دانشمندان ارتباطی بین سلامت عضلات و خطر ابتلا به زوال عقل پیدا کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، از دست دادن توده عضلانی، قدرت و عملکرد فیزیکی مرتبط با سارکوپنی با افزایش ۴۲ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل همراه است. با این حال، وزن بدن به تنهایی نمی‌تواند احتمال ابتلا به این بیماری را پیش‌بینی کند: ارتباط بین چاقی و زوال عقل با توجه به سن متفاوت است. این موضوع در مجله بین‌المللی علوم غذایی و تغذیه (IJFSN) گزارش شده است.

سارکوپنی چیست؟

سارکوپنی یک بیماری پیشرونده عضلات اسکلتی است که باعث کاهش قدرت، توده و توانایی انجام فعالیت‌های عادی می‌شود. این وضعیت اغلب با افزایش سن ایجاد می‌شود، اما می‌تواند زودتر نیز رخ دهد. کمبود فعالیت بدنی و تغذیه، بیماری‌های مزمن، فرآیند‌های التهابی و عدم فعالیت طولانی مدت، ایجاد آن را تسهیل می‌کند.

سارکوپنی خطر افتادن و شکستگی را افزایش می‌دهد، تحرک و فعالیت‌های روزانه را مختل می‌کند و در موارد شدید می‌تواند منجر به از دست دادن استقلال شود. با این حال، این وضعیت با کاهش وزن طبیعی متفاوت است: فرد ممکن است وزن قبلی خود را حفظ کند یا چربی اضافی بدن داشته باشد در حالی که همزمان عضله و قدرت خود را از دست می‌دهد.

تحلیل رفتن عضلات و خطر زوال عقل

یک تیم بین‌المللی از دانشمندان بررسی کردند که چگونه سارکوپنی، چاقی و ترکیب آنها با خطر ابتلا به زوال عقل مرتبط است. برای انجام این کار، نویسندگان یک بررسی سیستماتیک و متاآنالیز از مطالعات کوهورت - مطالعاتی که در آنها شرکت‌کنندگان در طول زمان پیگیری می‌شدند - انجام دادند.

این جست‌و‌جو، نشریات موجود در MEDLINE، EMBASE، پایگاه داده Cochrane و PsycINFO را از زمان آغاز به کار آنها تا فوریه ۲۰۲۶ پوشش داد. این تجزیه و تحلیل شامل ۱۴ نشریه در مورد سارکوپنی، ۷۲ نشریه در مورد چاقی و چهار نشریه در مورد چاقی سارکوپنی بود. محققان موارد جدید زوال عقل از همه انواع و اشکال جداگانه آن را ارزیابی کردند و نتایج را با استفاده از یک مدل آماری اثرات تصادفی ترکیب کردند.

طبق نتایج، افراد مبتلا به سارکوپنی در طول دوره پیگیری، ۴۲٪ بیشتر از افراد فاقد این بیماری در معرض خطر ابتلا به زوال عقل بودند. نسبت شانس تجمیع شده ۱.۴۲ با فاصله اطمینان ۹۵٪ از ۱.۲۶ تا ۱.۵۸ بود. از آنجا که کل فاصله بزرگتر از یک بود، نویسندگان این ارتباط را از نظر آماری معنی‌دار دانستند.

با این حال، نتایج ثابت نمی‌کند که از دست دادن عضلات به طور خاص باعث زوال عقل می‌شود. متاآنالیز شامل مطالعات مشاهده‌ای بود، بنابراین یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد، اما یک مکانیسم علی را اثبات نمی‌کند. سارکوپنی همچنین نمی‌تواند به عنوان یک شاخص تشخیصی مستقل برای زوال عقل در نظر گرفته شود: وضعیت عضلات به تنهایی نمی‌تواند تعیین کند که آیا فرد در حال ابتلا به این بیماری است یا خیر.

چرا سن، ارتباط چاقی و زوال عقل را تغییر داده است؟

بخش جداگانه‌ای از مطالعه نشان داد که ارتباط بین چاقی و خطر زوال عقل به سنی که وضعیت فرد در آن ارزیابی شده است، بستگی دارد. در میان شرکت‌کنندگان زیر ۶۵ سال، چاقی با ۹٪ افزایش خطر همراه بود. نسبت شانس تجمعی ۱.۰۹ و فاصله اطمینان ۹۵٪ از ۱.۰۱ تا ۱.۱۶ متغیر بود. این یک ارتباط کوچک، اما از نظر آماری معنادار است.

برای افراد ۶۵ سال و بالاتر، نتیجه برعکس بود: چاقی با ۱۷٪ خطر کمتر ابتلا به زوال عقل مرتبط بود. نسبت شانس ۰.۸۳ با فاصله اطمینان ۰.۷۶ تا ۰.۸۹ بود.

با این حال، نویسنده‌ی مسئول این مطالعه، پروفسور ماریو سیروو از دانشکده‌ی بهداشت عمومی دانشگاه کرتین، هشدار داد که این نتیجه نباید به عنوان توصیه‌ای برای افزایش وزن در سنین بالاتر تلقی شود.

این محقق گفت: «این به آن معنا نیست که افراد باید با افزایش سن، وزن اضافه کنند.»

یکی از دلایل چنین نتایج متنوعی می‌تواند علیت معکوس باشد. زوال عقل می‌تواند مدت‌ها قبل از تشخیص ایجاد شود و در مرحله پیش بالینی، متابولیسم، اشتها و وزن بدن فرد ممکن است تغییر کند. در این حالت، وزن کمتر بلافاصله قبل از تشخیص بیماری ممکن است علت آن نباشد، بلکه پیامد اولیه فرآیند‌های مداوم در بدن باشد.

این احتمال قبلاً توسط تجزیه و تحلیل داده‌های ۱.۳ میلیون نفر مطرح شده بود. در این تجزیه و تحلیل، شاخص توده بدنی بالا با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل در زمانی که وزن بیش از ۲۰ سال قبل از تشخیص ارزیابی شده بود، مرتبط بود. در مقابل، با دوره پیگیری کوتاه‌تر، به نظر می‌رسد شاخص توده بدنی بالا یک عامل محافظتی است. نویسندگان این اختلاف را با این واقعیت توضیح دادند که کاهش وزن ممکن است در مرحله پیش بالینی بیماری شروع شود و تصویر آماری را تحریف کند.

بنابراین، ارتباط معکوس بین چاقی پس از ۶۵ سالگی و زوال عقل که در متاآنالیز جدید یافت شده است، اثر محافظتی وزن اضافی را اثبات نمی‌کند. این نشان می‌دهد که نتایج تا چه حد می‌تواند به سن شرکت‌کنندگان، مدت زمان پیگیری و زمان ارزیابی وزن بدن بستگی داشته باشد.

آنچه تجزیه و تحلیل چاقی سارکوپنیک نشان داد

محققان همچنین چاقی سارکوپنیک را ارزیابی کردند - وضعیتی که در آن بافت چربی اضافی با توده عضلانی کم یا اختلال در عملکرد عضلات ترکیب می‌شود. اگرچه ممکن است به نظر برسد که این ترکیب با خطر بسیار بالایی همراه است، اما داده‌های موجود برای تأیید این نتیجه‌گیری کافی نبودند.

تنها چهار مطالعه در بخش مربوط به متاآنالیز گنجانده شدند. نسبت شانس تجمیع‌شده ۱.۴۳ بود، اما فاصله اطمینان ۹۵٪ گسترده بود - از ۰.۸۷ تا ۱.۹۹ - و شامل واحد می‌شد. بنابراین، این ارتباط به لحاظ آماری معنادار نبود.

فقدان نتیجه‌ی معنادار، ثابت نمی‌کند که چاقی سارکوپنیک با زوال عقل مرتبط نیست. این بدان معناست که بر اساس چهار مطالعه‌ی موجود، تشخیص قابل اعتماد یک اثر احتمالی از عدم قطعیت آماری غیرممکن است. به گفته‌ی سیروو، مطالعات طولانی‌مدت‌تری برای پیگیری چگونگی تعامل تغییرات در بافت عضله و چربی در طول زمان مورد نیاز است.

نتیجه‌گیری اصلی این مطالعه این نیست که خطر ابتلا به زوال عقل را می‌توان بر اساس وزن یا ظاهر تخمین زد. برعکس، متاآنالیز محدودیت‌های این رویکرد را نشان می‌دهد. وزن بدن یکسان می‌تواند با نسبت‌های مختلفی از بافت چربی و ماهیچه مطابقت داشته باشد و شاخص توده بدنی یکسان می‌تواند در میانسالی و پیری مقادیر متفاوتی داشته باشد.

محققان معتقدند حفظ قدرت و عملکرد عضلات در طول زندگی بسیار مهم است. به گفته بورانانوکساکول، این امر می‌تواند از طریق فعالیت بدنی منظم و یک رژیم غذایی متعادل حاصل شود. در عین حال، جلوگیری از افزایش وزن ناسالم در میانسالی نیز مهم است، زیرا چاقی قبل از ۶۵ سالگی در یک متاآنالیز با افزایش خطر زوال عقل مرتبط دانسته شده است.

وارن هاردینگ، رئیس و مدیر تحقیقات و مشارکت‌ها در آلزایمر WA، همچنین بر پیامد‌های عملی این یافته‌ها تأکید کرد. او معتقد است که داده‌های مربوط به توده عضلانی و قدرت، توصیه‌های موجود مربوط به فعالیت بدنی، تغذیه، تحرک و پیشگیری از زمین خوردن در بزرگسالان مسن را تکمیل می‌کند.