فیزیکدانان طول عمر تمدن‌های پیشرفته را محاسبه کرده‌اند

به گزارش مجله خبری نگار، جهان هستی تقریباً ۱۳ میلیارد سال قدمت دارد و کهکشان ما به تنهایی شامل صد‌ها میلیارد ستاره است که بسیاری از آنها سیاراتی در منطقه قابل سکونت دارند. محاسبات نشان می‌دهد که حیات هوشمند باید چندین بار پدید آمده باشد. با این حال، ما هنوز هیچ سیگنال، کاوشگر یا اثری از فناوری بیگانه را شناسایی نکرده‌ایم. دو فیزیکدان از دانشگاه صنعتی شریف در تهران - سهراب راهوار و شاهین روحانی - رویکرد جدیدی را برای پارادوکس فرمی پیشنهاد کرده‌اند. آنها به جای پرسیدن "چرا کسی را پیدا نکرده‌ایم؟ " پرسیدند: خود سکوت چه چیزی را به ما می‌گوید؟ نسخه‌ای پیش‌چاپ از کار آنها در پورتال arXiv منتشر شده است.

دانشمندان خوش‌بینانه فرض می‌کردند که حیات هوشمند در سیارات شبیه زمین به طور نسبتاً مکرری پدیدار می‌شود. با توجه به تعداد زیاد چنین جهان‌هایی در کهکشان راه شیری، پس باید تمدن‌های تکنولوژیکی متعددی وجود می‌داشتند. اما اگر هیچ اثری از آنها نمی‌بینیم، شاید دیگر وجود نداشته باشند.

این کهکشان به اندازه کافی قدیمی و «متصل» است که یک تمدن دیرینه دیر یا زود حضور خود را - از طریق سیگنال‌های رادیویی، کاوشگر‌های خودکار یا پروژه‌های مهندسی در مقیاس بزرگ - اعلام کند. هیچ چیز از این نوع تاکنون شناسایی نشده است.

نویسندگان به معادله دریک - فرمولی برای تخمین تعداد تمدن‌های در حال ارتباط - تکیه کردند و یک محدودیت مهم مربوط به ارتباطات الکترومغناطیسی را معرفی کردند. تلسکوپ‌های رادیویی به اندازه کافی به آسمان گوش داده‌اند که "مخروط نوری" زمین تقریباً در ۱۰۰۰۰۰ سال گذشته کل تاریخ کهکشان را در بر می‌گیرد. اگر تمدنی که سیگنال‌های قابل تشخیص را منتقل می‌کرد، در این دوره در کهکشان راه شیری وجود داشت، ما باید می‌توانستیم آنها را تشخیص دهیم.

از آنجایی که سکوت ادامه دارد، محققان به این نتیجه رسیده‌اند که اگر حیات هوشمند گسترده باشد، تمدن‌های تکنولوژیکی احتمالاً عمر کوتاهی دارند. تخمین‌ها نشان می‌دهد که میانگین عمر آنها بیش از ۵۰۰۰ سال نیست.

این عدد به طرز شگفت‌آوری کوچک است: کل تاریخ مکتوب بشریت در این محدوده جای می‌گیرد. ما به عنوان یک تمدن تکنولوژیکی، تنها حدود ۲۰۰ سال است که وجود داریم - به این معنی که در آغاز مرحله بالقوه آسیب‌پذیر خود هستیم.

نویسندگان، تهدیدات بالقوه را فهرست می‌کنند: برخورد سیارک‌ها، آتشفشان‌های بزرگ، تغییرات اقلیمی، بیماری‌های همه‌گیر، جنگ هسته‌ای، هوش مصنوعی کنترل‌نشده و بیوتکنولوژی خطرناک. تاریخ تمدن‌های ناپدید شده را می‌شناسد - از امپراتوری روم گرفته تا مایا‌ها و جزیره ایستر. در یک دنیای جهانی‌شده، فاجعه می‌تواند برای اولین بار واقعاً سیاره‌ای شود.

با این حال، محققان تأکید می‌کنند که ۵۰۰۰ سال یک پیش‌بینی نیست، بلکه یک حد بالای ریاضی است که از پارادوکس فرمی مشتق شده است. توضیحات دیگری نیز برای این سکوت محتمل است: ممکن است تمدن‌ها تمایلی به برقراری ارتباط نداشته باشند، ممکن است ما جزو اولین‌ها باشیم و فواصل بسیار زیاد باشند.

با این وجود، این نتیجه‌گیری سوالاتی را مطرح می‌کند: اگر این کهکشان زمانی محل سکونت موجودات هوشمند بوده است، بسیاری از آنها ممکن است وقت نداشته‌اند که به یکدیگر «دسترسی» پیدا کنند. این سوال همچنان باقی است که بشریت در نهایت خود را در کدام دسته قرار خواهد داد.