نکات مهم برای پیشگیری از مسمومست دارویی که باید بدانید!

به گزارش مجله خبری نگار،نکات مهم در پیشگیری از مسمویت ناشی از دارو‌ها به قرار زیر است:

- دارو‌ها یکی از خطرناک‌ترین عوامل مسمومیت زا در منازل می‌باشند. عدم توجه به میزان مصرف دارو، مصرف دارو‌ها در تاریکی، همراه با خواب آلودگی و مصرف خودسرانه داروها، همگی می‌تواند منجر به مسمومیت‌های دارویی شوند.

- ضمن اجتناب از مصرف خودسرانه داروها، باید توجه داشت مقادیر بالای برخی از دارو‌های به ظاهر کم خطر، می‌توانند برای برخی افراد خصوصاً کودکان و سالمندان کشنده باشد. لازم به ذکر است شایعترین علت بروز مسمومیت در جهان، مصرف دارو‌ها بیش از مقادیر درمانی می‌باشد.

- با توجه به آمار سازمان پزشکی قانونی کشور درخصوص مرگ و میر ناشی از مسمومیت با داروها، مشاهده می‌شود در پنج سال اخیر به طور میانگین هر سال بین ۵۵۰ تا ۷۸۰ نفر از هموطنانمان در اثر مسمومیت با دارو جان سپرده‌اند.

- مسمومیت‌های دارویی در کودکان اغلب اتفاقی و در اثر کنجکاوی کودک و یا اشتباه والدین رخ می‌دهد.

- مسمومیت‌های تعمدی مراجعه شده به بیمارستان‌های کشور ۶۵ تا ۸۵ درصد از موارد مراجعات را به خود اختصاص می‌دهد.

- مسمومیت‌های دارویی و به دنبال آنها مسمومیت با سموم دفع آفات نباتی، بالاترین علل مسمومیت‌های تعمدی را به خود اختصاص می‌دهند.

برای پیشگیری از بروز مسمومیت دارویی در کودکان باید به نکات ذیل توجه نمود:

- چنانچه در خانه کودک زیر ۵ سال دارید، حتما دارو‌ها را در کمد‌های بالا، دور از دسترس و مجهز به قفل قرار دهید.

- مراقب باشید تا در هنگام بیماری کودک، دوز تکراری و یا داروی بیشتر از حد تجویز شده به کودک ندهید. به عنوان مثال برای کاهش تب در کودکان، داروی استامینوفن را بر اساس وزن و سن کودک و با مشورت پزشک و داروساز به کودک بدهید. مقادیر بیش از حد درمانی استامینوفن می‌تواند ایجاد مسمومیت نماید.

- دارو‌های خود را در مقابل چشم کودکان نخورید، چرا که کودکان از رفتار بزرگسالان تقلید می‌کنند و ممکن است دور از چشم والدین دارو‌ها را به دهان ببرند.

- اگر به کودک خود دارو می‌دهید به او تفهیم کنید که این دارو است و از کلماتی مثل آبنبات، شکلات و یا خوراکی استفاده نکنید.

- دارو‌ها خصوصاً دارو‌های خوش طعم مخصوص کودکان را از دسترس ایشان دور نگه دارید، زیرا ممکن است با استفاده از غفلت شما، کودک اقدام به مصرف دارو نماید.

- کودکان کنجکاوند و ممکن است زمانی که افراد سالمند فامیل در حال مصرف دارو‌های خود می‌باشند؛ کودکان اقدام به چشیدن و یا بلعیدن دارو نمایند؛ بنابراین برای پیشگیری از مسمومیت دارویی کودک دلبندتان، از والدین خود بخواهید دارو‌های مصرفی خود را دور از دسترس کودکان نگهداری نمایند.

- چنانچه فردی در خانواده در حال درمان ترک اعتیاد می‌باشد، از دسترسی کودکان به دارو‌های درمان کننده اعتیاد مانند قرص یا شربت متادون جداً خودداری نمایید. مرگ بسیاری از کودکان و حتی بزرگسالان به دلیل نگهداری شربت متادون در یخچال مخصوصاً به دلیل تعویض بطری دارو با بطری دارو‌های دیگر و یا نوشیدنی‌ها خوراکی و مصرف اتفاقی آنها صورت گرفته است است.

توجه: شربت متادون در طی ۴ سال اخیر منجر به یازده هزار مورد مسمومیت در کشور شده است. از این میان بیش از دویست مورد مرگ تنها ناشی از متادون بوده است که ۱۱ درصد آن در کودکان بروز نموده است.

بطور کلی با توجه به نکات فوق، از طریق روش‌های ذیل می‌توان از بروز مسمومیت‌های دارویی پیشگیری نمود:

- بهتر است دارو‌های بیمار افسرده و یا بیمارانی که تعادل رفتاری ندارند و یا افرادی که سابقه اقدام به خودکشی دارند را دور از دسترش ایشان قرار دهید و مراقبت دقیقی در خصوص میزان داروی مصرفی ایشان به عمل آورید.

- در سالمندان مسمومیت دارویی بسیار شایع و البته خطرناک است. تشابه ظاهری شکل داروها، ابتلا به فراموشی، عدم اطلاع از نام داروها، بی سوادی یا کم سوادی و یا خوانا نبودن مقادیر مصرفی دارو مندرج روی جعبه دارویی ممکن است منجر شود تا سالمندان عزیز داروی خود را به اشتباه یا بطور تکراری مصرف نمایند. برای جلوگیری از مسمومیت دارویی در سالمندان باید بر مصرف داروی افراد مسن خانواده نظارت داشته باشید.

- بهترین روش برای پیشگیری از خوردن دوز تکراری دارو، یادداشت کردن دفعات مصرف دارو است.

- دارو‌ها را در بسته بندی اولیه آنها نگهداری نمایید تا در صورت مصرف اشتباهی، قادر باشید اطلاعات لازم را در اختیار پزشکان قرار دهید.

- ایجاد استفراغ در مسمومیت‌ها تنها باید به توصیه پزشک باشد چراکه این عمل در برخی از مسمومیت‌های دارویی سبب وخامت اوضاع بیمار خواهد شد. مصرف مقادیر بالای بسیاری از دارو‌ها در اقدام به خودکشی، ممکن است در ابتدا علامت و نشانه خاصی نداشته باشد ولی وضعیت فرد مسموم به طور ناگهانی وخیم گردد و یا در آینده منجر به صدمات دائمی کبد و کلیه در فرد مسموم شود. به عنوان مثال مصرف خودسرانه داروی استامینوفن جهت درمان درد و تب بیش از مقادیر درمانی، منجر به صدمات کبدی خواهد شد؛ بنابراین ارجاع فرد مسموم به بیمارستان بسیار حیاتی است.

- در برخورد با فرد مسموم غیر هوشیاری که در کنارش بسته‌های داروی خورده شده وجود دارد، ضمن حفظ خونسردی خود و عدم القاء استفراغ در این فرد، بسته‌های دارویی را همراه بیمار به بیمارستان ببرید.

- در مسمومیت‌های تعمدی با دارو، بهتر است در صورت هوشیاری فرد مسموم، نام دارو یا دارو‌های مصرفی و تعداد هر یک از آنها را از وی بپرسید و به کادر درمانی اطلاع دهید.

- در اغلب مسمومیت‌های اتفاقی و یا تعمدی با داروها، برای اطلاع از نحوه انجام اقدامات اولیه، هرچه سریع‌تر با شماره تلفن مرکز اطلاع رسانی دارو‌ها و سموم ۱۴۹۰ و یا اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.