شکست آمریکا در ایران اتحاد غرب را فروپاشاند

به گزارش مجله خبری نگار، جنگ بدون دستاورد آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حالا به مرحله فحاشی و تحقیر متقابل میان آمریکا و متحدان قدیمی‌اش رسیده است. تا پیش از جنگ علیه ایران، این ترامپ و مقاماتش بودند که مدام سران اروپا را تحقیر و تمسخر می‌کردند، حالا و با تحقیر آمریکای مدعی در دستیابی به اهدافش در ایران، شکاف میان واشنگتن و متحدانش عمیق‌تر شده است. روز گذشته (چهارشنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵) درست همان‌جایی که قرار بود نماد اتحاد آمریکا و انگلیس باشد -یعنی در ضیافت شام کاخ سفید- پادشاه انگلیس با یک طعنه تاریخی، آتش زیر خاکستر اختلافات اروپا و آمریکا را شعله‌ور کرد. چارلز سوم در پاسخ به ادعای همیشگی ترامپ که می‌گوید «اگر ما نبودیم اروپایی‌ها باید آلمانی حرف می‌زدند»، گفت «اگر بریتانیا نبود، خود آمریکایی‌ها حالا باید فرانسوی صحبت می‌کردند.» جنگ با ایران نه‌تنها هدف‌های نظامی واشنگتن را تأمین نکرد، بلکه به کاتالیزوری تبدیل شد تا تمام زخم‌های قدیمی سر اوکراین، تعرفه‌ها و ماجرای خرید گرینلند سر باز کنند. ترامپ که از همراهی‌نکردن مطلق اروپا در نبرد با ایران خشمگین است، حالا متحدان قدیمی‌اش را «بزدل»، «کاغذ بی‌محتوا»، «باج‌بگیر» و «ببر کاغذی» خطاب می‌کند. نکته مهم اینجاست که رهبران اروپا در ابتدای درگیری‌ها سکوت کرده یا بااحتیاط رفتار می‌کردند؛ اما به‌محض اینکه نشانه‌های شکست استراتژیک آمریکا و بن‌بست در جنگ نمایان شد، زبانشان به انتقاد چرخیده است. عمق شکاف طرفین به‌گونه‌ای است که در محافل سیاسی و رسانه‌ای بین‌الملل، با یک «طلاق دیپلماتیک» تمام‌عیار روبه‌رو هستیم.

ترامپ به استارمر: تو نوئل چمبرلینی

نبرد لفظی میان واشنگتن و لندن درست از جایی بالا گرفت که دونالد ترامپ متوجه شد «رابطه خاص» سنتی میان آمریکا و انگلیس، قرار نیست در جنگ علیه ایران به یک چک سفید امضا تبدیل شود. کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر انگلیس با وجود فشار‌های سنگین کاخ سفید، از همراهی در حملات تهاجمی علیه ایران خودداری کرد و همین موضوع ترامپ را به سیم آخر زد.

ترامپ در یکی از تندترین طعنه‌های خود، استارمر را با «نوئل چمبرلین» مقایسه کرد؛ همان نخست‌وزیر انگلیس که پیش از جنگ جهانی دوم با سیاست «تسلیم و سازش در برابر هیتلر» شناخته می‌شد. ترامپ با این تشبیه می‌خواست بگوید استارمر با امتناع از شرکت در جنگ، در حال باج دادن به ایران است و بزدلی به خرج می‌دهد. او حتی در یک سخنرانی، با لحنی تمسخرآمیز ادای استارمر را درآورد و گفت وقتی از او خواسته شده ناو‌های هواپیمابر انگلیس را راهی میدان کند، استارمر با تردید جواب داده: «باید از تیمم بپرسم.»

واقعیت این بود که انگلیس تحت‌فشار شدید کمبود سوخت و بحران انرژی ناشی از بسته‌شدن تنگه هرمز قرار داشت؛ اما استارمر اصرار داشت کشورش را در این جنگ خطرناک دخالت ندهد. پاسخ ترامپ، اما چندان به مذاق استارمر و انگلیس خوش نیامد. او در فضای مجازی خطاب به لندنی‌ها نوشت: «اگر عرضه ندارید در سرنگونی حکومت ایران کمک کنید، بروید نفتتان را خودتان از تنگه هرمز پیدا کنید»!

ترامپ اصلاً ارزش پاسخ‌دادن ندارد

رابطه پرفرازونشیب ترامپ و مکرون پس از امتناع فرانسه از اعزام ناو‌های جنگی به خلیج‌فارس در جریان نبرد با ایران، به یک میدان نبرد لفظی زشت تبدیل شد. ترامپ که از سیاست مکرون برای «تنش‌زدایی» به‌شدت عصبانی بود، در یکی از سخنرانی‌هایش تیر خلاص را به احترام دیپلماتیک زد و پای مسائل خصوصی مکرون را وسط کشید.

او با اشاره به ویدئوی پربازدیدی که در آن «بریژیت مکرون»، همسر رئیس‌جمهور فرانسه در فرودگاه هانوی ضربه‌ای به‌صورت مکرون می‌زند، با لحنی تمسخرآمیز در یک ضیافت ناهار گفت: «مکرون هنوز دارد از آن ضربه‌ای که زنش درست وسط چانه او زد، ریکاوری می‌کند!» او حتی با تقلید تمسخرآمیز لهجه فرانسوی، ادای مکرون را درآورد: «اوه نه دونالد، من نمی‌توانم کمک کنم، بگذار جنگ که تمام شد و ما پیروز شدیم، آن وقت می‌آیم.»

پاسخ مکرون هم به این تحقیر‌ها تند و جدی بود. او در یک گفت‌وگوی تلویزیونی این رفتار‌های ترامپ را «بی‌نزاکت» و «دور از شأن یک رهبر» توصیف کرد و گفت وقتی جهان درباره مسائل جدی مثل جنگ، مرگ انسان‌ها و قیمت سرسام‌آور انرژی حرف می‌زند، این شوخی‌های ترامپ «اصلاً ارزش پاسخ‌دادن ندارد.» مکرون با چرخش از سیاست‌های جنگ‌طلبانه علیه ایران، تأکید کرد اولویت فرانسه آتش‌بس و مذاکره است، نه دنباله‌روی از کسی که تهدید می‌کند ایران را به «عصر حجر» برمی‌گرداند.

زدوخورد علنی فریدریش مرتس و ترامپ

نوبت به آلمان که رسید، دعوا از سطح شوخی‌های شخصی فراتر رفت و به یک «جنگ سرد» کلامی رسید. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان که شاهد بن‌بست نظامی آمریکا در نبرد با ایران بود، دست روی نقطه‌ضعف بزرگ واشنگتن گذاشت. او علناً اعلام کرد «آمریکایی‌ها هیچ نقشه استراتژیک مشخصی ندارند» و در مقابل ایران در حال «تحقیرشدن» هستند.

مرتس با طعنه به سفر‌های بی‌نتیجه فرستادگان ترامپ به منطقه گفت که ایرانی‌ها خیلی ماهرانه در حال «مذاکره نکردن» هستند؛ آنها مقامات آمریکایی را تا اسلام‌آباد می‌کشانند و بعد دست‌خالی و با خفت به خانه می‌فرستند. او حتی فراتر رفت و در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت ادعای رهبری آمریکا بر جهان به چالش کشیده شده و شاید برای همیشه از دست رفته باشد.

ترامپ در پاسخ به این حملات، به مرتس حمله کرد و نوشت: «تعجبی ندارد که آلمان از نظر اقتصادی و هر لحاظ دیگری دارد فرومی‌پاشد»! او مدعی شد که مرتس «اصلاً نمی‌فهمد درباره چه چیزی حرف می‌زند.» ترامپ که از نرسیدن به اهدافش در جنگ با ایران عصبانی است، تمام مشکلات اقتصادی آلمان را به رخ مرتس کشید تا این‌گونه نشان دهد که او صلاحیت انتقاد از استراتژی جنگی آمریکا را ندارد.

ملونی بزدل

داستان جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا تلخ‌ترین اپیزود برای دونالد ترامپ است؛ چراکه او زمانی ملونی را «یکی از رهبران واقعی جهان» و نزدیک‌ترین متحد ایدئولوژیک خود در اروپا می‌دانست. ملونی که در محافل سیاسی به «زمزمه‌گر ترامپ» (واسطه میان اروپا و ترامپ) معروف شده بود، پس از آغاز جنگ با ایران، ناگهان به صف منتقدان سرسخت او پیوست.

نقطه انفجار این رابطه زمانی بود که ترامپ در پیامی تند، پاپ لئوی چهاردهم را به دلیل مخالفت با جنگ، «ضعیف» و «طرف‌دار چپ‌های رادیکال» خطاب کرد. ملونی که رهبری یک کشور کاتولیک را بر عهده دارد، نتوانست در برابر توهین به مقام پاپ سکوت کند و اظهارات ترامپ را «غیرقابل‌قبول» خواند و اجازه استفاده از پایگاه هوایی «سیگونلا» در سیسیل را برای عملیات نظامی علیه ایران صادر نکرد. همین تصمیم، واشنگتن را در میانه جنگ با معضل لجستیکی جدی روبه‌رو کرد.

ترامپ در مصاحبه با یک روزنامه ایتالیایی گفت: «من از ملونی شوکه شدم. فکر می‌کردم او شجاع است؛ اما اشتباه می‌کردم.» ترامپ با حمله به ملونی گفت: «خود اوست که غیرقابل‌قبول است! او اصلاً برایش مهم نیست که ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد و ایتالیا را در دو دقیقه منفجر کند.» ترامپ حتی مدعی شد «ملونی دیگر آن آدم سابق نیست» و از اینکه ایتالیا هیچ کمکی برای تأمین امنیت نفت در تنگه هرمز نمی‌کند، ابراز تنفر کرد. او علناً اعلام کرده مدت‌هاست با ملونی حرف نزده و او را هم به لیست «بزدل‌های ناتو» اضافه کرده است.

اسپانیا جزء املاکت نیست

در میان تمام رهبران اروپایی، پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا هدف تندترین و بی‌سابقه‌ترین تهدید‌های دولت ترامپ قرار گرفت. سانچز از همان ابتدای درگیری‌ها، بدون هیچ ملاحظه‌ای حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را «غیرقانونی» و برخلاف قوانین بین‌المللی توصیف کرد؛ اما تیر خلاص او به روابط دو کشور زمانی شلیک شد که اجازه استفاده از پایگاه‌های نظامی مشترک در خاک اسپانیا را برای عملیات علیه ایران صادر نکرد.

لو رفتن یک ایمیل از پنتاگون فاش کرد که دولت ترامپ به دنبال راهی برای تعلیق یا اخراج اسپانیا از ناتو است. اگرچه در منشور ناتو هیچ قانونی برای اخراج یک عضو وجود ندارد؛ اما صرف مطرح‌شدن این موضوع نشان داد ترامپ دیگر به ناتو به‌عنوان یک اتحاد استراتژیک نگاه نمی‌کند، بلکه آن را مانند یکی از املاک خود می‌بیند که اگر مستأجرش مطیع او نباشد، باید بیرون انداخته شود.

ترامپ که پیش‌ازاین هم از سانچز به دلیل نپذیرفتن درخواست افزایش «۵ درصدی» بودجه نظامی عصبانی بود، او را به تحریم‌های تجاری سنگین تهدید کرد. سانچز، اما با خونسردی در نشست سران در قبرس اعلام کرد کشورش بر اساس «ایمیل‌های لو رفته» تصمیم‌گیری نمی‌کند و زیر بار حرف زور نمی‌رود.

پادشاه انگلیس با پنبه سر ترامپ را برید

در اوج درگیری‌های لفظی ترامپ با دولت انگلیس، نوبت به پادشاه انگلیس رسید تا در یک ضیافت شام رسمی در کاخ سفید ترامپ را به باد طعنه‌های سنگین بگیرد. زمانی که ترامپ به اروپایی‌ها تاخت و مدعی شد «اگر آمریکا در جنگ جهانی نبود، آنها حالا باید آلمانی حرف می‌زدند» چارلز پاسخی داد که صدایش در کل رسانه‌ها پیچید. او با اشاره به دوران استعمار و رقابت انگلیس و فرانسه در خاک آمریکا، رو به ترامپ کرد و گفت: «آقای رئیس‌جمهور، اگر انگلیس نبود، خود شما الان باید به زبان فرانسوی صحبت می‌کردید!»

پادشاه انگلیس حتی به املاکی بودن ترامپ هم طعنه زد. او با اشاره به تخریب بخشی از کاخ سفید توسط ترامپ برای ساخت یک تالار رقص عظیم، به سال ۱۸۱۴ اشاره کرد؛ یعنی زمانی که ارتش انگلیس کاخ سفید را به آتش کشید. چارلز با خنده گفت: «ما بریتانیایی‌ها اولین کسانی بودیم که در سال ۱۸۱۴ تلاش کردیم نوسازی املاک را در کاخ سفید انجام دهیم.»

منبع: فرهیختگان-علی ملکی