سه پیشنهاد ایران برای ارتقای نقش سازمان همکاری شانگهای

به گزارش مجله خبری نگارمسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در سخنرانی خود در بیست و ششمین اجلاس سران کشور‌های عضو سازمان همکاری شانگهای، با تشریح مهم‌ترین چالش‌های امنیتی و اقتصادی منطقه، بر ضرورت تقویت همکاری میان کشور‌های عضو برای تحکیم ثبات و ترسیم آینده‌ای مشترک تأکید کرد.

وی با اشاره به تجربه بیش از دو دهه فعالیت سازمان همکاری شانگهای، اعتمادسازی، احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی و همکاری میان دولت‌ها را از الزامات دستیابی به امنیت پایدار دانست.

رئیس‌جمهور با اشاره به تهدیداتی همچون تروریسم، افراط‌گرایی خشونت‌آمیز، قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان‌یافته فراملی و سایبری، تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیکی، سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه و استفاده از زور و قدرت نظامی را از دیگر عوامل ایجاد نگرانی برای کشور‌های منطقه و اقتصاد‌های نوظهور عنوان کرد.

پزشکیان همچنین با اشاره به تحولات اخیر در غرب آسیا و حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، این اقدامات را تجاوزی علیه اصول بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل توصیف کرد و ضمن تشریح روند جنگ و تحولات پس از آن، بر موضع ایران درباره تعهدات مندرج در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد تأکید کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، امنیت و توسعه را دو مفهوم به‌هم‌پیوسته و تفکیک‌ناپذیر دانست و بر ضرورت توجه همزمان سازمان همکاری شانگهای به ابعاد امنیتی و اقتصادی تأکید کرد.

رئیس‌جمهور، توسعه تجارت درون‌سازمانی، تسهیل فعالیت‌های گمرکی، توسعه کریدور‌های حمل‌ونقل، اتصال بنادر و مراکز لجستیکی، افزایش ظرفیت‌های ترانزیتی و تقویت تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین را از محور‌های مهم همکاری اقتصادی اعضا برشمرد.

پزشکیان همچنین سه ابتکار در حوزه همکاری‌های اقتصادی شامل تعمیق همکاری‌های مالی و بانکی و تأسیس «بانک سازمان همکاری شانگهای»، ایجاد اتحادیه بیمه صادراتی و سرمایه‌گذاری و تشکیل «کنسرسیوم انرژی سازمان همکاری شانگهای» را پیشنهاد و در حوزه امنیتی نیز ایجاد مرکز راهبردی مطالعات امنیتی این سازمان را برای شناسایی تهدیدات نوظهور و تقویت ثبات منطقه‌ای مطرح کرد.

وی با تأکید بر اهمیت گفت‌و‌گو و ایجاد سازوکار‌های مؤثر همکاری، آمادگی ایران را برای مشارکت سازنده و فعال در فرآیند‌های مرتبط با ارتقای سازمان همکاری شانگهای و حمایت از ابتکارات جدید در راستای تقویت انسجام، کارآمدی و همگرایی این سازمان اعلام کرد.

مشروح سخنرانی رئیس‌جمهور در بیست و ششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای جباروف، رئیس محترم جمهوری قرقیزستان.

جناب آقای دبیرکل.

رؤسای محترم هیئت‌ها.

خانم‌ها و آقایان.

در آغاز، مایلم ضمن تبریک سالروز استقلال جمهوری قرقیزستان، از جناب آقای جباروف و از دولت و مردم جمهوری قرقیزستان، به‌خاطر میزبانی شایسته این نشست و تلاش‌های ارزشمند این کشور در دوره ریاست بر سازمان همکاری شانگهای، صمیمانه تشکر و قدردانی کنم. همچنین، موفقیت جمهوری قرقیزستان در کسب کرسی غیردائم شورای امنیت سازمان ملل متحد برای دوره ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ را تبریک می‌گویم.

یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های سازمان همکاری شانگهای طی بیش از دو دهه گذشته، ایجاد بستر برای اعتمادسازی و همکاری در مواجهه با چالش‌های امنیتی مشترک بوده است. تجربه این سازمان نشان داده است که امنیت پایدار نه از طریق تقابل، بلکه از مسیر اعتماد متقابل، احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی و همکاری میان دولت‌ها حاصل می‌شود.

خانم‌ها و آقایان.

امروز منطقه ما با مجموعه‌ای از تهدیدات پیچیده و درهم‌تنیده مواجه است. تروریسم، افراط‌گرایی خشونت‌آمیز، قاچاق مواد مخدر، جرائم سازمان‌یافته فراملی، جرائم سایبری و تهدیدات نوظهور امنیتی، همچنان صلح و ثبات منطقه‌ای را با چالش روبه‌رو می‌سازند.

در کنار این تهدیدات، تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیکی، گسترش سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه، استفاده از زور و قدرت نظامی، اعمال تحریم‌های یکجانبه و غیرقانونی، استفاده ابزاری از اقتصاد و فناوری و تضعیف اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، نگرانی‌های جدی برای کشور‌های در حال توسعه و اقتصاد‌های نوظهور ایجاد کرده است.

تحولات اخیر در منطقه غرب آسیا، ایران، لبنان، غزه، کرانه باختری بار دیگر نشان داد که بی‌توجهی به قواعد حقوق بین‌الملل و تداوم رویکرد‌های مبتنی بر زور و فشار، نه تنها امنیت کشورها، بلکه ثبات کل منطقه و جهان را تهدید می‌کند.

عالیجنابان

تهاجماتی که در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ و ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران انجام شدند، تجاوزی آشکار علیه اصول بنیادین منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل، علیه اصل منع توسل به زور و علیه حق حیات بودند.

این تجاوزات با جنایت بزرگ به شهادت رساندن مقام معظم رهبری آغاز شد. متجاوزین به مدرسه‌ای در میناب حمله کرده و ۱۶۸ نفر از دانش‌آموزان و معلمان مدرسه را قتل عام کردند. در همان روز، به ورزشگاهی در شهر لامرد استان فارس حمله کردند که ۲۰۰ نفر شهید و مجروح در پی داشت. این تنها سه نمونه از جنایات بزرگ روز اول از یک جنگ ۴۰ روزه بود. در برابر این حجم از وحشیگری، جمهوری اسلامی ایران با اتکا به توان بالای نیرو‌های مسلح شجاع و غیور و بهره‌مندی از حمایت سراسری ملت شریف خود، شکست‌های سنگین و راهبردی را به آمریکا و رژیم اشغالگر تحمیل و پیروزی‌های درخشانی کسب کرد.

چنانچه آمریکا به تعهدات خود در یادداشت تفاهم مزبور بازگردد، جمهوری اسلامی ایران نیز بلافاصله عمل متقابل خواهد کرد

این حملات تعرض به یک عضو سازمان همکاری شانگهای و یک تمدن کهن بود. ما از سازمان و تمامی کشور‌هایی که این تجاوز را محکوم کردند و با ملت و دولت ایران ابراز همدردی کردند، قدردانی می‌کنیم.