هر سنگ‌فرش تبریز یک روایت؛ وقتی تئاتر خیابانی صدای ایران می‌شود

 به گزارش مجله خبری نگار، این روزها، «هر سنگ‌فرش خیابان‌های تبریز از طلاست»؛ طلایی از جنس مقاومت، شهادت و ایثار؛ طلایی آمیخته با خون هزاران شهید به‌خون‌خفته این مرزوبوم که در قالب نمایش‌های خیابانی هنرمندان سراسر کشور، از شمال تا جنوب، از مرکز تا غرب و از شرق تا هرمز، خارک و میناب، در هفتمین جشنواره تئاتر خیابانی «تبریزیم» جان گرفته و روایتگر ایستادگی و دفاع جانانه ایرانیان از میهن شده است.

پارک‌ها، مدارس، بوستان‌ها و برخی میدان‌های شهری تبریز، به‌ویژه محوطه «عمارت کلاه‌فرنگی» و پارک باغشمال، در روز‌های گذشته و به بهانه اجرای نمایش‌های خیابانی، بار دیگر یادمان آوردند که چه جان‌ها و خون‌هایی برای ماندگاری و اقتدار این مرزوبوم تقدیم شده است. این اجرا‌ها یادآور روز‌هایی بودند که از شهریور ۱۳۵۹ تا اسفند ۱۴۰۴، بر ایران و زنان، مردان و کودکان این سرزمین چه گذشته است؛ اما این مردم، در برابر دشمنان گوناگون و متعدد خود، نه پا پس کشیده‌اند و نه به دشمن باج داده‌اند.

گذر مردم تبریز از خیابان‌ها و بوستان‌های شهر در این روزها، صرفاً عبور از معبری برای تماشای چنددقیقه‌ای بخشی کوتاه از اجرای یکی دو هنرمند کمترشناخته‌شده شهرستانی نبود. درنگ مردم در پارک‌ها و بوستان‌های شهری نیز فقط برای تماشای نمایشی ساده شکل نگرفت؛ این مکث‌ها، فرصتی بود برای مرور و یادآوری تمام خون‌دل‌هایی که برای «خانه شیران» خورده‌ایم؛ برای سرزمینی که ایستادگی‌اش را از دل رنج‌ها، داغ‌ها و فداکاری‌های فرزندانش به ارث برده است.

اینجا خبری از بلیت‌فروشی و تلاش برای تصاحب گیشه نبود. فرقی نمی‌کرد روایت هنرمندان حاضر در جشنواره «تبریزیم» عاری از نور و رنگ و هیاهو‌های پیش و

پس از نمایش‌های تجاری بود؛ فرقی نمی‌کرد بازیگر یا بازیگران این نمایش‌ها و تئاتر‌ها گمنام و حتی آماتور باشند و حتی مهم نبود چند نفر برای تماشای نمایش‌های خیابانی تبریزیم نشسته‌اند؛ نمایش‌هایی از جنس زندگی عادی و معمولی همه ما، در بی‌روتوش‌ترین شکل ممکن.

مهم، روایت و محتوایی بود که از درد آمیخته با غرور و شکوه ملی ایران و ایرانی سخن می‌گفت.

یکی از بچه‌های مظلوم و بی‌گناه میناب را روایت می‌کرد؛ دیگری از کودکی می‌گفت که برای همیشه بابا را به خدا سپرده است. آن یکی به جنگ تحمیلی هشت‌ساله گریزی می‌زد و از «کفتربازی تا عاقبت‌به‌خیری» شهیدی روایت می‌کرد که هنوز هم آن سوی مرز، چشم‌انتظار پایان جنگ و آرامش ایران است.

در پنج شبانه‌روز گذشته، نمایش‌های خیابانی تبریز در اتفاقی مبارک، از بستر «هنر اعتراض» صرف فراتر رفتند و به میدان «هنر انقلابی» و «روایت ملی و میهنی» قدم گذاشتند؛ تجربه‌ای که می‌توان آن را تلاشی برای تولد ژانری تازه با عنوان «هنر اعتراض ایرانی» دانست.

هنری که هم صدای مظلومیت و مقاومت ملی را رساتر از پیش به گوش‌ها رساند و هم جشنواره «تبریزیم» را به بستری برای شکل‌گیری روایتی هنری از اعتراض به تجاوز، ترور و کشتار مردم ایران تبدیل کرد؛ روایتی در عصر غفلت‌زده، مسخ‌شده و حقیقت‌گریز امروز جهان.

در این میدان، نه گیشه تعیین‌کننده بود، نه شهرت بازیگران و نه زرق‌وبرق صحنه؛ آنچه اهمیت داشت، صدای انسان‌هایی بود که رنج را به روایت، اندوه را به مقاومت و خاطره را به حماسه پیوند می‌زدند. شاید راز ماندگاری این اجرا‌ها نیز همین باشد: خیابان، بی‌آنکه به صحنه‌ای پرزرق‌وبرق نیاز داشته باشد، به تریبون روایت ایران تبدیل شد.