کارشناسان در مورد تأثیر تلفن‌های هوشمند بر بینایی و تمرکز کودکان بحث می‌کنند

به گزارش مجله خبری نگار، استفاده از تلفن هوشمند برای ساعت‌ها باعث از دست دادن بینایی نمی‌شود، اما به دلیل فاصله دید کم، تمرکز طولانی مدت و کاهش میزان پلک زدن، فشار قابل توجهی به چشم‌ها وارد می‌کند. نظارت بر مدت زمان استفاده از صفحه نمایش به ویژه برای کودکان بسیار مهم است، زیرا سیستم بینایی آنها هنوز در حال رشد است. ایزوستیا در این مورد با جزئیات بیشتری گزارش می‌دهد.

چگونه گوشی‌های هوشمند به چشم‌ها فشار می‌آورند؟

به گفته آدا اگوروا، چشم‌پزشک اطفال در مرکز چشم‌پزشکی زرنیه در سن پترزبورگ، تلفن‌ها از چند طریق بر بینایی تأثیر می‌گذارند: آنها سیستم فوکوس و سطح چشم را تحت فشار قرار می‌دهند و در کودکان می‌توانند با خطر ابتلا به نزدیک‌بینی همراه باشند.

چالش اصلی هنگام استفاده از تلفن، فاصله از صفحه نمایش است. یک کتاب معمولاً در فاصله حدود ۴۰ سانتی‌متری از صورت نگه داشته می‌شود، در حالی که یک تلفن اغلب در فاصله ۳۰ تا ۳۶ سانتی‌متری نگه داشته می‌شود. برای مطالب ریز یا محتوای جذاب، کاربر ممکن است دستگاه را حتی نزدیک‌تر نگه دارد - ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر. این فاصله فشار روی عضله مژگانی - عضله داخلی چشم که مسئول تغییر شکل عدسی و فوکوس است - را افزایش می‌دهد.

در حالی که بار دید در فاصله ۴۰ سانتی‌متری تقریباً ۲.۵ دیوپتر است، در فاصله ۲۰ سانتی‌متری تقریباً به ۵ دیوپتر افزایش می‌یابد. در نتیجه، استفاده طولانی مدت از تلفن هوشمند ممکن است باعث خستگی چشم، سردرد پیشانی و تاری دید موقت در فاصله دور شود.

ایگورووا خاطرنشان کرد که هیچ مدرکی مبنی بر آسیب نور پس‌زمینه گوشی‌های هوشمند به شبکیه چشم وجود ندارد. او معتقد است مشکل اصلی نه در نور آبی، بلکه در مدت زمان خیره شدن به صفحه نمایش و فشار مداوم وارده به چشم‌ها در فاصله نزدیک نهفته است.

چرا ویدیو‌های کوتاه می‌توانند تمرکز را کاهش دهند؟

گوشی‌های هوشمند نه تنها بر سیستم بینایی، بلکه بر عملکرد مغز نیز تأثیر می‌گذارند. به گفته اکاترینا بولگاکووا، دانشیار گروه روانشناسی شغلی و مشاوره روانشناسی در دانشگاه ایالتی آموزش و پرورش، ویدیو‌های کوتاه می‌توانند به دلیل تغییر مداوم محرک‌های واضح، توانایی فرد را در حفظ توجه برای مدت طولانی کاهش دهند.

این متخصص خاطرنشان کرد: «فیلم‌های کوتاه واقعاً تمرکز را کاهش می‌دهند. این یک افسانه نیست، بلکه یک واقعیت اثبات شده در مورد نحوه عملکرد مغز ماست.»

به گفته این روانشناس، این قالب محتوا شرایطی را برای رضایت سریع ایجاد می‌کند: مغز به تغییرات مکرر تصویر و پاداش‌های عاطفی کوتاه مدت عادت می‌کند.

بولگاکووا توضیح داد: «آن‌ها یک «تله دوپامین» ایجاد می‌کنند: مغز به تغییر سریع تصاویر روشن عادت می‌کند و یک رضایت سبک و فوری دریافت می‌کند. اما خواندن یا مطالعه نیاز به تلاش و صبر دارد. بدون آموزش، تمرکز به سرعت ضعیف می‌شود و پیمایش مداوم به سادگی مغز را خسته می‌کند و آن را از انرژی لازم برای کار‌های پیچیده محروم می‌کند.»

به گفته این متخصص، با گذشت زمان، انجام فعالیت‌هایی که نیاز به تمرکز طولانی مدت دارند، مانند خواندن، مطالعه یا انجام کار‌های پیچیده، می‌تواند برای فرد دشوارتر شود. مغز شروع به اجتناب از هر نوع استرس می‌کند و فقط سرگرمی‌های سبک را ترجیح می‌دهد. به ویژه کودکان به سختی می‌توانند خود را از صفحه نمایش جدا کنند، زیرا مناطقی از مغز آنها که مسئول کنترل خود هستند، هنوز در حال رشد است.

در عین حال، می‌توان توجه را بازیابی کرد. برای انجام این کار، متخصص توصیه می‌کند که به تدریج عادت تمرکز پایدار را دوباره برقرار کنید: با خواندن کتاب‌های کاغذی به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در روز شروع کنید و تلفن خود را کاملاً از دید خود دور کنید. به گفته بولگاکووا، با تمرین منظم، چندین هفته طول می‌کشد تا مغز دوباره به پردازش آرام اطلاعات عادت کند.

چرا ویدیو‌های کوتاه می‌توانند برای چشم‌ها استرس‌زاتر باشند؟

به گفته این چشم پزشک، از نظر عملکرد چشم، تفاوت بین خواندن کتاب و تماشای ویدیو به آن اندازه که معمولاً تصور می‌شود زیاد نیست. هنگام مطالعه، چشم به طور فعال از خطی به خط دیگر حرکت می‌کند، در حالی که هنگام تماشای ویدیو، تصویر به طور خودکار تغییر می‌کند.

با این حال، گوشی‌های هوشمند یک ویژگی عجیب دیگر هم دارند: فقدان مکث‌های طبیعی. یک کتاب معمولاً نقاط توقف مشخصی دارد: پایان یک فصل یا صفحه. فید‌های ویدیویی کوتاه طوری طراحی شده‌اند که کاربر را تا حد امکان به تماشای خود نگه دارند.

علاوه بر این، هنگام استفاده از تلفن، فرد اغلب صفحه نمایش را نسبت به کتاب به صورت خود نزدیک‌تر نگه می‌دارد.

کاهش تعداد پلک زدن به این فشار اضافه می‌کند. هنگام کار با صفحه نمایش، افراد چشمان خود را کمتر و با فاصله کمتری می‌بندند که باعث می‌شود لایه اشک سریع‌تر تبخیر شود.

ایگورووا گفت: «در آزمایش بازی با گوشی‌های هوشمند کودکان، میزان پلک زدن آنها در دقیقه اول از تقریباً ۲۱ بار در دقیقه به ۹ بار کاهش یافت و در تمام طول ساعت در همین سطح باقی ماند.»

در نتیجه، تا عصر ممکن است احساس وجود شن در چشمان، سوزش، قرمزی، وخامت موقت در وضوح بینایی و افزایش اشک‌ریزی را تجربه کنید.

آیا گوشی هوشمند می‌تواند باعث نزدیک‌بینی در کودک شود؟

به گفته این متخصص، گوشی‌های هوشمند تنها علت نزدیک‌بینی نیستند، اما کار طولانی مدت از نزدیک می‌تواند خطر را افزایش دهد. نزدیک‌بینی با افزایش طول کره چشم همراه است که تا حدود ۱۸ تا ۲۰ سالگی ادامه می‌یابد. این فرآیند تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار دارد: کار بیش از حد نزدیک به چشم و کمبود نور طبیعی.

به گفته‌ی ایگورووا، مطالعات نشان می‌دهد که بین زمان اضافی استفاده از صفحه نمایش و احتمال ابتلا به نزدیک‌بینی ارتباط وجود دارد. با این حال، این بدان معنا نیست که دستگاه تنها مقصر است: فشار کلی بینایی و میزان زمانی که در فضای باز صرف می‌شود نیز نقش دارند.

با این حال، شواهد قانع‌کننده‌تری در مورد گذراندن وقت در فضای باز وجود دارد. گذراندن وقت بیشتر در فضای باز به دلیل افزایش قرار گرفتن در معرض نور، به کاهش خطر نزدیک‌بینی در کودکان کمک می‌کند.

این متخصص به والدین توصیه می‌کند که نه تنها مدت زمانی را که فرزندشان با تلفن هوشمند می‌گذراند، بلکه مدت زمانی را که در فضای باز می‌گذراند نیز زیر نظر داشته باشند.

نشانه‌های خستگی چشم چیست؟

یک چشم پزشک علائم اصلی را به چند گروه تقسیم می‌کند. گروه اول شامل نشانه‌های اختلال عملکرد سطح چشم است: خشکی، احساس جسم خارجی، سوزش، قرمزی و تمایل به مالیدن چشم ها.

گروه دوم مربوط به تمرکز است که شامل تاری موقت دید دور پس از کار با اشیاء نزدیک، سنگینی در ناحیه ابرو، سردرد و احساس دشواری در تغییر دید از تلفن به اشیاء دور می‌شود.

گروه سوم به ویژه برای کودکان اهمیت دارد. والدین باید توجه کنند که آیا فرزندشان کتاب یا تبلت را خیلی نزدیک نگه می‌دارد، چشم‌هایش را تنگ می‌کند، از خواندن اجتناب می‌کند، از مشکل در دیدن تخته شکایت دارد یا مرتباً عصر‌ها چشمان خود را می‌مالد.

با این حال، علائمی وجود دارد که نمی‌توان آنها را به خستگی ناشی از وسایل الکترونیکی نسبت داد. جرقه زدن جلوی چشم، کاهش ناگهانی بینایی، ظهور مگس‌پران‌های متعدد یا احساس یک "پرده" تیره نیاز به مراجعه به پزشک دارد.

چگونه بار گوشی هوشمند خود را کاهش دهیم؟

برای جلوگیری از این امر، چشم پزشک توصیه می‌کند چند قانون ساده را رعایت کنید. مهم است که صفحه نمایش را در فاصله کافی از صورت خود نگه دارید و آن را کمی پایین‌تر از سطح چشم قرار دهید. این کار سطح در معرض دید چشم را کاهش می‌دهد و تبخیر اشک را نیز کم می‌کند.

همچنین استراحت‌های منظم، تغییر نگاه به دوردست و پلک زدن آگاهانه مفید است. قانون محبوب ۲۰-۲۰-۲۰ که مستلزم نگاه کردن به دوردست به مدت ۲۰ ثانیه در هر ۲۰ دقیقه است، می‌تواند به عنوان یادآوری استفاده شود، اما نکته کلیدی تغییر بار بصری شماست.

مطالعه با گوشی در تاریکی باعث آسیب دائمی به بینایی نمی‌شود، اما می‌تواند خستگی چشم را افزایش دهد. در این شرایط بهتر است از نور ملایم و پراکنده استفاده کنید و روشنایی صفحه نمایش را کاهش دهید.

این متخصص همچنین توصیه کرد از جریان مستقیم هوا از کولر، پنکه یا بخاری خودداری کنید، زیرا تبخیر لایه اشک را تسریع می‌کند.

به گفته کارشناسان، برای حفظ سلامت چشم، فقط کنار گذاشتن گوشی‌های هوشمند مهم نیست، بلکه استفاده عاقلانه از آنها و مراجعه سریع به پزشک در صورت بروز هرگونه علائم هشدار دهنده نیز مهم است.