یک روانشناس نشانه‌هایی از عادت به تعویق انداختن زندگی را شناسایی کرده است

به گزارش مجله خبری نگار، عادت به چشم‌پوشی از اوقات فراغت، سرگرمی‌ها و خواسته‌های شخصی به خاطر اهداف آینده می‌تواند منجر به این شود که فرد امروز را تنها به عنوان آماده‌سازی برای زندگی «واقعی» درک کند. آرتم استوپاک، روانشناس بالینی و مربی ICF، با ایزوستیا در مورد چگونگی تشخیص برنامه‌ریزی معقول از تعلل مداوم و اینکه چرا توصیه «زندگی در اینجا و اکنون» به همه کمک نمی‌کند، صحبت کرد.

زندگی معوق چیست؟

به گفته این متخصص، «زندگی به تعویق افتاده» یک تشخیص پزشکی نیست. این به الگویی از تفکر و رفتار اشاره دارد که در آن فرد توانایی استراحت، دنبال کردن یک فعالیت مورد علاقه یا خرج کردن پول برای خودش را با انجام یک شرط خاص مرتبط می‌کند.

آنها ممکن است به خودشان قول بدهند که پس از پرداخت وام مسکن به تعطیلات بروند، پس از کاهش وزن لباس‌های جدید بخرند، یا پس از کاهش حجم کارشان، به دنبال یک سرگرمی بروند. چنین تصمیماتی ممکن است منطقی به نظر برسند، اما مشکل زمانی ایجاد می‌شود که پس از دستیابی به یک هدف، بلافاصله شرط جدیدی تعیین می‌کنند.

تا وقتی که «در حال آماده شدن» هستم، غیرممکن است که من را بر اساس نتیجه ارزیابی کنند - هرچه باشد، من هنوز زندگی واقعی را شروع نکرده‌ام.

به گفته او، این مدل می‌تواند به فرد کمک کند تا از ترس از شکست، ناامیدی و نیاز به مواجهه با واقعیت نتیجه اجتناب کند. تا زمانی که رویایی در آینده باقی بماند، می‌توان آن را ایده‌آل تصور کرد. در عین حال، فرد اغلب معتقد است که عاقلانه عمل می‌کند و صرفاً نگران فردا است.

این روانشناس به عنوان مثال گفت: «ما وام مسکن را تسویه کرده‌ایم - حالا باید برای دو سال پس‌انداز کنیم، سپس برای تحصیلات دانشگاهی فرزندمان و در نهایت ساخت خانه ویلایی را تمام کنیم.»

در نتیجه، ممکن است به هدف اصلی دست یافته شود، اما هنوز اجازه استراحت و اختصاص دادن وقت به خودتان را پیدا نکرده‌اید.

چگونه برنامه‌ریزی را از یک تله روانی تشخیص دهیم

استوپاک تأکید کرد که تمایل به پس‌انداز پول، خرید خانه یا ایجاد ثبات مالی برای خانواده به خودی خود نشان دهنده‌ی زندگی به تعویق افتاده نیست. با برنامه‌ریزی معقول، فرد هدف از محدودیت‌های زمانی، مدت زمان آنها و قیمتی را که حاضر به پرداخت آن است، درک می‌کند.

برای مثال، آنها ممکن است تصمیم بگیرند که برای پیش‌پرداخت بیش از یک سال و نیم پس‌انداز کنند و در این مدت هزینه‌های غیرضروری را کاهش دهند. با این حال، این به معنای چشم‌پوشی کامل از گردهمایی‌های اجتماعی، تعطیلات، مراقبت‌های بهداشتی و سایر جنبه‌های مهم زندگی نیست.

با متوقف شدن زندگی، محدودیت‌ها به تدریج به حوزه‌های بیشتر و بیشتری، از جمله حوزه‌های نامرتبط با هدف اولیه، گسترش می‌یابند. فرد ممکن است حتی پس از تغییر شرایط، از اصلاح برنامه خود امتناع ورزد، زیرا احساس می‌کند در غیر این صورت تلاش‌های قبلی‌اش بیهوده خواهد بود.

علاوه بر این، به خاطر نتایج آینده، او شروع به فدا کردن خواب، سلامتی، روابط و پیشرفت حرفه‌ای می‌کند.

این روانشناس خاطرنشان کرد: فرد برای تسویه سریعتر وام، در دندانپزشک صرفه جویی می‌کند و بعد از سه سال، در نهایت دو برابر هزینه ایمپلنت را پرداخت می‌کند.

به گفته او، فقدان پاسخ روشن به این سوال که پس از دستیابی به هدف چه چیزی تغییر خواهد کرد، ممکن است باعث بازنگری در استراتژی انتخاب شده شود. اگر شرایط جدیدی به جای آن پیش بیاید و عمر مورد انتظار بار دیگر به طور نامحدود به تعویق بیفتد، ممکن است مشکل دیگر در خود هدف نباشد.

چرا مردم خودشان را از استراحت منع می‌کنند؟

یکی از دلایل این رفتار ممکن است احساس گناه باشد. افراد احساس می‌کنند که باید استراحت و لذت را به دست آورند. با این حال، انتظارات آنها از خودشان دائماً در حال افزایش است، بنابراین لحظه مناسب هرگز فرا نمی‌رسد.

دلیل دیگر می‌تواند عادت دیرینه پس‌انداز باشد. حتی پس از بهبود وضعیت مالی، خرج کردن برای خودتان همچنان به عنوان از دست دادن کنترل تلقی می‌شود. در این حالت، صرفه‌جویی دیگر یک اقدام موقت نیست و به یک انتخاب سبک زندگی تبدیل می‌شود.

استوپک مکانیسم احتمالی دیگری را به عنوان کاهش ارزش نیاز‌های خود شناسایی کرد. مردم بدون هیچ تردیدی برای فرزندان، والدین، تعمیرات خانه یا کار پول خرج می‌کنند، اما حتی خرید‌های مقرون به صرفه و اوقات فراغت را نیز از خود دریغ می‌کنند و آنها را غیرضروری می‌دانند.

این روانشناس توصیه کرد که از قبل برای اوقات فراغت و لذت‌های کوچک بودجه‌بندی کنید. به این ترتیب، چنین هزینه‌هایی بخشی از برنامه مالی می‌شوند، نه نقض نظم و انضباط.

اگر کسی غرق در استرس باشد و مدت زیادی در حالت خستگی مفرط بوده باشد، توصیه به «زندگی در اینجا و اکنون» ممکن است مؤثر نباشد. پیشنهاد به او برای جستجوی لحظات کوچک شادی در چنین شرایطی می‌تواند به عنوان بی‌ارزش کردن شرایط او تلقی شود.

استوپاک تأکید کرد: «توانایی توجه به شادی‌های کوچک یک راه حل نیست، بلکه یک پیامد است.»

به گفته او، هنگام مواجهه با خستگی مزمن، فرد باید با ارزیابی مجدد حجم کاری خود شروع کند. اولین قدم می‌تواند واگذاری برخی مسئولیت‌ها، رها کردن فشار برای انجام بی‌نقص همه چیز یا اختصاص دادن زمانی فارغ از کار و کار‌های روزمره باشد.

این متخصص اضافه کرد که با افزایش سن، مسئله‌ی آرزو‌های به تعویق افتاده می‌تواند جدی‌تر شود. آینده به تدریج دیگر به عنوان یک منبع نامحدود زمان تلقی نمی‌شود و افراد نه تنها دستاورد‌های خود، بلکه میزان توجهی را که به علایق خود اختصاص داده‌اند نیز ارزیابی می‌کنند.

تحمل این مدل می‌تواند به ویژه پس از بیماری، بحران، از دست دادن شغل یا رها کردن هدف قبلی دشوار باشد. در کنار این، فرد چارچوب مرجع معمول خود را از دست می‌دهد و ممکن است دچار سردرگمی، عصبانیت یا بی‌تفاوتی شود.

چگونه از موکول کردن زندگی به بعد دست برداریم

این روانشناس خاطرنشان کرد که این امر مستلزم کنار گذاشتن برنامه‌های بلندمدت نیست. مهم است که بفهمیم یک فرد چه خواسته‌هایی را دائماً به تعویق می‌اندازد، چه شرایطی را برای تحقق آنها قائل است و اگر این شرط در سال‌های آینده محقق نشود، اکنون چه کاری می‌تواند انجام دهد.

استوپاک گفت: «آینده از همان روز‌هایی که در آن زندگی می‌کنید ساخته می‌شود.»

او همچنین توصیه کرد که از قبل مرز‌هایی تعیین شود که برای رسیدن به هدف نباید نقض شوند. این مرز‌ها می‌توانند شامل خواب، سلامتی، روابط با عزیزان و زمان بهبودی باشند. خود این برنامه‌ها نیز باید به صورت دوره‌ای بررسی شوند تا مشخص شود که آیا همچنان مرتبط هستند یا اینکه فرد از روی عادت به دنبال کردن آنها ادامه می‌دهد.

این روانشناس در پایان گفت: «زندگی در زمان حال به معنای تسلیم شدن در برابر آینده نیست. به این معنی است که دیگر امروز را به عنوان یک پیش‌نویس در نظر نگیریم. ما پیش‌نویس نداریم؛ هر روز مهم است.»