خرید لوازم خانگی، یک قدم به ایست قلبی نزدیک ترتان می‌کند!

به گزارش مجله خبری نگار، احسان و الهه از مغازه بیرون می‌آیند، روی صندلی‌هایی که در گوشه پیاده‌رو جاخوش کرده‌اند، می‌نشینند و بعد سرهایشان را در موبایل‌هایشان فرو می‌کنند. گاهی صفحه‌های موبایل خود را به یکدیگر نشان می‌دهند و دوباره شروع به حساب و کتاب می‌کنند. این تصویر رایجی است که در خیابان امین حضور، جایی که مرکز خرید لوازم برقی است، دیده می‌شود. زوج‌هایی که برای خرید جهیزیه به این بازار می‌آیند، قیمت می‌گیرند و بعد شروع به محاسبه برای ریال به ریال بودجه خریدشان می‌کنند تا شاید سقف آرزوهایشان با واقعیت جیبشان هم‌تراز شود.

عطای وام ازدواج را به لقایش بخشیدیم

احسان و الهه که دو سال است درگیر خرید جهیزیه هستند، به هفت‌صبح می‌گویند که گرانی خرید جهیزیه عقدشان را طولانی کرده است. الهه درباره هزینه‌ای که برای خرید لوازم خانگی داشته‌اند، بیان می‌کند: «تاکنون ۶۰۰ میلیون تومان برای خرید لوازم برقی اصلی هزینه کرده‌ایم و بودجه‌مان دیگر به لوازمی همچون ماشین ظرفشویی نمی‌رسد.» احسان توضیح می‌دهد که لوازم برقی ایرانی دوام چندانی ندارند و همین امر باعث شده که فاکتور عدم وجود ضمانت‌نامه را نادیده بگیرند و به سمت خرید کالای خارجی بروند که به باور آنها کیفیت بهتری دارد.

او همچنین درباره نسبت درآمد و هزینه‌ای که بابت یک قلم کالای برقی باید بپردازند، عنوان می‌کند: «من کارمند نیستم و کارگاه تولیدی دارم، اما اگر یک کارمند با حقوق ۳۵ میلیون تومان بخواهد یخچال ال‌جی که من ۱۵۰ میلیون خریدم و الان ۳۸۰ میلیون تومان شده است را بخرد، باید نه چیزی بخورد و نه چیزی بخرد تا با ده ماه حقوقش یک یخچال معمولی بخرد.» احسان می‌گوید به دلیل روند اداری طولانی وام ازدواج، عطایش را به لقایش بخشیدند و همچنین سراغ خرید قسطی هم نرفته‌اند: «قسطی خریدن به شدت ضرر است. من یک موتور خریدم ۱۲۴ میلیون تومان همان با اقساط ۳۳۸ میلیون تومان می‌شوند. تولیدکننده‌های داخلی فقط تبلیغ می‌کنند که بیایید از ما قسطی بخرید، اما با یک حساب و کتاب متوجه می‌شوید که قسطی خریدن هم دیگر صرف نمی‌کند.»

زندگی ما مثل بازی مار و پله شده است

روی پله‌های ورودی پاساژ خلیج فارس در امین حضور، مریم همراه پسر و عروسش نشسته‌اند و در حال چک کردن قیمت‌ها هستند. مریم به هفت‌صبح می‌گوید که یک ماه است درحال خرید جهیزیه هستند، اما قیمت‌ها به آنها شوک شدیدی وارد کرده است: «از قبل از عید تاکنون قیمت‌ها پنج شش برابر شده است. لباسشویی که قبل از عید ۳۹ میلیون بود، ۸۵ میلیون تومان شده است.» همسر مریم در کار ساخت و ساز است و به گفته خود از طبقه متوسط جامعه هستند، اما خرید چند قلم لوازم برقی هم کمرشان را خم کرده است: «من جزو طبقه متوسط هستم و جزو کسانی هستم که به راحتی می‌توانستم خرید کنم، اما در این مقطع واقعا به مشکل برخوردیم.

وقتی هم به بازار می‌رویم فروشنده‌ها ما را می‌ترسانند که اگر امروز خرید نکنی، فردا نمی‌توانی بخری. باخودم فکر می‌کنم من که قشر متوسط هستم و برای تهیه لوازم برقی آنقدر تحت فشار قرار گرفتم، یک کارمند چگونه می‌خواهد از پس این هزینه‌ها برآید؟» او در ادامه اشاره می‌کند که رشد قیمت لوازم برقی حتی از طلا و دلار هم سبقت گرفته است: «من ۴۰۰ دلار داشتم و می‌توانستم یک لباسشویی ال‌جی ۵۰ میلیونی تهیه کنم، اما همان لباسشویی ۱۴۰ میلیون تومان شده یعنی از دلار و طلا هم بالا رفته است.»

شقایق، عروس او می‌گوید که طبق محاسباتش برای خرید جهیزیه با کیفیت باید دست‌کم ۲ میلیارد تومان هزینه کند: «ما روز گذشته برای خرید سرویس مبل و تخت خواب رفتیم، اما دست خالی برگشتیم. یا باید جنس معمولی بگیریم که دلمان نمی‌آید، برای خرید جنس خوب هم باید پول خوب بدهیم. جالب اینجاست که قیمت کالای ایرانی و خارجی هم یکی شده است. به عنوان مثال برند دوو ایرانی با ال‌جی، ۲۰ تومان اختلاف قیمت دارد که طبیعتا برند خارجی می‌خریم.» او توضیح می‌دهد که برای وام ازدواج ثبت‌نام نکرده‌اند چراکه مبلغ آن هیچ کمکی برای هزینه‌هایشان نداشته است: «وام ازدواج پول یک یخچال هم نمی‌شود و همه یخچال‌ها الان بالای ۳۰۰ میلیون تومان است. اگر هم درخواست بدهیم صف دریافت آنقدر طولانی است که وام ارزش خود را از دست می‌دهد.»

مریم درباره اینکه آیا به سمت خرید قسطی رفته‌اند یا خیر، پاسخ می‌دهد: «به ما پیشنهاد دادند که اگر اقساط می‌خواهید از سرای ایرانی خرید کنید ولی ماهی ۵ درصد روی آن می‌کشند که تا من بخواهم آن پول را جور کنم باز هم جا می‌مانم. زندگی‌هایمان مانند یک مار و پله شده که تا می‌خواهیم به بالا برسیم، مار نیش می‌زند و دوباره به خانه اول برمی‌گردیم. من که زندگی‌ام را کرده‌ام ولی جوانان امیدشان را از دست داده‌اند.

یک عده می‌گویند مقصر گرانی بازار ترامپ است یک عده هم می‌گویند واردات نیست. به باور من مسئولان باید فکر اساسی کنند. من حتی بابت این موضوع با ۱۱۱ (مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری) تماس گرفتم و شکایت کردم که آخر این مملکت چه می‌شود؟» فشار روانی گرانی‌ها، اثر خود را روی سلامت جسم هم گذاشته است؛ شقایق می‌گوید که همسرش بابت تهیه لوازم و اجاره خانه آنقدر نگران بوده که دچار بیماری شده است: «شب گذشته همسر من از استرس دچار معده درد شده بود. از الان ذهنش درگیر این است که هر ماه چطور ۳۵-۳۰ میلیون تومان اجاره را بدهد.»

هزینه خرید جهیزیه چند تومان می‌شود؟

داخل پاساژ خلیج فارس، آن‌قدر خلوت و خالی از مشتری است که فروشنده‌ها کرکره‌ها را بالا داده و بیرون مغازه‌ها در حال گپ زدن با یکدیگر هستند. علی، یکی از کسبه به هفت صبح می‌گوید که این بازار از سال ۱۴۰۰ وارد یک بحران وحشتناک شده، اما فروش لوازم خانگی پس از عید چیزی شبیه فاجعه اقتصادی است: «ما در یک رکود محض به سر می‌بریم. قیمت‌ها پر از تلاطم است و اختلاف قیمت با چهار ماه قبل شدید شده است. همه اینها فضای بازار، فروشنده و مصرف‌کننده را دچار سراسیمگی کرده است.»

به گفته این فروشنده، خرید محصولات برقی آشپزخانه با برند‌های درجه دوم و سوم ایرانی، دست‌کم ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون، با برند‌های متوسط ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیون تومان و برند‌های لوکس تا ۲ میلیارد تومان هزینه برمی‌دارد.

میدانی برای تاخت‌وتاز کالای بی‌کیفیت

او می‌گوید که برای ۹۰ درصد مشتریان، خرید برند‌هایی مانند ال‌جی و سامسونگ رویاست و آنها محکوم به خرید مارک‌های داخلی درجه دو و سه بی‌کیفیت هستند: «باوجود تمام حمایتی که از محصولات داخلی شده، متاسفانه سیاست قیمت‌گذاری‌ها به حدی خنده‌دار است که وقتی جزئیات را با کالای خارجی مقایسه می‌کنیم، از بی‌کیفیتی محصول حیرت می‌کنیم. از آن بدتر قیمت محصولات داخلی و خارجی اختلاف چندانی ندارند. لباسشویی تولید داخل با قیمت ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان فروخته می‌شود درصورتی که با اختلاف ۲۰ الی ۳۰ میلیونی می‌توان برند بوش را خریداری کرد؛ بنابراین مشتری ترجیح می‌دهد خودش را تحت فشار بگذارد و همان برند خارجی بدون گارانتی را بخرد، چون به تولید داخلی اعتماد ندارد.»

علی، عامل اصلی افزایش قیمت چند سال اخیر لوازم برقی منزل را فشار تولیدکننده‌های داخلی می‌داند: «به بهانه حمایت از تولیدات داخلی، واردات را ممنوع کردند و تولیدکننده‌های داخلی هم که میدان در اختیارش بود و هرجور خواستند تازاندند. چه از نظر کیفیت و چه از نظر قیمت، شرایط را به جایی رساندند که مصرف کننده دچار سراسیمگی شد؛ بدین معنا که نه توان خرید کالای خارجی را دارد و نه دلش می‌آید برای کالای داخلی هزینه کند. عدم رقابت با محصولات باکیفیت خارجی و استاندارد بالا، این میدان را در اختیار فضای داخلی قرار داد که با پایین‌ترین کیفیت ممکن و با بالاترین قیمت، سر مردم را ببرند.»

مرفهین بوش می‌خرند، متوسط‌ها اسنوا

او به تغییر الگوی خرید و افت کاهش قدرت خرید مردم اشاره می‌کند و می‌گوید: «من در دهه ۸۰ در فروشگاه لوازم خانگی در شریعتی کار می‌کردم. قشر مرفه آن منطقه محصولات آمریکایی و برند‌های لاکچری آلمانی مانند میله (Miele) را می‌خریدند، اما الان قشر مرفه باید ال‌جی و بوش بخرد. درصورتی که آن دوران، مردمی که توان خرید کمتری داشتند، برند‌های ال‌جی و سامسونگ را می‌خریدند.

قدرت خرید آنقدر الان پایین آمده که قشری که آن دوران ال‌جی و سامسونگ می‌خریده، این برند‌ها برایش رویاست و باید به سمت خرید اسنوا و پاکشوما برود. نزول اقتصادی را می‌توانید در این دگرگونی مشاهده کنید.» این فروشنده در پاسخ به اینکه بیشتر مشتریانش قصد خرید جهیزیه دارند یا اضافه کردن وسیله، می‌گوید: «بیش از ۶۰ درصد افراد برای خرید جهیزیه می‌آیند یا حتی می‌خواهند پیش از ازدواج وسایل خود را بخرند چراکه احساس می‌کنند اگر الان نخرند، دو سال دیگر که ازدواج کنند، توان خرید ندارند.»

پدری که پشت ویترین جهیزیه سکته کرد

فرشاد یکی از کسبه بازار امین‌حضور معتقد است که به دلیل افزایش قیمت دلار و بسته شدن مرزها، قیمت لوازم خانگی، از جمله تولیدات داخلی افزایش پیدا کرده چراکه موتور و قطعات این محصولات هم وارداتی است. او درباره میزان فروش محصولات برقی می‌گوید: «به شدت افت فروش داشتیم چراکه عروسی کم شده و باقی افراد هم اگر وسایلشان خراب شود، تعمیر می‌کنند.»

او در توصیف واکنش خریداران به قیمت‌ها، خاطره‌ای تلخ نقل می‌کند: «پیش از جنگ یک زوج به همراه پدر عروس برای خرید به مغازه آمدند. سن و سال پدر عروس بالا بود و تصور می‌کرد با ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان می‌تواند جهیزیه کامل بخرد. من مدل‌ها و قیمت یخچال‌های موجود را توضیح می‌دادم، پدر عروس روی صندلی بیرون از مغازه نشست و همانجا سکته کرد.» احمد، از دیگر فروشندگان راسته امین‌حضور عنوان می‌کند که به دلیل نوسان قیمت‌ها، فروش قسطی برای کسبه دشوار است: «به ثبات قیمت‌ها اعتمادی نداریم و از این رو فروش قسطی هم برای ما دشوار است ولی ناچاریم تا جایی که می‌توانیم با مشتری کنار بیاییم تا به یک تعادل برسیم.»

او همچنین درباره اثر شهر فرش بر کاسبی صنف خود، بیان می‌کند: «کالا‌های شهر فرش تحمیلی است و کیفیت بالایی ندارد. قیمت‌های نقدی‌شان هم از بازار ۳۰ تا ۴۰ درصد بالاتر است وای به حال اینکه بخواهند قسطی هم بفروشند. ما آن پشتوانه را نداریم که مانند آنها کار کنیم وگرنه کالا‌های خارجی باکیفیت را قسطی می‌فروختیم نه کالا‌های بدون کیفیت.»