یک عامل خطر ناشناخته برای زوال عقل در سالمندان شناسایی شده است

به گزارش مجله خبری نگار، ناتوانی جسمی و زوال شناختی در بزرگسالان مسن به صورت دو طرفه با هم مرتبط هستند: هر یک از این شرایط خطر ابتلا به دیگری را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، محدودیت‌های جسمی تأثیر قوی‌تری بر زوال شناختی بعدی دارند تا برعکس. این نتیجه گیری توسط دانشمندان پس از تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت از مطالعه پیری تایوانی به دست آمده است. این مطالعه در مجله BMC Geriatrics منتشر شده است.

با افزایش سن، بدن اثرات بیماری‌های مزمن، آسیب‌ها و فرسودگی بیولوژیکی را انباشته می‌کند. این امر منجر به کاهش تحرک، قدرت، هماهنگی و حس و در نهایت ناتوانی جسمی قابل توجه می‌شود. همزمان، تغییراتی در عملکرد مغز رخ می‌دهد: حافظه، توجه، سرعت پردازش اطلاعات و عملکرد‌های اجرایی رو به زوال می‌روند. در بیشتر موارد، این فرآیند‌ها خفیف هستند، اما در برخی افراد، پیشرفت می‌کنند و به طور جدی در زندگی روزمره اختلال ایجاد می‌کنند.

محدودیت‌های جسمی و زوال شناختی همیشه همزمان ایجاد نمی‌شوند. موقعیت‌هایی ممکن است پیش بیاید که فرد از نظر ذهنی هوشیار باشد، اما مشکلات حرکتی شدیدی را تجربه کند، یا برعکس. با این حال، هر دو وضعیت وابستگی به دیگران را افزایش داده و کیفیت زندگی را کاهش می‌دهند.

نویسنده‌ی این مطالعه، تسونگ-هسوان هونگ و همکارانش، برای تعیین چگونگی تأثیر این فرآیند‌ها بر یکدیگر در طول زمان، دست به کار شدند. برای انجام این کار، آنها از داده‌های مطالعه‌ی محیط اجتماعی و نشانگر‌های زیستی پیری (SEBAS) که بخشی از مطالعه‌ی پیری تایوان است، استفاده کردند. این تجزیه و تحلیل شامل داده‌های ۶۲۸ شرکت‌کننده‌ی بالای ۶۰ سال بود که در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۶ مورد بررسی قرار گرفته بودند. میانگین سنی در اولین معاینه ۶۶ سال بود و تقریباً ۵۹٪ از شرکت‌کنندگان مرد بودند.

عملکرد شناختی با استفاده از پرسشنامه وضعیت روانی کوچک (Mini-Mental State Questionnaire) ارزیابی شد و ناتوانی با استفاده از چندین گروه از شاخص‌ها ارزیابی شد: تحرک (مثلاً توانایی ایستادن به مدت طولانی، بالا رفتن از پله‌ها، بلند کردن اجسام سنگین)، فعالیت‌های ابزاری زندگی روزمره (پرداخت قبوض، کار‌های خانه) و فعالیت‌های اولیه مراقبت از خود (لباس پوشیدن، حمام کردن، غذا خوردن).

تجزیه و تحلیل نشان داد که اختلال شناختی ثبت شده در سال ۲۰۰۰، احتمال ابتلا به ناتوانی را تا سال ۲۰۰۶ افزایش داده است. برعکس، وجود ناتوانی جسمی در ابتدای مطالعه، زوال شناختی بیشتری را در مراحل بعدی زندگی پیش‌بینی می‌کرد. علاوه بر این، تأثیر ناتوانی جسمی بر زوال شناختی از نظر آماری قوی‌تر از رابطه معکوس بود.

به گفته نویسندگان، این بدان معناست که محدودیت تحرک و کاهش توانایی زندگی مستقل ممکن است زوال عملکرد مغز را تسریع کند، احتمالاً به دلیل کاهش فعالیت اجتماعی، فعالیت بدنی و تحریک حسی.