کاهش شیوع هپاتیت B چگونه ممکن است؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهداشت نیوز، دکتر سید موید علویان درباره روز جهانی هپاتیت اظهار کرد: ششم مرداد مصادف با روز جهانی هپاتیت است. روز جهانی هپاتیت، سالگرد تولد پروفسور «باروخ ساموئل بلومبرگ» کاشف HPS آنتی‌ژن است. سازمان بهداشت جهانی، حدود ۱۳ سال قبل نسبت به نامگذاری روز جهانی هپاتیت اقدام کرد؛ در حالی که ایران حدود ۲۰ سال پیش نسبت به نامگذاری «روز ملی هپاتیت» در آبان اقدام کرده بود. ایران، تنها کشوری است که دو روز در ارتباط با بیماری هپاتیت دارد؛ یکی از این روزها، جهانی و روز دیگر نیز ملی است. به عبارت دیگر، ایران به بیماری هپاتیت B و C توجه ویژه‌ای دارد.

این پژوهشگر حوزه بیماری‌های کبد، درباره اهداف روز جهانی هپاتیت گفت: هدف از روز جهانی هپاتیت این است که مسئولان کشور و سیاستگذاران حوزه سلامت را نسبت به بیماری هپاتیت حساس کنیم و سطح مداخلات را به منظور پیشگیری از این بیماری افزایش دهیم. همچنین افزایش آگاهی مردم از هپاتیت از دیگر اهداف این روز محسوب می‌شود؛ چرا که بدون مولفه‌های «درک دقیق و منطقی از این بیماری» و «افزایش سواد مردم» امکان کاهش بار این بیماری وجود ندارد و بدون اطلاع‌رسانی و رسانه‌ها نمی‌توان در این مسیر گام برداشت.

چگونگی انتقال هپاتیت

این فوق‌تخصص گوارش و کبد درباره راه‌های انتقال هپاتیت توضیح داد: راه‌های انتقال بیماری هپاتیت متفاوت است. هپاتیت B و C از طریق خون و تماس با خون آلوده منتقل می‌شود؛ به عبارت دیگر، هرگونه تماس با خون مبتلایان به این بیماری می‌تواند سبب ابتلای دیگران شود. همچنین هپاتیت A و E از طریق خوراکی منتقل می‌شوند. جراحی، جراحات جنگی، بیماران تالاسمی و هموفیلی، افراد دیالیزی و اعتیاد تزریقی با خون سر و کار دارد.

کاهش ابتلا به هپاتیت B با گذر زمان

او با بیان اینکه شیوع هپاتیت B در کشور حدود ۵ تا ۷ درصد بود، گفت: بررسی‌ها نشان می‌دهد که شیوع بیماری کاهش یافته و کمتر از یک درصد است. کاهش شیوع بیماری هپاتیت B، حاصل تلاش‌های مدیریتی وزارت بهداشت در ادوار مختلف و انجمن‌های علمی است. براساس آمار و ارقام، استان‌های کشور شیوع بالای این بیماری را تجربه می‌کردند؛ در حالی که این روز‌ها شیوع بیماری در اغلب استان‌های کشور کمتر از یک درصد است. در گذشته، انتقال از مادر به نوزاد به هنگام تولد شایع‌ترین راه ابتلا به این بیماری بود.

برنامه‌های نظام سلامت در ارتباط با هپاتیت B

رئیس انجمن مطالعات کبدی ایران با بیان اینکه هپاتیت B واکسن موثر دارد، اظهار کرد: بیماری هپاتیت B، درمانی کنترل‌کننده دارد. نظام سلامت کشور، برنامه‌های متعددی مانند غربالگری زنان باردار، تزریق واکسن و افزایش واکسیناسیون را برای درمان این بیماری در نظر گرفته است. هپاتیت B در ایران مانند سایر کشور‌ها روند کاهشی دارد.

کاهش سهم ابتلای بیماران خاص به هپاتیت C

علویان با بیان اینکه «خون» در ابتلا به هپاتیت C نقش دارد، گفت: گزارش‌ها نشان می‌دهد بیماران مبتلا به تالاسمی و هموفیلی به ترتیب حدود ۵۰ و ۳۰ درصد بیماران هپاتیت C را تشکیل می‌دادند و سهم افراد دیالیزی نیز حدود ۱۸ درصد بود. حدود دو سال است که بیماری هپاتیت C را در بیماران تالاسمی، هموفیلی و دیالیزی حذف کرده‌ایم. ایران، کشوری پیشرو در زمینه حذف هپاتیت در بیماران خاص به حساب می‌آید. بررسی‌ها نشان می‌دهد که شیوع هپاتیت در بیماران خاص به کمتر از ۰.۵ (نیم) درصد رسیده، در حالی که در یک بازه زمانی حدود ۵۰ درصد بود.

درمان رایگان هپاتیت C در ایران

او بیان اینکه بیش از ۲۰هزار بیمار به صورت رایگان درمان شده‌اند، تصریح کرد: درمان هپاتیت C در ایران رایگان است؛ اگر فرد مبتلا به هپاتیت C تحت پوشش بیمه قرار ندارد، می‌تواند به صورت رایگان تحت پوشش بیمه قرار گیرد تا خدمات درمانی رایگان شود. تمام الزامات مرتبط با هپاتیت C مانند «تشخیص»، «پوشش بیمه‌ای» و «متخصصان توانمند» در کشور در دسترس هستند.

هدفگذاری برای حذف هپاتیت C تا ۲۰۳۰

این پزشک درباره هدفگذاری حذف هپاتیت C توضیح داد: یکی از تکالیف نظام بهداشتی و درمانی کشور این است که هپاتیت C را تا سال ۲۰۳۰ در میان سایر افراد جامعه حذف کنیم. ایران توانسته که بیماری هپاتیت C را در بیماران خاص حذف کند و روند بیماری در سایر گروه‌ها نیز رو به کاهش است. علم طب در مواجهه با عالم بیماری‌ها با استفاده از واکسن توانسته که برخی بیماری‌ها مانند آبله و فلج‌اطفال را ریشه‌کن کند و هپاتیت C تنها بیماری است که بشر ادعا کرده با درمان می‌تواند ریشه‌کن کند. براساس شرایطی که در ارتباط با بیماری هپاتیت C هستیم، به نظر نمی‌رسد که موفق به حذف این بیماری تا سال ۲۰۳۰ شویم. هپاتیت، یک موضوع اجتماعی است و برای حذف آن به مولفه‌های گوناگون مانند دسترسی به معتادان تزریقی نیاز داریم.

ضرورت توجه به گروه‌های پرخطر

علویان ادامه داد: هپایت C در میان افرادی که سابقه اعتیاد تزریقی یا سابقه حبس دارند، شیوع بالایی دارد و شایع‌ترین گروه‌ها به‌شمار می‌روند. با توجه به این شرایط، افراد پرخطر به حمایت‌های اجتماعی نیاز دارند، باید در کانون توجه قرار گیرند و اقدامات ضروری در این زمینه انجام شود. با توجه به اینکه هپایت موضوعی اجتماعی به حساب می‌آید، باید برای حذف بیماری تلاش کنیم و به گرو‌های پرخطر جامعه برای درمان کمک کنیم.

واکسیناسیون هپاتیت در ایران

او درباره واکسیناسیون هپاتیت در ایران نیز توضیح داد: تزریق واکسن هپاتیت B با واکسیناسیون نوزادان و سپس گروه‌های پرخطر مانند کادر درمان، خانواده‌های افراد مثبت، آتش‌نشانان، نظامیان و کارکنان شهرداری‌ها آغاز شد. براساس زمان آغاز واکسیناسیون هپاتیت در کشور، می‌توان گفت تمام افرادی که کمتر از ۳۱ سال دارند، واکسن این بیماری را دریافت کرده‌اند. برمبنای توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت، بهتر است که افراد تا ۵۰ سالگی واکسن هپاتیت B را دریافت کنند؛ بنابراین به افراد ۳۲ تا ۵۰ ساله توصیه می‌شود که واکسن این بیماری را دریافت‌کنند.