شکاف قیمت خودرو‌های مونتاژی از کارخانه تا بازار/ نظارت با کیست؟

به گزارش مجله خبری نگار، بازار خودرو طی روز‌های اخیر شاهد روند صعودی و غیر منتظره‌ای است که تا قبل از آن پیش بینی نمی‌شد و با نگاهی به روند افزایش قیمت خودرو‌های داخلی و مونتاژی در بازار آزاد به صورت میانگین شاهد افزایش ۵۰ درصدی قیمت خودرو‌ها تنها از ابتدای هفته گذشته تا امروز هستیم که تا پیش از این سابقه نداشت و به عبارتی طی یک بازه زمانی ۱۰ روزه، بازار آزاد خودرو تا امروز افزایش ۵۰ درصدی قیمت خودرو را تجربه نکرده بود.

با این حال، نوع قیمت گذاری و اختلاف قیمت خودرو میان محصولات تولیدی یا به عبارتی درب کارخانه با بازار آزاد در بخش خودرو‌های مونتاژی به حدی با شکاف رو‌به‌رو است که شاید بتوان از ایران به عنوان تنها نمونه در دنیا از این مورد یاد کرد.

اختلاف ۱۰۰ درصدی قیمت کارخانه‌ای خودرو‌های مونتاژی با قیمت آن در بازار آزاد خودرو، این روز‌ها در حال عادی شدن است و این مورد در هیچ جای دنیا سابقه ندارد و بازار آزاد خودرو این روز‌ها در بخش خودرو‌های مونتاژی تا حدی در قیمت پیشروی داشته که با هیچ تحلیل اقتصادی مطابقت ندارد.

قیمت کارخانه‌ای خودرو‌های مونتاژی همان قیمت در بازار‌های جهانی است (البته کمی بیشتر) امروز قیمت همین خودرو‌ها در بازار آزاد در برخی از موارد حتی بیشتر از دو برابر رشد داشته و تفاوت فاحش بین قیمت خودور‌های کارخانه‌ای با بازار را شاهد هستیم.

برای مثال قیمت کارخانه‌ای خودرو «لاماری ایما» سه میلیارد و ۲۷۲ میلیون تومان است که همین خودرو امروز (چهارشنبه ۹ اردیبهشت) در بازار از مرز شش میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان عبور کرده که حاکی از اختلاف ۹۰ درصدی بین قیمت کارخانه تا بازار است.

قیمت «خودرو لوکانو L ۸» نیز در کارخانه شش میلیارد و ۴۱۵ میلیون تومان و در بازار به هشت میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان رسیده که بیانگر اختلاف نزدیک به ۳۰ درصدی است.

قیمت خودرو «لاماری هیبرید» نیز در کارخانه دو میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان است که همین محصول در بازار با قیمت پنج میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان به فروش میرسد که حاکی از اختلاف ۹۲ درصدی میان کارخانه تا بازار است.

خودرو «رسپکت نیو» نیز در کارخانه با نرخ دو میلیارد و ۴۱۸ میلیون تومان عرضه و در بازار با قیمت نزدیک به چهار میلیارد تومان به فروش می‌رسد که تفاوت ۶۵ درصدی میان این دو بازار است.

خودرو «فیدلیتی پرستیژ ۷ نفره» در بازار شش میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان قیمت دارد که در کارخانه با قیمت سه میلیارد و ۸۶۰ میلیون تومان عرضه میشود که بیانگر تفاوت ۷۳ درصدی بین قیمت کارخانه تا بازار این محصول است.

خودرو «پیکاپ G ۹» نیز در کارخانه دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان قیمت دارد و در بازار شش میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود که بیانگر اختلاف قیمت ۱۵۰ درصدی بین بازار تا کارخانه است.

خودرو «کی‌ام‌سی X ۵» نیز در کارخانه با نرخ دو میلیارد و ۹۲۵ میلیون تومان به فروش می‌رسد که همین محصول در بازار با قیمت چهار میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود که ۵۷ درصد تفاوت قیمت در این دو بازار را نشان می‌دهد.

خودرو «تیگو F ۸ پرومکس» در کارخانه با قیمت سه میلیارد و ۴۰۵ میلیون تومان عرضه میشود که همین محصول با اختلاف ۱۲۰ درصدی با قیمت هفت میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان معامله می‌شود.

«تیگو F ۷» پرومکس نیز در کارخانه به نرخ سه میلیارد تومان عرضه و در بازار با قیمت شش میلیارد و ۸۰ میلیون تومان معامله می‌شود که حاکی از اختلاف ۱۰۲ درصدی بین قیمت کارخانه تا بازار این محصول است.

همچنین «خودرو آریزو ۸» در کارخانه سه میلیارد و ۵۵ میلیون تومان قیمت دارد که در بازار به قیمت شش میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود و نشان دهنده اختلاف ۱۱۶ درصدی بین قیمت کارخانه تا بازار این محصول است.

«هایما ۸ S» نیز حدود سه میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان است که قیمت همین خودرو امروز (چهارشنبه ۹ اردیبهشت) در بازار از مرز چهار میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان عبور کرده که بیانگر اختلاف ۴۳ درصدی بین قیمت کارخانه تا بازار است.

نگاهی به میزان اختلاف قیمت بین محصولات کارخانه تا بازار خودرو‌های مونتاژی در ایران نشان می‌دهد که این شکاف میان تفاوت قیمت به حدی بالا است که منطق اقتصادی ندارد و این در حالی است که راه اندازی خط تولید خودرو‌های مونتاژی در کشور با دو هدف ایجاد اشتغال و کاهشی بودن آن نسبت به قیمت جهانی توجیه شده بود.

اما امروز نه تنها قیمت محصولات کارخانه‌ای خودرو‌های مونتاژی در ایران از قیمت جهانی این محصولات بالاتر است بلکه در بازار آزاد خودرو این محصولات با بیشتر از دو برابر قیمت به فروش می‌رسند و همین مسئله بی شک بدون ارتباط با بازار و مافیای حواله فروشی نیست و با توجه به قیمت بسیار بالای این محصولات در بازار، گزینه‌ای جز خرید حواله این محصولات برای مردم عادی باقی نمی‌ماند و امروز شاهد بازار سومی به نام حواله فروشی در بخش خودرو‌های مونتاژی هستیم.

نباید از نظر دور داشت که این شکاف قیمتی نشان‌دهنده فقدان نظارت موثر و شفافیت در این بازار است. این وضعیت، دست مافیای حواله‌فروشی و دلالان را برای بهره‌برداری از این تفاوت‌های فاحش قیمت باز می‌گذارد و موجب زیان بسیاری از مصرف‌کنندگان می‌شود.

در چنین شرایطی، نظارت جدی بر قیمت‌گذاری خودرو‌ها می‌تواند مانعی موثر در برابر سودجویی‌های غیرمنصفانه باشد. مردم نیز باید با دقت بیشتری به این بازار نگاه کرده و از هر گونه خرید مشکوک و دلالی خودداری کنند. در نهایت، ضروری است که نهاد‌های مسوول برای جلوگیری از بحران‌های اقتصادی و اجتماعی، تدابیر جدی‌تری اتخاذ کرده و بازار خودرو را به سمتی هدایت کنند که منافع اصلی مصرف‌کنندگان تامین شود.