رژیم کتوژنیک چه تاثیری بر کاهش درد و سایر بیماری‌ها دارد؟

به گزارش مجله خبری نگار/سلامت نیوز به نقل از medicalnewstoday، رژیم کتوژنیک در طول سال‌ها مورد توجه بسیاری از افراد و جوامع مختلف بوده است. مشخصه آن مصرف بسیار کم کربوهیدرات‌ها (کمتر از ۵۰ گرم در روز) با نسبت بیشتری از چربی جبران می‌شود. مخالفان آن اغلب به دلیل حذف گروه‌های غذایی کامل آن را نامناسب می‌دانند، در حالی که طرفداران آن معتقدند که مزایای آن بیشتر از خطرات است.

با این حال، جدا از فواید به خوبی مطالعه شده آن در مدیریت صرع در کودکان، شواهدی برای مزایای بالقوه دیگر آن (مانند کاهش التهاب) حداقل در انسان‌ها کمیاب باقی مانده است.

در قسمتی از پادکست In Conversation، دکتر سوزان آ. ماسینو از کالج ترینیتی، ورنون دی، در مورد مزایا و معایب پیروی از رژیم کتوژنیک توضیح داده است و چگونگی تأثیر این رژیم بر شرایط خودایمنی مانند لوپوس را بررسی میکند.

چگونه رژیم کتو به وجود آمد؟

در سال ۲۰۲۱، رژیم کتوژنیک به طور رسمی صدمین سالگرد خود را جشن گرفت. در دهه ۱۹۲۰، رژیم کتو به عنوان یک درمان جایگزین برای کمک به کودکان مبتلا به صرع معرفی شد، زیرا پزشکان دریافتند که تقلید از متابولیسم روزه نه تنها علائم را بهبود می‌بخشد، بلکه به کنترل تشنج نیز کمک می‌کند.

به گفته این دکتر این رژیم غذایی برای درمان صرع استفاده شد، زیرا مشاهده شده بود که وقتی افرادی که تشنج داشتند کربوهیدرات نمی‌خوردند، تشنج متوقف می‌شد. اما، البته، این وضعیت پایدار نبود. بنابراین، به نوعی توسعه یافت تا این پتانسیل درمانی روزه داری در صرع بیشتر مورد بررسی قرار گیرد.

تقلید از «گرسنگی»

مکانیسم اصلی عمل کتو از طریق تحریک بدن به سوی فرآیند‌های مختلف تولید انرژی است در واقع استفاده از چربی به جای کربوهیدرات‌های ساده (مانند گلوکز و فروکتوز) و کربوهیدرات‌های پیچیده (مانند نشاسته و فیبر‌های غذایی) به عنوان منبع اصلی سوخت.

هنگامی که کبد شروع به تجزیه چربی‌ها می‌کند، شروع به تولید مواد شیمیایی به نام کتون می‌کند. زمانی که سطح کتون‌ها در خون به حد مناسب می‌رسد و بدن برای انرژی به چربی یا به طور خاص اجسام کتونی متکی است، وارد یک حالت متابولیک به نام کتوز می‌شود.

دکتر ماسینو توضیح داد: «زمانی که کربوهیدرات‌های محدودی دارید یا کالری کافی ندارید، به جای گلوکز شروع به تولید اجسام کتون خواهید کرد و بنابراین بدن شما از این کتون‌ها برای سوخت استفاده خواهد کرد.»

رژیم کتو، به یک معنا، در ابتدا بدن را تحت فشار قرار می‌دهد، که جرقه‌ای یک واکنش محافظتی می‌دهد، دقیقاً مانند ورزش برای عضلات. در نتیجه، التهاب، استرس اکسیداتیو و حساسیت درون سیستم عصبی را کاهش می‌دهد که همگی می‌توانند به مدیریت درد مزمن کمک کنند.

دکتر ماسینو تاکید کرد که همیشه وقتی بدن کتون تولید می‌کند، "یک حالت استرس زا" برای بدن ایجاد نمیشود و از نظر تکاملی، انسان‌ها اغلب این حالت را زمانی که غذای کمتری در دسترس بوده است، تجربه کرده‌اند.

او اضافه کرد که بدن می‌تواند تولید کتون‌ها را حتی در «مدت زمان نسبتاً کوتاهی از کالری ناکافی یا کربوهیدرات‌های محدود» شروع کند.

مکانیسم‌های عمل چندگانه

استفاده از غذا (سوختی که برای بسیاری از فرآیند‌های متابولیک در بدن استفاده می‌کنیم) به عنوان درمان بالقوه برای اختلالات مرتبط با متابولیک یا شرایط مزمن چیز جدیدی نیست.

دکتر ماسینو در مورد مکانیسم‌های متعدد رژیم کتو توضیح داد:

ممکن است به تعدادی از شرایط مختلف رسیدگی کند، زیرا می‌تواند تولید انرژی را افزایش دهد و التهاب را کاهش دهد. بسیاری از کار‌های من بر روی آدنوزین متمرکز شده است، که یک مولکول واقعا جالب است که در ارتباط بین سلول‌های عصبی نقش دارد، در چرخه‌های انرژی نقش دارد، می‌تواند متیلاسیون DNA را تحت تاثیر قرار دهد.

وی افزود رژیم کتوژنیک تولید آدنوزین را افزایش می‌دهد.

اگرچه بسیاری از افراد کاهش وزن سریع را در حین رژیم کتو گزارش می‌کنند، عکس آن نیز صادق بوده است؛ و آنچه برای من شگفت‌انگیز بود این است که این نوع متابولیسم مبتنی بر کتون است

برای من شگفت‌انگیز بود که به نظر می‌رسد این نوع متابولیسم مبتنی بر کتون به افرادی که اضافه وزن دارند کمک می‌کند وزن کم کنند. اما همچنین به افرادی که کم وزن هستند یا مدل‌های حیوانی که از کمبود وزن رنج می‌برند کمک می‌کند تا وزن خود را حفظ و تثبیت کنند. بنابراین، همیشه رژیم کاهش وزن نیست.»

دکتر ماسینو معتقد است که رژیم کتو ممکن است به بازگرداندن حالت تعادل فیزیولوژیکی کمک کند.

او گفت: «تقریباً از طریق این مکانیسم‌های متعدد که به بدن شما کمک می‌کند تا به حالت فیزیولوژیکی ایده‌آل خود برسد، جایی که در مقابل استرس‌های دیگری که ممکن است وارد بدن شود، انعطاف‌پذیرتر می‌شود.»

«اگر فیزیولوژی انعطاف‌پذیرتری دارید که التهاب کمتری دارد، تولید انرژی میتوکندریایی عالی دارد (که رژیم کتوژنیک موثرتر عمل میکند) می‌توانید از همه چیز‌هایی که بدن ما را مورد حمله قرار می‌دهند، دوری کنید.»

اینکه چگونه رژیم ممکن است به طور بالقوه به شرایط خودایمنی کمک کند هنوز کشف نشده است.

کتو، میکروبیوم و درد التهابی

علاقه به میکروبیوم روده، و اینکه چگونه می‌تواند بر بدن و مغز تاثیر بگذارد، در چند دهه اخیر افزایش یافته است.

تحقیقات قبلی نشان داده است که رژیم غذایی می‌تواند بر درد التهابی تأثیر بگذارد و پیوند‌های خاصی را بین رژیم غذایی استاندارد آمریکایی (SAD) که معمولاً سرشار از غذا‌های فرآوری‌شده، چربی‌ها و کربوهیدرات‌ها و التهاب مزمن است، پیدا کرد.

سریعترین راه برای تغییر میکروبیوم از طریق رژیم غذایی است؛ بنابراین جای تعجب نیست که این یک اثر سریع داشته باشد و سیگنال‌های مغز و بدن شما را تغییر دهد.

برای مثال، تحقیقات این دکتر بر اساس این فرضیه بود که متابولیسم مبتنی بر کتون می‌تواند آدنوزین را افزایش دهد، مولکولی که می‌تواند در پاسخ التهابی بدن نقش داشته باشد.

او توضیح داد: «[A]دنوزین همچنین در طول هر نوع آسیب یا زخم در طول آن فرآیند التهابی آزاد می‌شود و این همان چیزی است که می‌تواند به بهبود کمک کند و در واقع یک مولکول ضد تشنج بسیار قوی است.»

او این فرضیه را مطرح کرد که رژیم کتو می‌تواند راهی برای ارتقای فواید محافظت کننده عصبی و ضد تشنج این مولکول باشد که می‌تواند به تنظیم سیستم عصبی کمک کند.

او افزود: «اکنون علاقه زیادی به استفاده از این رویکرد‌های متابولیک وجود دارد، به ویژه رویکرد‌های کتوژنیک در بیماری‌های روانی، که همه اختلالات عصبی ما با یک جزء متابولیک و التهابی مرتبط هستند.»

مختل کردن سیگنال‌های درد در بدن

دکتر Masino در در مورد مزایای کتو برای کاهش التهاب، توضیح داد:

خود التهاب چیزی است که می‌تواند باعث درد شود؛ بنابراین کاهش التهاب به طور کلی، به طوری که مزمن یا نامناسب نباشد، میتواند کمک کند درد هم کنترل شود.

به طور خاص، اگر آدنوزین را در سیستم عصبی مرکزی افزایش دهیم، به این معنی است که مغز و نخاع (اگر رژیم کتوژنیک قادر به انجام این کار باشد) به آرام کردن مستقیم سلول‌های عصبی کمک می‌کند تا سیگنال درد ارسال و دریافت نکنند.

اگر متابولیسم بهتری دارید، اگر میتوکندری‌های شما در وضعیت خوبی قرار دارند، به کنترل و حذف موارد ناخواسته از بدن کمک می‌کند و سلول‌های شما را قادر به بازیابی در سطح سلولی می‌کند. مکانیسم مهم دیگر این است که بتوانیم سیتوکین‌های التهابی را کاهش دهیم.

روش دیگری که رژیم کتوژنیک ممکن است به آرام کردن درد مزمن ناشی از تحریک بیش از حد سیستم عصبی و تحریک بیش از حد کمک کند از طریق کتون‌ها است.

یک کتون به نام بتا هیدروکسی بوتیرات می‌تواند گیرنده‌های سیستم ایمنی مرتبط با التهاب را مسدود کرده و به کاهش فعالیت سیستم عصبی کمک کند.

کتون‌ها چقدر ضروری هستند؟

با این حال، مشخص نیست که آیا چنین اجسام کتونی تولید شده در یک رژیم غذایی کتوژنیک برای واسطه درد و پاسخ‌های التهابی ضروری هستند یا اینکه پیروی از یک رژیم غذایی کم گلوکز نیز می‌تواند نتایج مشابهی داشته باشد.

دکتر ماسینو می‌گوید: «در برخی شرایط خاص درد، یا شرایط صرع یا شرایط التهابی، ممکن است اجسام کتون در این مورد حیاتی باشند، و در موارد دیگر، شاید فقط کاهش و تثبیت گلوکز برای تسکین این علائم کافی باشد.»

آیا رژیم غذایی پرچرب همیشه مضر است؟

یکی از زمینه‌های بحث برانگیز برای کتو، محتوای چربی بالای آن است؛ هم در چربی‌های اشباع و هم در چربی‌های غیر اشباع.

دکتر ماسینو توضیح داد: «این نگرش به تغییرات در توصیه‌های غذایی مربوط می‌شود، جایی که چربی اساساً مورد تحقیر قرار می‌گرفت و یکی دیگر از کانون‌های تغییر سیستم غذایی ما شد تا چربی کمتر و چربی اشباع کمتری بخوریم؛ بنابراین رژیم غذایی کتوژنیک نه تنها کمتر علمی تلقی شد، بلکه خوردن این مقدار چربی در واقع خطرناک بود.»

دکتر ماسینو تاکید کرد که رژیم‌های غذایی پرچرب لزوما بد نیستند.

او گفت: «این واقعاً رژیم‌های غذایی پرچرب در ترکیب با کربوهیدرات‌ها هستند که اثرات سمی دارند.»

دکتر هیلاری گویت به مشکل اصلی بسیاری از افراد هنگام پیروی از رژیم غذایی پر چربی اشاره کرد: «اگر رژیم غذایی پرچرب دارید، در مواجهه با کربوهیدرات‌های کم، بدن شما واکنش بسیار متفاوتی به چربی نشان می‌دهد. شروع به استفاده از آنها می‌کند. در حالی که اگر یک رژیم غذایی استاندارد آمریکایی دارید، چربی و کربوهیدرات بالا دارید و این همان جایی است که خطر چربی‌ها برای شما بیشتر می‌شود.»

آیا کتو منجر به کلسترول بالا می‌شود؟

تاثیر کتو بر لیپید‌ها به دلیل محتوای چربی اشباع بالای آن، جنبه دیگری است که بحث برانگیز تلقی می‌شود. مصرف چربی‌های اشباع شده که در کره، پنیر و گوشت‌های چرب یافت می‌شود، با سطوح بالاتر کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL-C) مرتبط است که می‌تواند خطر حمله قلبی و سکته را افزایش دهد.

با این حال، به نظر می‌رسد که رژیم‌های غذایی با چربی‌های اشباع بالا، بخش فرعی شناور بزرگ‌تر منبع LDL-CTrusted را افزایش می‌دهند (که با افزایش بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط نبوده است). علاوه بر این، رژیم کتو منجر به کاهش زیر بخش کوچک متراکم LDL-C می‌شود که سطوح بالای آن با افزایش حمله قلبی و سکته مغزی مرتبط است.

با این حال، شواهد متناقضی در منابع معتبر در مورد تأثیر کتو بر کلسترول و بیماری‌های قلبی عروقی وجود دارد و می‌تواند منجر به افزایش هشدار دهنده LDL-C شود، اگرچه مطالعات موردی مانند این نوع LDL-C را متمایز نمی‌کند.

این نگرانی وجود دارد که اگر رژیم غذایی سطح کلسترول شما را افزایش دهد، می‌تواند نشانه‌ای برای مشکلات متابولیک قلبی باشد.

آیا کتو باکتری‌های سالم روده را از بین می‌برد؟

دکتر گویت در عین حال نگرانی خود را در مورد سلامت میکروبیوم روده در حین رژیم کتو ابراز کرد. او گفت که تحقیقات اخیر نشان داده است که کودکانی که رژیم‌های کتوژنیک طولانی‌مدت دارند سطوح پایین‌تری از باکتری‌های روده دارند که از پوشش روده محافظت می‌کنند.

این دکتر توضیح داد: «اگر آن حبوبات و غذا‌های با فیبر بالا را حذف کنید، باکتری‌ها می‌توانند شروع به استفاده از مخاط اطراف پوشش کنند و در دراز مدت به روده آسیب بزنند.»

دکتر ماسینو اذعان داشت که به خصوص در غیاب یک متخصص تغذیه آموزش دیده، چنین اثرات منفی ممکن است دیده شود.

متخصصان تغذیه در واقع خوردن غذا‌های پری بیوتیک مانند غذا‌های تخمیر شده مانند ترشی، کلم ترش را توصیه می‌کنند. غذا‌های ریبیوتیک مانند آن ممکن است واقعاً در برابر این پیامد منفی احتمالی محافظت کنند.

همچنین تحقیقاتی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم کتوژنیک می‌تواند انواع خاصی از باکتری‌های روده را افزایش دهد، مانند Akkermansia muciniphila Trusted Source، یکی از چندین نشانگر سلامت متابولیک خوب که در رژیم کتو رخ می‌دهد.

آنچه پیروی از کتو را سخت می‌کند

در یک سطح شخصی تر، شی همچنین مبارزات خود را با رعایت دقیق رژیم غذایی، به ویژه در محیط‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت. «پیروی از این رژیم در آغاز بسیار سخت بود. زیرا در ابتدا شما فقط یک کیک، کلوچه، نان، برنج و هر چیزی می‌خواهید؛ و سپس باید متوجه شوید که اینها همه چیز‌هایی هستند که واقعاً نمی‌توانید بخورید.»

شی گفت که یکی از سخت‌ترین سوئیچ‌هایی که او باید انجام می‌داد، تنقلات بود، زیرا اکثر آنها کربوهیدرات زیادی داشتند.

او گفت: «بنابراین باید نوع میان وعده خود را درست کنید یا فقط یک تکه پنیر داشته باشید تا شما را نگه دارد.»

التهاب کمتر

اگرچه شی این رژیم را به طور خاص اتخاذ نکرد تا ببیند آیا به لوپوس او کمک می‌کند یا خیر، اما تغییرات مثبتی در مدیریت و دفعات علائم خود مشاهده کرد.

او توضیح داد: «من رژیم را برای کمک به بیماری خودایمنی خود شروع نکردم. عمدتاً برای سلامتی بود؛ و این فقط یک عارضه جانبی از آن چیزی بود که با آن اتفاق افتاد.»

قبل از شروع رژیم کتو، روزانه دو تا سه قرص آلرژی مصرف می‌کردم؛ و سپس وقتی رژیم کتو داشتم، احتمالاً در آستانه ۲ ماهگی، دیگر آنقدر قرص مصرف نمی‌کردم. معمولاً روزی یک عدد بود و کار به جایی رسید که روزی نصف قرص مصرف می‌کردم یا ممکن است یک روز را از دست بدهم و باز هم خوب باشم؛ و طولانی‌ترین مدتی که من رفتم حدود سه روز بدون مصرف دارو است.

کاهش درد

او از نظر درد مزمن، شی نیز شاهد بهبود‌هایی بود.

«زمانی که رژیم گرفتم، درد من تقریباً احساس می‌کردم که هر چه مدت طولانی‌تر از آن استفاده کنم، کاهش می‌یابد و به اندازه قبل گسترده نبود. زیرا قبلاً آن را تقریباً در همه مفاصلم احساس می‌کردم و کاملاً سفت می‌شد.»

«هرچه مدت بیشتری رژیم داشتم درد به طرز جادویی از بین نمی‌رفت، اما انگار می‌توانستم یک تغییر بزرگ را احساس کنم، می‌توانستم متوجه شوم که مفاصلم به اندازه قبل سفت نیستند.»

آیا کتو پایدار است؟

دکتر ماسینو تکرار کرد که شرایط خاصی وجود دارد که در آن رژیم غذایی توصیه شده است، مانند صرع. او گفت که مواردی نیز وجود دارد که اینطور نیست، که به راحتی قابل تشخیص است.

اما وقتی نوبت به نگرانی‌های طولانی‌مدت می‌رسد، دکتر ماسینو معتقد است با راهنمایی صحیح رژیم کتو می‌تواند پایدار باشد.

افرادی هستند که قطعاً برای چندین دهه از رژیم کتوژنیک پیروی می‌کنند و هیچ عارضه بدی نداشته‌اند. بنابراین، من فکر می‌کنم ما باید برخی از افسانه‌ها را که این واقعا خطرناک است، یا پایدار نیست، یا توسط حرفه پزشکی توصیه نمی‌شود، کنار بگذاریم.

او توصیه کرد: «من مردم را تشویق می‌کنم که یک متخصص تغذیه با علم کتو پیدا کنند که می‌تواند به آنها مشاوره دهد».