درخواست تازه آمریکا از ریاض و ابوظبی درباره جنگ یمن

به گزارش مجله خبری نگار، از عربستان سعودی خواسته شده است تا در پرونده یمن با امارات متحده عربی آشتی کند؛ اقدامی که به مثابه بهایی است که ریاض باید برای تشکیل یک ائتلاف نظامیِ قادر به عقب راندن انصارالله بپردازد.

روابط امارات و عربستان در یمن — جایی که هر دو از نیرو‌های ضد انصارالله حمایت می‌کردند — در ژانویه سال جاری به شدت تیره شد؛ زمانی که نیرویی همسو با امارات، یعنی «شورای انتقالی جنوب» (STC) که گرایش‌های جدایی‌طلبانه دارد، هدف حمله عربستان قرار گرفت و شکست خورد. این اقدام عربستان با هدف سرکوب تلاش این شورا برای احیای یک دولت مستقل در جنوب یمن صورت گرفت و در پی آن، امارات عملاً از صحنه یمن کنار کشید.

اما موفقیت غیرمنتظره انصارالله در پیشروی به سوی تنگه باریک «باب‌المندب» در اواسط سپتامبر — که علیه نیرو‌های دولتی صورت گرفت — ژئوپلیتیک منطقه را بار دیگر دگرگون کرد. این پیشروی به سمت جنوب، منجر به شکست «نیرو‌های مقاومت ملی» به رهبری طارق صالح شد که پیش‌تر تحت حمایت امارات بودند؛ جبهه تحت فرمان او نیز به سرعت فروپاشید.

نقش آتی امارات در یمن، روز یکشنبه در نشستی در ابوظبی با حضور بنیامین نتانیاهو (نخست‌وزیر اسرائیل)، شیخ محمد بن زاید آل نهیان (رئیس امارات) و نمایندگانی از دیگر کشور‌های عربی از جمله عربستان سعودی، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

گفته می‌شود نتانیاهو پیشنهاد کمک به عربستان برای شکست انصارالله را مطرح کرده است؛ پیشنهادی که پذیرش آن برای ریاض احتمالاً بسیار دشوار (و تقریباً غیرممکن) خواهد بود، هرچند دونالد ترامپ نیز به درخواست عربستان برای دریافت کمک ایالات متحده در یمن پاسخی نداده است.

براء شیبان، کارشناس مسائل خلیج فارس و یمن در اندیشکده دفاعی «روسی» (RUSI) که به‌تازگی یک هفته را در شهر تعز گذرانده است، می‌گوید: «نیرو‌های انصارالله موج‌های پیاپی و همزمانی از حملات را علیه شهر آغاز کرده‌اند و می‌کوشند قوای محور تعز را که مسئولیت دفاع از شهر را بر عهده دارند، فرسوده و خسته کنند. نیرو‌های انصارالله عقب رانده می‌شوند، اما روز بعد دوباره از جبهه‌ای دیگر بازمی‌گردند.»

«تلاش‌هایی برای پایان دادن به شکاف میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی در جریان است و ممکن است اقداماتی برای اعتمادسازی صورت گیرد.» «اما امارات از یمن خارج شده است و بعید است ریاض اجازه بازگشت آنها را بدهد، چرا که آنها با "شورای انتقالی جنوب" (STC) هم‌سو هستند و این امر می‌تواند دردسرساز شود... امارات و عربستان سعودی اساساً در دو جبهه مخالف قرار دارند.»

خالد الیمانی، وزیر خارجه پیشین یمن و از حامیان شورای انتقالی جنوب، به روزنامه گاردین گفت که عربستان سعودی ممکن است ناچار شود در رویکرد سیاسی خود نسبت به مسئله جنوب تجدید نظر کند؛ زیرا «تیپ‌های غول‌پیکر» (العمالقه) — نیرو‌های جنوبی آموزش‌دیده توسط امارات که زمانی با شورای انتقالی جنوب مرتبط بودند — برخی از قابل‌اعتمادترین و مجهزترین نیرو‌های میدانی را برای متوقف کردن پیشروی انصارالله فراهم کردند.

شورای انتقالی جنوب از تیپ‌های غول‌پیکر خواسته است که در برابر ادغام با نیرو‌های دولتی یمن مقاومت کنند، با این استدلال که چنین اقدامی به آرمان جدایی‌طلبانه آنها لطمه خواهد زد.

الیمانی گفت: «اگر چشم‌اندازی برای استقلال خود نداشته باشیم، نمی‌توانیم در شمال علیه حوثی‌ها بجنگیم و وارد جنگ شویم.»

او افزود: «دولتی که مورد تأیید سازمان ملل است... و از تبعید در ریاض فعالیت می‌کند، اصرار دارد که جنوبی‌ها به نیابت از آن برای بازپس‌گیری پایتخت، یعنی صنعا، بجنگند، اما هیچ وعده‌ای درباره حق تعیین سرنوشت جنوب نمی‌دهد. مشکل اینجاست که تا زمانی که دولت یمن مشروعیت خود را نه از مردم، بلکه از حامیان مالی سعودی‌اش می‌گیرد، نتیجه کار آن چیزی نخواهد بود که عربستان سعودی به عنوان هدف خود — یعنی امنیت در امتداد مرز‌های جنوبی‌اش — اعلام کرده است.» کاخ سفید به‌طور غیرعلنی از امارات و عربستان سعودی خواسته است تا اختلافات خود را کنار بگذارند و اجازه دهند یک فرماندهی نظامی واحد — که شامل «تیپ‌های غول‌های جنوب» نیز باشد — برای مقابله با پیشروی نیرو‌های انصارالله تشکیل شود. پیشنهاد دیگر، استفاده از اطلاعات جاسوسی اسرائیل و به‌کارگیری شرکت‌های امنیتی خصوصی اسرائیلی است؛ اقدامی که امارات پیش‌تر در یمن انجام داده و گاهی پیامد‌های خشونت‌باری نیز به همراه داشته است.

عربستان سعودی که تمایلی ندارد همکاری‌اش با اسرائیل آشکار شود، همواره در برابر کمک به جدایی‌طلبان جنوب مقاومت کرده است؛ زیرا تجزیه کشور ممکن است موجب تثبیت حاکمیت انصارالله در مناطق شمالی و در امتداد مرز‌های عربستان شود. حوثی‌ها تاکنون با استفاده از پهپاد و موشک، تأسیسات انرژی عربستان را هدف قرار داده‌اند.

انصارالله می‌گوید که عربستان سعودی در عمل یک قدرت استعمارگر است و دولت مستقر در عدن دست‌نشاندۀ ریاض بوده و هیچ‌گونه استقلالی برای اداره کشور ندارد.

«اِیل‌پرل لانگلی اَلی»، پژوهشگر ارشد «مؤسسه واشنگتن»، در سمینار «گروه بین‌المللی بحران» اظهار داشت که این جنگ برای سعودی‌ها جنبه حیاتی و وجودی دارد، اما حوثی‌ها حاضر به مصالحه نیستند. او گفت: «باید دید آیا آنها می‌توانند این مناطق را حفظ کنند یا خیر؛ اما درسی که نیرو‌های انصارالله از جنگ ایران آموخته‌اند این است که عربستان هنگام قرار گرفتن تحت فشار و حمله، به دنبال کاهش تنش خواهد بود. نیرو‌های انصارالله خواهان صلحی هستند که در آن پیروز میدان باشند.»