دانشمندان ارتباط بین سطح پایین هموگلوبین و خطر مرگ را توضیح داده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، افرادی که سطح هموگلوبین آنها رسماً کم خون محسوب نمی‌شود، نسبت به افرادی که سطح هموگلوبین آنها کمی بالاتر از آستانه بیماری است، در معرض خطر مرگ بیشتری قرار دارند. این نتیجه گیری توسط محققان دانشگاه گلاسکو پس از تجزیه و تحلیل داده‌های بیش از ۵۰۰۰۰۰ نفر حاصل شده است. جزئیات این مطالعه را می‌توانید در گزارش ایزوستیا بیابید.

چرا هموگلوبین مهم شد؟

هموگلوبین پروتئینی در گلبول‌های قرمز خون است که به اکسیژن در ریه‌ها متصل شده و به رساندن آن به بافت‌ها کمک می‌کند. بنابراین، غلظت آن یکی از شاخص‌های کلیدی در شمارش کامل خون است. سطح بسیار پایین آن ممکن است نشان‌دهنده کم‌خونی باشد، اما یک مطالعه جدید نشان داده است که کاهش قابل توجه در این شاخص تنها عوامل بالقوه مهم نیستند.

دانشمندان تصمیم گرفتند بررسی کنند که چگونه غلظت این پروتئین در خون با خطر مرگ و میر درازمدت مرتبط است، و نه تنها افراد مبتلا به کم‌خونی تشخیص داده شده، بلکه افرادی را که سطح آنها نزدیک به آستانه‌های تعیین شده است نیز در نظر گرفتند. برای انجام این کار، محققان غلظت هموگلوبین شرکت‌کنندگان را با آستانه‌های فعلی کم‌خونی سازمان بهداشت جهانی مقایسه کردند. این مقادیر برای مردان و زنان متفاوت است. این مطالعه در مجله Annals of Internal Medicine (AoIM) منتشر شده است.

محققان سه پیامد را تجزیه و تحلیل کردند: مرگ و میر به هر علتی، مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی و مرگ ناشی از سرطان. رابطه بین غلظت هموگلوبین و مرگ و میر خطی نبود، بلکه به شکل U بود: خطر در هر دو مقدار پایین‌تر و بالاتر بیشتر بود.

چگونه محققان ارتباط بین خون و سلامت را آزمایش کردند؟

محققان داده‌های ۵۰۲،۱۸۸ بزرگسال را تجزیه و تحلیل کردند. از داده‌های آنها برای ارزیابی ارتباط بین غلظت هموگلوبین پایه و مرگ و میر بعدی استفاده شد. میانگین دوره پیگیری ۱۳.۶ سال بود. در این مدت، دانشمندان مرگ و میر ناشی از همه علل را پیگیری کردند و همچنین مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان را به طور جداگانه تجزیه و تحلیل کردند.

کمترین خطر مرگ در شرکت‌کنندگانی مشاهده شد که غلظت هموگلوبین آنها ۱ تا ۳ گرم در دسی‌لیتر بالاتر از آستانه فعلی سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای کم‌خونی بود. در مقادیر پایین‌تر از این محدوده، خطر افزایش یافت، اما همین روند در غلظت‌های بالاتر هموگلوبین نیز مشاهده شد.

این خطر حتی قبل از کم‌خونی رسمی نیز افزایش یافته بود

شرکت‌کنندگانی که سطح هموگلوبین آنها درست نزدیک به آستانه کم‌خونی بود، مورد توجه ویژه قرار گرفتند. اگرچه ممکن است از نظر فنی کم‌خون تلقی نشوند، اما سطح آنها از قبل خارج از محدوده مرتبط با کمترین میزان مرگ و میر بود. در مطالعه اولیه، محققان شرکت‌کنندگان را بر اساس میزان اختلاف سطح هموگلوبین آنها با آستانه WHO تقسیم کردند. برای مردان، آستانه ۱۳ گرم در دسی‌لیتر و برای زنان ۱۲ گرم در دسی‌لیتر بود.

علاوه بر این، بیشترین خطر در افرادی مشاهده شد که مقادیر آنها به طور قابل توجهی پایین‌تر بود. در مدل تعدیل‌شده اولیه، احتمال تجمعی استاندارد شده ۱۰ ساله مرگ در گروه کنترل ۴.۵٪ و در بین شرکت‌کنندگانی که هموگلوبین آنها بیش از ۲ گرم در دسی‌لیتر کمتر از حد آستانه WHO بود، ۱۲.۵٪ بود. در کل دوره پیگیری، نسبت خطر تعدیل‌شده برای مرگ برای این گروه ۲.۸۷ بود.

بنابراین، این مطالعه نشان داد که ارتباط با خطر مرگ و میر محدود به موقعیت‌هایی نیست که هموگلوبین از قبل به زیر آستانه تشخیصی رسیده باشد. با این حال، خود نویسندگان پیشنهاد نمی‌کنند که هر مقدار مرزی باید کم‌خونی در نظر گرفته شود.

ارتباطی بین علل مختلف مرگ و میر یافت شد

محققان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان را به طور جداگانه، همراه با مرگ و میر کلی ارزیابی کردند. این رویکرد به آنها اجازه داد تا بررسی کنند که آیا الگوی مشاهده شده در پیامد‌های مختلف نیز ادامه دارد یا خیر. یافته اصلی این مطالعه مربوط به مرگ و میر کلی بود: یک رابطه U شکل یافت شد که حداقل خطر مربوط به سطح هموگلوبین ۱ تا ۳ گرم در دسی لیتر بالاتر از آستانه کم‌خونی WHO بود. مقادیر بالاتر و پایین‌تر با افزایش خطر همراه بودند.

این مطالعه مشاهده‌ای بود. بنابراین، همبستگی مشاهده‌شده، ارتباط بین غلظت هموگلوبین و مرگ و میر را نشان می‌دهد، اما به خودی خود ثابت نمی‌کند که تغییرات در سطح هموگلوبین علت مستقیم مرگ است.

هنوز هیچ پیشنهادی برای تغییر آستانه‌های کم‌خونی وجود ندارد

نویسندگان معتقدند که نتایج به‌دست‌آمده، مطالعه بیشتر در مورد مقادیر آستانه هموگلوبین را ضروری می‌سازد. این نتایج ممکن است به پزشکان کمک کند تا مقادیر بیماران نزدیک به آستانه‌های کم‌خونی فعلی را با دقت بیشتری تفسیر کنند و افراد در معرض خطر بیشتر را شناسایی کنند. با این حال، محققان تأکید می‌کنند که این نتایج مبنایی برای تغییر آستانه‌های کم‌خونی موجود نیست. در عوض، این مطالعه به ایجاد فرضیه‌های جدید برای تحقیقات بیشتر کمک می‌کند.

بنابراین، نتیجه‌گیری اصلی این مطالعه این نیست که مرز تعیین‌شده بین سطح هموگلوبین طبیعی و کم‌خونی نادرست است. دانشمندان نشان دادند که رابطه بین غلظت هموگلوبین و مرگ و میر ممکن است پیچیده‌تر از تقسیم ساده افراد به دو گروه - افراد مبتلا به کم‌خونی و افراد بدون کم‌خونی - باشد.