«جان‌فدا» ۳۰ میلیونی شد؛ حماسه‌ای از دل مردم برای ایران

به گزارش مجله خبری نگار، در روزگاری که جهان بیش از هر زمان دیگری درگیر تفرقه‌ها، بحران‌ها و شکاف‌های اجتماعی است، شکل‌گیری پویش‌هایی با ابعاد گسترده مردمی، معنایی فراتر از یک حرکت معمولی پیدا می‌کند. پویش «جان‌فدا» یکی از همین رخدادهاست؛ حرکتی که از ۹ فروردین‌ماه آغاز شد و تنها در مدت کوتاهی، به عددی خیره کننده رسید، بیش از ۳۰ میلیون نفر تا لحظه نگارش این گزارش. اما این عدد، صرفا یک آمار نیست؛ هر رقم، نماینده انسانی است با هویت، باور، و تعهدی عمیق به مفهومی به نام وطن. از همان ساعات ابتدایی آغاز این پویش، موجی از همراهی در میان ایرانیان شکل گرفت. کاربران شبکه‌های اجتماعی، شهروندان عادی، چهره‌های فرهنگی و ورزشی، روحانیون و مقامات سیاسی کشور، همگی به نوعی به این حرکت پیوستند.

آنچه این پویش را متمایز می‌کند، نه فقط گستردگی آن، بلکه عمق معنایی است که در دل خود دارد: اعلام آمادگی برای دفاع از ایران، به هر شکل ممکن. حمایت از وطن و آمادگی برای دفاع از آن، پدیده‌ای تازه در میان ایرانیان نیست. تاریخ ایران، سرشار از نمونه‌هایی است که مردم این سرزمین، در بزنگاه‌های حساس، فارغ از تفاوت‌ها، در کنار یکدیگر ایستاده‌اند. از مقاومت در برابر حملات خارجی در دوران باستان گرفته تا ایستادگی در جنگ تحمیلی سوم، همواره یک ویژگی مشترک دیده می‌شود: حس تعلق عمیق به خاک و هویت ملی. در سال ۱۳۵۸، زمانی که کشور درگیر جنگی تمام عیار شد، فراخوان عمومی برای بسیج مردمی با استقبال گسترده مواجه شد. جوانان، پیران، زنان و مردان، هر یک به سهم خود در این دفاع مشارکت کردند. اکنون، با گذشت ۴۷ سال از آن روزها، به نظر می‌رسد همان روحیه، در قالبی جدید، بار دیگر در حال ظهور است. پویش «جان‌فدا» با هدف اعلام آمادگی مردمی برای دفاع از کشور در شرایط حساس کنونی شکل گرفت. اما آنچه در عمل رخ داد، فراتر از انتظار‌ها بود. تنها در چند روز، میلیون‌ها نفر به این پویش پیوستند و نام خود را در فهرستی ثبت کردند که به سرعت در حال رشد است.

حضرت آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظّم انقلاب اسلامی به مناسبت چهلمین روز شهادت قائد انقلاب با اشاره به این پویش فرمودند: «مسلّماً فریاد‌های شما در میادین، در نتیجه مذاکرات مؤثر است؛ همچنان‌که عدد شگفت‌آور و رو به افزایش میلیونیِ پویش جان‌فدا برای ایران، هم از عناصر تأثیرگذار در این عرصه است.» در میان پیوستگان، نام‌های آشنایی به چشم می‌خورد: از مسئولان عالی‌رتبه کشور، مثل روسای قوای سه گانه، هیئت دولت، روسای نهاد‌های مختلف کشور گرفته تا ورزشکاران مطرح. چهره‌هایی، چون هادی ساعی، خداداد عزیزی، سجاد انوشیروانی و وحید شمسایی، با انتشار پیام‌هایی، حمایت خود را اعلام کردند. این حضور، نه تنها به دیده شدن بیشتر پویش کمک کرد، بلکه نشان دهنده فراگیر بودن آن در میان اقشار مختلف جامعه است. روحانیون هم نقش فعالی در ترویج این حرکت داشتند.

انتشار پیام تصویری از سوی آیت‌الله جوادی‌آملی و دعوت از طلاب و اساتید حوزه برای پیوستن به پویش، یکی از نقاط عطف این جریان بود. این حمایت‌ها، به پویش «جان‌فدا» بُعدی معنوی نیز بخشید. یکی از ویژگی‌های قابل توجه پویش «جان‌فدا»، حضور گروه‌های مختلف مذهبی و قومی در آن است. از انجمن زرتشتیان کرمان گرفته تا اهل سنت در نقاط مختلف کشور، همگی حمایت خود را اعلام کرده‌اند. این تنوع، در کنار وحدت هدف، تصویری از همبستگی ملی را به نمایش می‌گذارد که در شرایط کنونی، اهمیت ویژه‌ای دارد. اما شاید مهمترین بخش این پویش، صدای مردم باشد. کسانی که نه تریبون رسمی دارند و نه جایگاه سیاسی، اما حضورشان، ستون اصلی این حرکت را شکل می‌دهد. در خیابان‌ها، در تجمعات شبانه، در پیام‌های کوتاه و بلند فضای مجازی، یک مضمون مشترک دیده می‌شود: «اگر لازم باشد، ما هستیم.» یکی از شرکت‌کنندگان در این پویش می‌گوید: «اسم نویسی فقط یک کار نمادین نیست. برای من یعنی اعلام اینکه در هر شرایطی کنار کشورم می‌ایستم.» دیگری نوشته: «ما نسل جنگ را ندیدیم، اما یاد گرفتیم که دفاع از وطن فقط با اسلحه نیست؛ با حضور، با صدا، با همدلی هم هست.» در میان این پیام‌ها، احساسات متنوعی دیده می‌شود: از غرور و افتخار گرفته تا نگرانی و امید. اما آنچه همه را به هم پیوند می‌دهد، یک چیز است: عشق به ایران.

جالب آنکه این پویش، محدود به داخل مرز‌های ایران نمانده است. ایرانیان خارج از کشور هم، با وجود فاصله جغرافیایی، تلاش کرده‌اند به این حرکت بپیوندند. در یکی از پیام‌های منتشرشده، یک ایرانی ساکن جنوب فرانسه می‌گوید: «من از اینجا نمی‌توانم مستقیم شرکت کنم، اما از شما که در ایران هستید می‌خواهم اسم من را هم بنویسید. دلم می‌خواهد در این دفاع سهمی داشته باشم.» این نوع واکنش‌ها، نشان‌دهنده آن است که مفهوم وطن، برای بسیاری از ایرانیان، فراتر از یک مکان فیزیکی است. حتی در دورترین نقاط جهان، این پیوند عاطفی همچنان زنده است.

با گذشت حدود یک ماه، به نظر می‌رسد «جان‌فدا» از یک حرکت مقطعی فراتر رفته و به یک جریان اجتماعی تبدیل شده است. عدد‌ها همچنان در حال افزایش‌اند، اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، معنایی است که پشت این عدد‌ها قرار دارد. این پویش، بار دیگر نشان داد که ایرانیان، در بزنگاه‌های تاریخی، توانایی کنار گذاشتن اختلافات و تمرکز بر نقاط مشترک را دارند. حمایتی که از وطن شکل می‌گیرد، نه از سر اجبار، بلکه از دل یک باور عمیق می‌آید، باوری که ریشه در تاریخ، فرهنگ و هویت این سرزمین دارد. «جان‌فدا» در رسانه‌های صهیونیست هم بازتاب داشته است. روزنامه عبری‌زبان یدیعوت آحارونوت در گزارشی به بازتاب کمپین مردمی «جان‌فدا» در ایران پرداخته و نوشته که میلیون‌ها ایرانی با ثبت‌نام در این پویش، آمادگی خود را برای دفاع از کشور اعلام کرده‌اند. در این گزارش همچنین به پیام‌ها و نماد‌های حمایتی از این حرکت مردمی در شهر‌های ایران اشاره شده است؛ از جمله نصب تابلویی در میدان فلسطین تهران که روی آن به زبان عبری نوشته شده: «شما هم از طریق زمینی با آمریکایی‌ها بیایید، ما منتظر شما هستیم.» این روزنامه عبری‌زبان در پایان می‌نویسد که کمپین «جان‌فدا» در رسانه‌های ایرانی به عنوان نمادی از همبستگی و روحیه دفاع از کشور در برابر تهدید‌های خارجی معرفی شده است.

در نهایت «جان‌فدا» را می‌توان روایتی معاصر از یک ویژگی دیرینه در میان ایرانیان دانست: وفاداری به وطن. از گذشته تا امروز، این حس، در اشکال مختلف بروز یافته، گاه در میدان جنگ، گاه در عرصه فرهنگ، و امروز در قالب یک پویش مردمی. شاید مهم‌ترین پیام این حرکت، همین باشد: ایران، برای بسیاری از ایرانیان، فقط یک کشور نیست؛ بخشی از وجود آنهاست؛ و وقتی پای این بخش به میان می‌آید، میلیون‌ها نفر، بی‌درنگ، یک صدا می‌گویند: «همه ما جان‌فداییم.»

منبع: فرهیختگان-مائده زمان فشمی