دانشمندان علت از دست دادن حافظه در دوران بارداری را توضیح می‌دهند

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان کالج پزشکی بیلور و چندین مرکز تحقیقاتی دیگر، مکانیسم احتمالی تغییرات موقت حافظه در دوران بارداری را بررسی کرده‌اند. آنها در آزمایش‌هایی که روی موش‌ها انجام دادند، ارتباطی بین سطح بالای استروژن، فعالیت نورونی هیپوتالاموس و عملکرد ناحیه‌ای از هیپوکامپ مرتبط با حافظه کشف کردند. ایزوستیا در مورد چگونگی تأثیر تغییرات هورمونی بر حافظه در دوران بارداری گزارش می‌دهد.

«فراموشی بارداری»: چه اتفاقی برای حافظه در دوران بارداری می‌افتد؟

در دوران بارداری، برخی از زنان از مشکل در تمرکز، به خاطر سپردن اطلاعات یا یادآوری چیز‌های آشنا خبر می‌دهند. اصطلاح "مامنزیا " که به معنای "فراموشی بارداری" است، برای توصیف این پدیده استفاده می‌شود. تاکنون، مکانیسم بیولوژیکی دقیق زیربنایی این تغییرات ناشناخته مانده بود.

محققان اظهار داشته‌اند که یکی از دلایل ممکن است افزایش طولانی مدت سطح استروژن باشد. برخلاف نوسانات چرخه‌ای طبیعی این هورمون، در دوران بارداری غلظت آن برای مدت طولانی بالا می‌ماند. دانشمندان برای بررسی تأثیر احتمالی این وضعیت بر مغز، مجموعه‌ای از آزمایش‌ها را روی موش‌ها انجام دادند و حافظه زنان را در مراحل مختلف بارداری به طور جداگانه ارزیابی کردند. این مطالعه در مجله Science Bulletin منتشر شده است.

ما با مدل‌های موشی کار کردیم که سطح بالای استروژن خون در دوران بارداری را تقلید می‌کردند. این مدل‌ها نشان دادند که افزایش سطح استروژن باعث اختلالات برگشت‌پذیر حافظه بدون تأثیر بر خلق و خو یا انگیزه می‌شود، که نشان‌دهنده یک اثر شناختی خاص به جای کاهش کلی رفاه است.

چگونه استروژن بر عملکرد مغز تأثیر می‌گذارد

دانشمندان عمدتاً بر هیپوتالاموس جانبی، ناحیه‌ای از مغز که در تنظیم فرآیند‌های فیزیولوژیکی مختلف نقش دارد، تمرکز کردند. در آنجا، محققان تعداد زیادی نورون گاباارژیک یا سلول‌های عصبی را کشف کردند که از گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) به عنوان انتقال‌دهنده عصبی مهارکننده اصلی خود استفاده می‌کنند.

با افزایش طولانی مدت سطح استروژن، فعالیت این سلول‌ها تغییر کرد. تجزیه و تحلیل بیان ژن، کاهش سیگنال‌دهی از طریق گیرنده‌های GABA-A را نشان داد، در حالی که نورون‌ها شروع به تولید سیگنال‌های خودبه‌خودی بیشتری کردند.

استروژن گروهی از هورمون‌های جنسی است که سیستم تولید مثل، چرخه قاعدگی و بارداری را تنظیم می‌کند. آنها همچنین بر عملکرد مغز، عملکرد استخوان، سیستم قلبی عروقی و متابولیسم تأثیر می‌گذارند.

گیرنده استروژن آلفا نیز اهمیت خود را ثابت کرد. این گیرنده، فراوان‌ترین گیرنده استروژن در ناحیه هیپوتالاموس مورد مطالعه بود. هنگامی که دانشمندان گیرنده‌های استروژن را از این نورون‌ها حذف کردند، اختلالات حافظه ناشی از استروژن یا بارداری در موش‌ها معکوس شد.

آزمایش روی موش‌ها چه چیزی را نشان داد؟

محققان کشف کردند که نورون‌های GABAergic در هیپوتالاموس جانبی به ناحیه CA۳ هیپوکامپ، که در شکل‌گیری و بازیابی حافظه نقش دارد، متصل می‌شوند. این امر به دانشمندان اجازه داد تا بررسی کنند که آیا این ارتباط مستقیماً بر عملکرد وظیفه تأثیر می‌گذارد یا خیر.

محققان با استفاده از تکنیک‌های شیمی‌ژنتیک، فعالیت نورون‌هایی را که به CA۳ سیگنال می‌فرستند، سرکوب کردند. این مداخله، موش‌ها را از اختلالات حافظه مرتبط با سطح بالای استروژن محافظت کرد. برعکس، وقتی همین نورون‌ها به صورت مصنوعی فعال شدند، اختلالات شناختی حتی بدون افزایش سطح هورمون رخ داد.

ژنگ سان

وقتی ما گیرنده‌های استروژن را از این نورون‌های هیپوتالاموس به صورت ژنتیکی حذف کردیم، مشکلات حافظه ناشی از استروژن و بارداری در موش‌ها از بین رفت.

بنابراین، آزمایش‌ها به یک مسیر خاص اشاره کردند: سطح بالای استروژن بر گیرنده‌های نورون‌های هیپوتالاموس جانبی تأثیر می‌گذارد و فعالیت آنها را تغییر می‌دهد که در نتیجه انتقال سیگنال به هیپوکامپ را تغییر می‌دهد. علاوه بر این، این اثر برگشت‌پذیر بود.

نتایج برای زنان باردار چه معنایی دارد؟

برای بررسی وجود ارتباط مشابه در انسان، دانشمندان حافظه زنان را در مراحل مختلف بارداری بررسی کردند. در اواخر بارداری، آنها تغییراتی در عملکرد در وظایف خاص حافظه مشاهده کردند. این شاخص‌ها حتی پس از در نظر گرفتن سایر عواملی که می‌توانند بر نتایج تأثیر بگذارند، با سطح بالاتر استروژن خون مرتبط بودند.

با این حال، نتایج در زنان نشان‌دهنده‌ی کاهش کلی توانایی‌های شناختی در دوران بارداری نیست. این تغییرات مختص به وظیفه بودند و نویسندگان آنها را موقتی توصیف می‌کنند. علاوه بر این، داده‌های انسانی به تنهایی به ما اجازه نمی‌دهند ثابت کنیم که مسیر عصبی کشف شده در موش‌ها به طور خاص باعث تغییرات حافظه در زنان باردار می‌شود.

به نظر می‌رسد قرار گرفتن دوره‌ای در معرض استروژن با دوز پایین، عملکرد شناختی را تقویت می‌کند، که یکی از دلایلی است که هورمون درمانی ممکن است برای زنان یائسه مفید باشد. با این حال، به نظر می‌رسد قرار گرفتن مزمن در معرض استروژن با دوز بالا، مکانیسم متفاوتی را درگیر می‌کند که به جای خود هیپوکامپ، در هیپوتالاموس متمرکز است. این تمایز ممکن است به تطبیق یافته‌های متناقض بسیاری در این زمینه کمک کند.