چرا آزمایش عملکرد کبد اهمیت دارد؟

به گزارش مجله خبری نگار،کبد یک عضو حیاتی است که به بدن در پردازش غذا، ذخیره انرژی و حذف سموم کمک می‌کند. از این رو، هر شکلی از نقص می‌تواند به یک مشکل جدی تبدیل شود. تست‌های عملکرد کبد (LFTs) برای بررسی عملکرد بهینه کبد انجام می‌شود. این آزمایش خون با اندازه گیری پروتئین‌ها و آنزیم‌های مختلف موجود در اندام، سلامت کبد را بررسی می‌کند.

چرا آزمایش عملکرد کبد اهمیت دارد؟
LFT‌ها می‌توانند به ارزیابی عملکرد کبد و شناسایی هر گونه مشکل کمک کنند. این موارد معمولاً برای غربالگری شرایطی مانند هپاتیت، سیروز کبدی و عوارض جانبی ناشی از هر داروی خاصی ضروری هستند. همچنین می‌تواند درمان یک بیماری خاص کبدی را کنترل کند.

عملکرد کبد چطور بررسی می‌شود؟
انواع مختلفی از تست‌های عملکرد کبد را می‌توان انجام داد که هر کدام به جنبه‌های مختلف عملکرد کبد نگاه می‌کنند. آزمایشات رایج شامل اندازه گیری بیلی روبین، آلانین ترانس آمیناز (ALT)، آسپارتات ترانس آمیناز (AST)، آلکالین فسفاتاز (ALP)، آلبومین و پروتئین کل، L-لاکتات دهیدروژناز (LD) و گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) می‌باشد.

بیلی روبین: این بیلی روبین در طی تجزیه گلبول‌های قرمز تولید می‌شود و در مدفوع یافت می‌شود. افزایش سطح بیلی روبین ممکن است به وضعیتی مانند یرقان اشاره کند.
آلانین ترانس آمیناز (ALT): این آنزیم به تجزیه پروتئین رژیم غذایی به انرژی برای کبد کمک می‌کند. سطوح بالای ALT نشان دهنده آسیب کبدی است.
آسپارتات ترانس آمیناز (AST): این آنزیم مشابه ALT در جریان خون وجود دارد و به کبد در تجزیه اسید‌های آمینه کمک می‌کند.
آلکالین فسفاتاز (ALP): این آنزیم دیگری است که در کبد یافت می‌شود و به تجزیه پروتئین کمک می‌کند که در استخوان‌ها نیز یافت می‌شود.
آلبومین و پروتئین کل: آلبومین به محافظت از بدن در برابر عفونت‌ها کمک می‌کند. وقتی این پروتئین ضروری در کبد کم باشد، نشان دهنده آسیب کبدی است.
L-لاکتات دهیدروژناز (LD): سطوح بالای LD می‌تواند نشان دهنده آسیب کبدی باشد، اما در همه موارد یک شاخص واضح نیست.
گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT): آنزیم دیگری که در خون یافت می‌شود و سطوح بالای آن را می‌توان به عنوان نشانه‌هایی از آسیب کبدی تفسیر کرد.
چگونه برای آزمایش عملکرد کبد آماده شویم؟
اگر پزشک آزمایش‌های عملکرد کبد (LFT) را تجویز کرده است، مهم است که بدانید چگونه برای آن آماده شوید. برای برخی از آزمایشات، خون گرفته خواهد شد. برای کمک به انجام یکنواخت فرآیند، توصیه می‌شود موارد زیر را انجام دهید:

در روز‌های منتهی به آزمایش خون LFT مایعات زیادی بنوشید. این کار به هیدراته نگه داشتن رگ‌های شما کمک می‌کند و خون گیری را برای فلبوتومیست آسان‌تر می‌کند.
حداقل ۲۴ ساعت قبل از آزمایش از مصرف الکل خودداری کنید. الکل می‌تواند در عملکرد کبد اختلال ایجاد کند و نتایج آزمایش را منحرف کند.
در روز‌های منتهی به آزمایش از یک رژیم غذایی سالم استفاده کنید. یک کبد سالم زمانی بهترین عملکرد را دارد که به خوبی تغذیه شود.
در مورد هر دارویی که مصرف می‌کنید با پزشک خود صحبت کنید. برخی از دارو‌ها می‌توانند بر روی تست‌های عملکرد کبد تأثیر بگذارند، بنابراین پزشک ممکن است نیاز به تنظیم دوز شما داشته باشد یا مصرف آن‌ها را به طور موقت متوقف کند.
قبل از انجام آزمایش، احتمالاً از شما خواسته می‌شود ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید. این بدان معناست که در این مدت به جز آب نباید چیزی بخورید یا بنوشید. روزه گرفتن به اطمینان از نتایج دقیق آزمایش کمک می‌کند.
نتایج تست عملکرد کبدی چیست؟
نتایج طبیعی برای آزمایش‌های عملکرد کبد ممکن است بسته به آزمایش خاصی که انجام می‌شود متفاوت باشد.

برای مرجع، در اینجا نگاهی به سطوح تست نرمال در میان مردان بزرگسال می‌اندازیم.

نتایج آزمایش خون با محدوده استاندارد برای آزمایش‌های معمول عملکرد کبد عبارتند از:

ALT

۷ تا ۵۵ واحد در لیتر (U/L)

AST

۸ تا ۴۸ U/ L

ALP

۴۰ تا ۱۲۹ U/ L

آلبومین

۳.۵ تا ۵.۰ گرم در دسی لیتر (g/dL)

پروتئین کل

۶.۳ تا ۷.۹ گرم در دسی لیتر

بیلی روبین

۰.۱ تا ۱.۲ میلی گرم در دسی لیتر (mg/dL).

GGT

۸ تا ۶۱ U/ L

LD

۱۲۲ تا ۲۲۲ U/ L

PT

۹.۴ تا ۱۲.۵ ثانیه

این نتایج برای مردان بالغ معمولی است. نتایج محدوده استاندارد ممکن است از آزمایشگاهی به آزمایشگاه دیگر متفاوت باشد. همچنین ممکن است برای زنان و کودکان کمی متفاوت ترباشند.

پزشک شما از نتایج برای کمک به تشخیص بیماری یا تصمیم گیری در مورد درمان مورد نیاز شما استفاده می‌کند. گاهی اوقات ممکن است از آزمایش خون و تصویربرداری اضافی برای کمک به تشخیص استفاده شود. اگر قبلاً بیماری کبدی دارید، آزمایش‌های عملکرد کبد می‌تواند به تعیین چگونگی پیشرفت بیماری و پاسخ به درمان کمک کند.

توجه به این نکته مهم است که فقط به این دلیل که نتایج آزمایش در محدوده طبیعی است، لزوماً به این معنی نیست که کبد عملکرد مطلوبی دارد. به طور مشابه، اگر نتایج خارج از محدوده طبیعی باشد، لزوماً به این معنی نیست که مشکلی در کبد وجود دارد. برای به دست آوردن یک تصویر کامل، تست‌های عملکرد کبد باید با سایر اطلاعات بالینی مانند علائم، سابقه پزشکی و یافته‌های معاینه فیزیکی تفسیر شوند.