یک نشانه ساده از اثربخشی دارو‌های ضد افسردگی شناسایی شده است

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان کشف کرده‌اند که تعداد دفعات خمیازه کشیدن در بیماران مبتلا به افسردگی ممکن است با اثربخشی درمان آنها مرتبط باشد. اگر خمیازه کشیدن در هنگام مصرف دارو‌های ضد افسردگی ادامه یابد یا افزایش یابد، این ممکن است نشان دهنده اثر درمانی ضعیف باشد. این مطالعه در مجله تحقیقات روانپزشکی (JPR) منتشر شده است.

ما در مورد مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) صحبت می‌کنیم، رایج‌ترین دارو‌های مورد استفاده برای درمان افسردگی. آنها بی‌خطر در نظر گرفته می‌شوند، اما اغلب عوارض جانبی، از جمله خمیازه کشیدن بیش از حد، ایجاد می‌کنند. برخلاف خمیازه کشیدن ناشی از خستگی، این یک واکنش فیزیولوژیکی بارز مربوط به عملکرد سیستم‌های انتقال‌دهنده عصبی مغز است.

تیمی از محققان دانشگاه علوم پزشکی، به رهبری روانپزشک یوسف ازل ییلدیریم، تصمیم گرفتند بررسی کنند که آیا این علامت حاوی اطلاعات بالینی است یا خیر. این مطالعه آینده‌نگر شامل ۱۵۰ بیمار ۱۸ تا ۶۵ ساله مبتلا به اختلال افسردگی بود که قبلاً SSRI مصرف نکرده بودند. به آنها دارو‌های استاندارد تجویز شد: سرترالین، اسیتالوپرام یا فلوکستین.

قبل از درمان، شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌هایی را که شدت افسردگی، بی‌خوابی و فراوانی خمیازه را ارزیابی می‌کرد، تکمیل کردند. یک ماه بعد، این نظرسنجی تکرار شد و مجموعه داده‌های کاملی برای ۱۱۰ شرکت‌کننده به دست آمد.

به طور کلی، پس از شروع درمان، خمیازه کشیدن بیشتر شد: نسبت بیمارانی که خمیازه شدید و مزاحم داشتند از تقریباً ۵٪ به بیش از ۱۵٪ افزایش یافت. با این حال، هنگام تجزیه و تحلیل نتایج فردی، یک الگوی مهم پدیدار شد. در بیمارانی که به خوبی به درمان پاسخ دادند (کاهش علائم افسردگی حداقل ۵۰٪)، دفعات خمیازه کشیدن افزایش نیافت یا حتی اندکی کاهش یافت. با این حال، در کسانی که پاسخ محدودی به درمان داشتند، خمیازه کشیدن به طور قابل توجهی افزایش یافت.

با این حال، این تغییرات به کیفیت خواب مربوط نبودند: نمرات بی‌خوابی در اکثر شرکت‌کنندگان، صرف نظر از شدت خمیازه، بهبود یافت. محققان همچنین نشان دادند که خمیازه کشیدن بیشتر با سایر عوارض جانبی خودکار مانند حالت تهوع، تعریق و خشکی دهان همراه است.

به گفته نویسندگان، این بدان معناست که خمیازه کشیدن ممکن است فقط یک عارضه جانبی نباشد، بلکه نشانه‌ای از اختلالات عصبی-زیستی مداوم مرتبط با افسردگی باشد. در حالی که پزشک ممکن است آن را به عنوان خواب‌آلودگی طبیعی تلقی کند و دوز دارو را افزایش دهد، اما این کار همیشه وضعیت بیمار را بهبود نمی‌بخشد.

محققان تأکید کردند که یافته‌های آنها هنوز مقدماتی است: دوره مشاهده تنها یک ماه طول کشید و بر اساس گزارش‌های خود بیماران بود. با این وجود، آنها معتقدند که توجه دقیق به چنین علامت به ظاهر جزئی می‌تواند به شناسایی زودهنگام شکست درمان و تنظیم درمان بر اساس آن کمک کند.