برای درخشش نبوغ دانش‌آموزان

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان: بهار ۱۴۰۵، بار دیگر فضای علمی و آموزشی کشور شاهد رویدادی خواهد بود که مرز‌های یک رقابت ساده دانش‌آموزی را پشت سر گذاشته و به بستری برای پرورش ایده، خلاقیت و مهارت تبدیل شده است؛ «جشنواره ملی پروژه‌های دانش‌آموزی فرهیختگان جوان» که امسال با یادواره شهدای دانش‌آموز میناب و با شعار «دانش‌پژوه امروز، آینده‌ساز فردا» برگزار می‌شود. این جشنواره به گفته شهاب خاقانی، دبیر رویداد صرفاً یک گردهمایی علمی نیست، بلکه فرصتی است برای تجربه‌کردن مسیر واقعی علم؛ جایی که دانش‌آموزان می‌آموزند چگونه ایده‌های خود را از ذهن و کاغذ به عرصه عمل بیاورند، از ساخت دست‌سازه‌های ساده گرفته تا تولید محتوا‌های دیجیتال و ارائه طرح‌های پژوهشی. هشتمین دوره این جشنواره از ۱۲ تا ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار می‌شود و در این بازه، دانش‌آموزان خلاق و علاقه‌مند از سراسر کشور فرصت خواهند داشت تا در محور‌های متنوعی مثل نمایشگاه دست‌سازه‌ها، سخنرانی‌های علمی، مسابقات علمی و مناظره و تولید محتوای دیجیتال حضور پیدا کنند. در کنار این بخش‌ها، محور‌های ویژه‌ای همچون دفاع میهنی و معرفی معلم پژوهشی برتر نیز به برنامه افزوده شده تا ابعاد فرهنگی و هویتی رویداد نیز تقویت شود.

خاقانی درباره این جشنواره گفت: «این جشنواره، سکوی پرتاب دانش‌آموزان به‌سوی فردایی روشن خواهد بود. آنها در این رویداد یاد می‌گیرند چگونه ایده‌های خود را از روی کاغذ به واقعیت تبدیل کنند، از ساخت دست‌سازه‌های ساده تا ارائه محتوا‌های دیجیتال.» آن‌طور که خاقانی گفته است، در‌های آن به روی تمام دانش‌آموزان خلاق و علاقه‌مند باز است. به نظر می‌رسد جشنواره ملی پروژه‌های دانش‌آموزی، حالا دیگر فقط یک رقابت علمی نیست؛ رویدادی است برای کشف جوانه‌های نبوغ؛ جایی که علم، خلاقیت و شور یادگیری دست در دست هم می‌گذارند تا آینده‌ای روشن‌تر رقم بخورد.

دبیر هشتمین جشنواره ملی پروژه‌های دانش‌آموزی فرهیختگان جوان در پاسخ به این سؤال که اهداف برگزاری این جشنواره چیست، توضیح داد: «این رویداد بیشتر از یک رقابت ساده علمی، بستر‌های تازه‌ای برای رشد و شکوفایی دانش‌آموزان فراهم می‌کند. هدف ما ایجاد نشاط اجتماعی علمی میان دانش‌آموزان است و تلاش داریم این فضای آموزشی - پژوهشی را به شکلی رقابتی ارائه دهیم.»

از دیگر اهداف مهم جشنواره، تقویت مهارت‌های فردی دانش‌آموزان در زمینه‌های تفکر نقادانه، خلاقیت و قدرت حل مسئله است. خاقانی گفت: «ما می‌خواهیم فرایند یادگیری را با بازی‌وارسازی مفاهیم علمی جذاب‌تر کنیم و به‌این‌ترتیب، علاقه‌مندی آنها را به علم افزایش دهیم.» او همچنین به اهمیت سخنوری و ارتباط‌گیری اشاره کرده و توضیح داد: «ما به دنبال ارتقای سطح توانمندی دانش‌آموزان در این زمینه‌ها هستیم تا آنها بتوانند به‌خوبی درس‌هایی که آموخته‌اند را به دیگران انتقال دهند.»

ترویج فرهنگ کار تیمی از دیگر جنبه‌های کلیدی جشنواره است که به تأکید خاقانی، با مشارکت مشترک دانش‌آموزان در ارائه آثار محقق می‌شود. او گفت: «مشق پژوهش در بین دانش‌آموزان از طریق باشگاه پایش نیز از اهداف ماست.»

خاقانی در ادامه به شناسایی استعداد‌های خلاق دانش‌آموزان علاقه‌مند به فعالیت‌های فوق‌برنامه تخصصی نیز اشاره کرد و توضیح داد: «معرفی امکانات دانشگاه آزاد اسلامی به‌عنوان بزرگ‌ترین دانشگاه کشور به دانش‌آموزان خلاق و خانواده‌های آنها نیز در راستای همین اهداف صورت می‌گیرد.»

دبیر هشتمین جشنواره ملی پروژه‌های دانش‌آموزی فرهیختگان جوان محور‌های اصلی رویداد را برای چهار مقطع تحصیلی مجزا اعلام می‌کند؛ محور‌هایی که به شکل مستقل در هر مقطع دنبال می‌شوند و به دانش‌آموزان امکان مشارکت در فعالیت‌های متنوع را می‌دهند. او در این باره گفت: «نمایشگاه دست‌سازه‌ها، سخنرانی‌های علمی، مسابقات علمی و مناظره و تولید محتوای دیجیتال از محور‌های اصلی جشنواره هستند.»

او همچنین از محور‌های ویژه در جشنواره سخن گفت که در کنار محور‌های اصلی قرار می‌گیرند و به غنای رویداد کمک می‌کنند. به گفته او دفاع میهنی و معلم پژوهشی برتر از محور‌های ویژه این رویدادند. او تأکید می‌کند که ترکیب این محور‌های اصلی و ویژه، چهارچوب برنامه جشنواره را شکل می‌دهد و میدان‌های مختلفی برای بروز توانمندی‌های دانش‌آموزان فراهم می‌سازد.

خاقانی در تشریح جزئیات این رویداد بزرگ علمی به برنامه‌های جانبی متنوعی اشاره کرد که در کنار محور‌های اصلی، به غنای تجربه شرکت‌کنندگان اضافه می‌کند. به گفته او از جمله این برنامه‌ها، نشست‌های علمی و تخصصی است که فرصتی برای تبادل نظر و دانش میان دانش‌آموزان، مربیان و استادان فراهم می‌آورد. همچنین، آزمایش‌های جذاب علمی به‌عنوان یکی از بخش‌های پرطرف‌دار، قرار است مفاهیم علمی را به شیوه‌ای عملی و هیجان‌انگیز به نمایش بگذارد.

خاقانی به برنامه‌هایی که دسترسی به امکانات دانشگاهی را تسهیل می‌کنند نیز اشاره کرد و گفت: «تور مجازی واحد‌های دانشگاهی از دیگر برنامه‌های جانبی این رویداد است. علاوه بر این، توجه به ارتقای سطح دانش و مهارت مربیان پژوهشی نیز از اولویت‌های جشنواره است؛ بنابراین «مهارت‌افزایی مربیان پژوهشی» نیز به‌عنوان یکی از برنامه‌های جانبی مهم در نظر گرفته شده تا دانش‌آموزان از راهنمایی‌های بهتری بهره‌مند شوند.»

خاقانی گفت: «رویداد‌های پس از جشنواره چنین است که به برگزیدگان بورس تحصیلی اعطا می‌شود. همچنین گرنت پژوهشی برای تأمین تجهیزات آزمایشگاهی در اختیار آنان قرار می‌گیرد. امکان استفاده از آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های دانشگاه نیز برای منتخبان فراهم می‌شود. علاوه‌برآن، از دستیاران آموزشی و مهارتی برای منتورینگ طرح‌های برگزیده بهره گرفته خواهد شد. درنهایت، برنامه‌ای برای توان‌افزایی پیوسته معلمان پژوهشی نیز در نظر گرفته شده است.»

آن‌طور که دبیر هشتمین جشنواره ملی پروژه‌های دانش‌آموزی فرهیختگان جوان گفته است ثبت‌نام و ارسال آثار از ۱۲ تا ۲۵ اردیبهشت انجام می‌گیرد. اعلام پذیرش آثار نیز در تاریخ ۲۷ اردیبهشت صورت خواهد گرفت. در ادامه، جشنواره در بازه ۲۹ تا ۳۱ اردیبهشت برگزار می‌شود.