعیین اینکه کدام رفتار‌ها واقعاً با سلامت حیوانات مرتبط هستند و چگونه چنین مهارت‌هایی می‌توانند در یک گله منتقل شوند، کمک خواهد کرد.