پرتاب موشک از طریق پهپاد امکان پذیر است؟

به گزارش مجله خبری نگار/بهار،پهپاد لانگ‌شات که با نام تجاری X-۶۸A شناخته می‌شود، قرار است اولین بار توسط یک جنگنده F-۱۵ به آسمان برده شود. مسئولان در نظر دارند تا به بررسی این موضوع بپردازند که یک هواپیمای بدون سرنشین با قابلیت شلیک موشک‌های هوابه‌هوا چطور می‌تواند برد را افزایش داده و آسیب‌پذیری پلتفرم پرتاب‌کننده را در میان سایر مزایا، کاهش دهد.

DARPA، آژانس پروژه‌های پژوهشی پیشرفته دفاعی آمریکا که رهبری این برنامه را بر عهده دارد حالا جزئیات جدیدی دراین‌باره ارائه کرده است. طبق گفته آنها بخش‌هایی از نیروی هوایی، نیروی دریایی، ارتش و ناسا هم در این پروژه مشارکت دارند.

آنها در سال ۲۰۲۳ طرح جنرال اتمیکس را برای توسعه این ایده انتخاب کردند و در ابتدا امیدوار بودند که این هواپیمای بدون سرنشین اولین پروازش را قبل از پایان آن سال انجام دهد ولی هدف فعلی شروع آزمایش‌های پروازی، قبل از پایان سال ۲۰۲۶ است. طرح کلی ارائه شده از لانگ‌شات، شبیه به یک موشک کروز است، با بدنه‌ای کشیده و دماغه زاویه‌دار.

بال‌های اصلی این پهپاد با پس‌گرایی معکوس در نزدیکی انتهای بدنه طراحی‌شده‌اند و کانارد‌های کوچک در جلوی آن دیده می‌شوند که هر دو بعد از پرتاب، به وضعیت عملیاتی برمیگردند.

پیکربندی آن دارای دم دوقلوی V-شکل معکوس و یک تیغه عمودی است که کمی از پشت ورودی هوای موتور که در بالا نصب شده، بیرون زده است.

پهپاد X-۶۸A از یک موتور توربوجت Williams WJ۳۸-۱۵ نیرو می‌گیرد که استفاده از این موتور احتمالا به حداکثر سرعت زیرصوت بالا برای لانگ‌شات اشاره دارد. این موتور در موشک کروز هواپرتاب آلمانی-سوئدی Taurus KEPD ۳۵۰ که طرحی در کلاس ۳۰۰۰ پوند با حداکثر سرعت اعلام شده ۰.۹۵ ماخ است، مورد استفاده قرار گرفته است.

جالب اینجاست که دست‌کم حالا و در مرحله آزمایش و آموزش، امکان بازیابی لانگ‌شات، با چتر نجات وجود دارد. اما مارک برینکلی، سخنگوی جنرال اتمیکس دراین‌باره توضیح داد: «لانگ‌شات برای درگیری طراحی‌شده و در سناریو‌های رزمی، بازیابی آن واقعاً عملی نیست. از سوی دیگر قیمت آن آن‌قدری منطقی است که ضرورتی برای بازیابی‌اش حس نمی‌کنیم. البته در مرحله تست و آموزش، این پهپاد قابل بازیابی است و ما گزینه‌هایی برای آن داریم.» حالا قرار بر این است که اولین پرتاب آزمایشی زنده پهپاد لانگ‌شات، از یک جنگنده F-۱۵ (که به دلیل توانایی در حمل محموله‌های بزرگ و سنگین شهرت دارد)، انجام شود. قبل از این هم در آمریکا و ژاپن از انواع F-۱۵ به‌عنوان پلتفرم‌های پرتاب هوایی برای پهپاد‌های مجهز به موتور جت استفاده‌شده بود.

دارپا و جنرال اتمیکس درعین‌حال مشغول بررسی پتانسیل پرتاب X-۶۸A از محفظه‌های داخلی بمب‌افکن‌ها و درعین‌حال از هواپیما‌های ترابری با استفاده از سیستم مهمات پالت‌شده Rapid Dragon صحبت کرده‌اند. البته می‌توان با حمل تعداد بیشتری از پهپاد‌های لانگ‌شات توسط بمب‌افکن‌ها یا هواپیما‌های ترابری، این قابلیت‌ها را تقویت کرد. پلتفرم‌های پرتاب بزرگ‌تر می‌توانند به‌سرعت بخش خاصی از فضای نبرد را با دارایی‌های هوابه‌هوا اشباع کنند و امکان استقرار سریع یک سپر دفاع هوایی موقت را فراهم می‌کنند. این هواپیما‌های بدون سرنشین درعین‌حال می‌توانند دفاع محلی بیشتری برای هواپیما‌های بزرگ‌تر و آسیب‌پذیرتر فراهم ساخته و فقط در صورت نیاز در آن نقش مستقر شوند. حالا سناریو‌های در نظر گرفته‌شده برای برنامه لانگ‌شات، بیشتر بر کنترل مستقیم پلتفرم پرتاب متمرکز است. البته می‌توان کنترل پهپاد‌ها پس از پرتاب را به‌طور مشابه به‌صورت محلی یا در فاصله‌های طولانی‌تر از طریق قابلیت دیتالینک فراتر از خط دید و یا رله‌های سیگنال اجرایی کرد.

دراین‌بین هنوز سؤال‌های متعددی درباره اینکه استفاده از یک پهپاد مصرفی مثل لانگ‌شات برای نزدیک‌تر کردن موشک‌ها به مناطق درگیری احتمالی و ارائه قابلیت گشت‌زنی در نبرد واقعی چقدر کارآمد خواهد بود، وجود دارد. یکی از مهم‌ترین ابهام‌ها، معادله هزینه در مقایسه با استفاده از پهپاد‌های پیشرفته‌تر و قابل‌استفاده مجدد و یا موشک‌های دوربردتر نامشخص است.

طبق اعلام دارپا، آزمایش‌های زمینی و یکپارچه‌سازی که در جریان است حالا به سمت به‌کارگیری ایمن و مؤثر X-۶۸A از یک F-۱۵، تأیید صلاحیت پروازی وسیله نقلیه لانگ‌شات و نمایش توانایی آن در پرتاب ایمن مهمات پیش می‌رود.