هزینه سنگین مالیات بر دوش حقوق بگیران در اروپا

به گزارش مجله خبری نگار، داده‌های جدید اداره آمار اروپا موسوم به یورواستات نشان می‌دهد که در برخی کشور‌های این قاره، بیش از یک‌سوم حقوق ناخالص کارکنان پیش از پرداخت، صرف مالیات و کسورات اجباری می‌شود.

مالیات بر درآمد و نظام‌های تأمین اجتماعی در کشور‌های مختلف اروپا تفاوت چشمگیری دارند و در نتیجه، میزان کسورات از حقوق کارکنان نیز یکسان نیست. با این حال، آنچه برای حقوق‌بگیران اهمیت بیشتری دارد، میزان حقوقی است که پس از کسر مالیات و کسورات اجباری واقعاً دریافت می‌کنند.

یورونیوز بیزینس با استفاده از داده‌های یورواستات، نسبت حقوق خالص به حقوق ناخالص را محاسبه کرده و بر این اساس، سهم حقوق ناخالصی را که صرف مالیات و سایر کسورات می‌شود، برآورد کرده است.

در برخی موارد، این نسبت حتی منفی است؛ به این معنا که کارکنان به دلیل کمک‌هزینه‌های خانوادگی و استرداد مالیات، مبلغی بیش از حقوق ناخالص خود دریافت می‌کنند.

این گزارش عمدتاً وضعیت فرد مجرد بدون فرزند با درآمد متوسط را بررسی می‌کند، هرچند داده‌های مربوط به سایر انواع خانوار نیز در آن ارائه شده است.

بر اساس داده‌های ۲۰۲۵ یورواستات که در اواسط ۲۰۲۶ منتشر شد، سهم حقوق ناخالصی که صرف مالیات و سایر کسورات اجباری می‌شود، در اروپا تفاوت زیادی دارد. برای یک فرد مجرد بدون فرزند با درآمد متوسط، این سهم از ۱۵ ٫ ۱ درصد در قبرس تا ۴۱ ٫ ۵ درصد در رومانی متغیر است. میانگین اتحادیه اروپا نیز ۲۹ ٫ ۱ درصد است.

به‌طور متوسط، حقوق ناخالص سالانه در اتحادیه اروپا ۳۷۹۵۸ یورو و حقوق خالص ۲۶۹۲۹ یورو است. به این ترتیب، ۱۱۰۲۹ یورو از درآمد سالانه صرف مالیات و سایر کسورات اجباری می‌شود.

پس از رومانی، کشور‌های لیتوانی با ۳۹ ٫ ۱ درصد، بلژیک با ۳۷ ٫ ۶ درصد، اسلوونی با ۳۶ ٫ ۹ درصد، آلمان با ۳۴ ٫ ۸ درصد، دانمارک با ۳۴ درصد و مجارستان با ۳۳ ٫ ۵ درصد، بیش از یک‌سوم حقوق ناخالص کارکنان را به مالیات و کسورات اختصاص می‌دهند.

این سهم در لوکزامبورگ (۳۲ ٫ ۶ درصد) و کرواسی (۳۱ ٫ ۵ درصد) نیز بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا است.

در سوی دیگر، پس از قبرس، یونان با ۱۷ درصد کمترین سهم را به مالیات و کسورات اختصاص می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که کمتر از یک‌پنجم حقوق ناخالص کارکنان در این کشور کسر می‌شود.

کشور‌هایی مانند چک، ایرلند، پرتغال، اسپانیا، بلغارستان، مالت، استونی، ایتالیا، سوئد و اسلواکی نیز بین ۲۱ ٫ ۶ درصد تا ۲۴ ٫ ۶ درصد از حقوق ناخالص را به مالیات و کسورات اختصاص می‌دهند.

در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، آلمان با ۳۴ ٫ ۸ درصد بیشترین سهم و اسپانیا با ۲۲ ٫ ۱ درصد کمترین سهم را دارد. این رقم برای فرانسه ۲۶ ٫ ۲ درصد و برای ایتالیا ۲۴ ٫ ۱ درصد است.

به‌طور کلی، کشور‌های جنوب اروپا سهم کمتری از حقوق کارکنان را به مالیات و کسورات اختصاص می‌دهند، در حالی که این سهم در کشور‌های مرکز و شرق اروپا معمولاً بیشتر است.

در اروپای غربی وضعیت متفاوت است؛ هرچند بلژیک و آلمان در میان کشور‌هایی با بالاترین نرخ قرار دارند. کشور‌های شمال اروپا و حوزه بالتیک نیز الگوی یکسانی ندارند و این نشان می‌دهد که موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی تفاوت‌ها را توضیح نمی‌دهد.

فرزندان، مالیات را کاهش می‌دهند

داشتن فرزند تحت تکفل می‌تواند سهم مالیات و کسورات از حقوق ناخالص را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد، به‌ویژه در خانواده‌هایی که تنها یک نفر شاغل است.

برای این گروه، سهم مالیات و کسورات از منفی ۳ ٫ ۳ درصد در یونان تا ۳۳ ٫ ۴ درصد در رومانی متغیر است.

این شاخص در لهستان نیز منفی ۰ ٫ ۶ درصد است؛ به این معنا که به دلیل کمک‌هزینه‌های خانوادگی و بازپرداخت مالیات، حقوق خالص از حقوق ناخالص بیشتر می‌شود.

در سطح اتحادیه اروپا نیز میانگین این سهم برای خانواده‌های تک‌درآمد دارای فرزند به ۸ درصد کاهش می‌یابد، در حالی که برای افراد مجرد بدون فرزند ۲۹ ٫ ۱ درصد است.