تحقیقات آلزایمر: پیشرفت محدود، اما بحث داغ

به گزارش مجله خبری نگار، پاریس: تلاش‌های تحقیقاتی برای مبارزه با بیماری آلزایمر، به ویژه در زمینه تشخیص، همچنان ادامه دارد، که روز یکشنبه به عنوان روز جهانی آلزایمر نامگذاری شده است. با این حال، جامعه علمی هنوز از یافتن درمان مؤثر برای این بیماری فاصله زیادی دارد و بحث‌ها همچنان فشرده است.

- دارو‌های جدید چقدر مؤثر هستند؟

مهم‌ترین بحث پیرامون بیماری آلزایمر، رایج‌ترین نوع زوال عقل که ده‌ها میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد، بر اثربخشی دارو‌های جدید متمرکز است. آیا دارو‌های جدید واقعاً فایده‌ای دارند؟

پس از دهه‌ها تحقیق بی‌ثمر، کیسونلا (دونانماب) ساخت شرکت الی لیلی و لکیمبی (لکانماب) ساخت شرکت بایوژن اولین دارو‌هایی هستند که تأثیر واضحی در کاهش علائم بیماری آلزایمر نشان داده‌اند.

با این حال، به گفته برخی از متخصصان، این مزایا که فقط در اوایل بیماری در بیماران قابل توجه است، هنوز بسیار ناچیز است و تفاوت چندانی ایجاد نمی‌کند. با این حال، این دو دارو می‌توانند باعث خونریزی‌های خطرناک مغزی شوند.

در سراسر جهان، مقامات بهداشتی تصمیمات متفاوتی در مورد این دو دارو اتخاذ کرده‌اند. فرانسه آخرین کشوری بود که موضع خود را اعلام کرد و در اوایل سپتامبر تصمیم گرفت که فعلاً هزینه‌های آنها را از طریق تأمین اجتماعی پوشش ندهد.

در حالی که برخی از گروه‌های ضد سرطان، به ویژه در بریتانیا، به دنبال مجوز برای این دو دارو هستند، برخی دیگر موضعی محافظه‌کارانه‌تر و متعادل‌تر اتخاذ می‌کنند.

در بهار، فرانس آلزایمر، یک سازمان پیشرو فرانسوی در این زمینه، خاطرنشان کرد که لیکیمب یک «نوآوری درمانی» است، اما «در نظر گرفتن محدودیت‌های اساسی آن» مهم است.

بیماری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

با افزایش شکاف بین اروپا و ایالات متحده، بحث دیگری بین متخصصان در جریان است: بیماری آلزایمر چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پیشرفت قابل توجهی در تسهیل تشخیص از طریق یک آزمایش خون ساده که "نشانگر‌های زیستی" مکانیسم‌های مغزی مرتبط با این بیماری را شناسایی می‌کند، حاصل شده است.

این نشان دهنده یک انقلاب در مقایسه با آزمایش‌های فعلی، مانند پونکسیون کمری است که برای تعداد زیادی از بیماران خسته کننده و گران است.

اولین آزمایش خون در ماه مه در ایالات متحده تأیید شد، اما در اروپا اینطور نیست. یک برنامه گسترده در بریتانیا برای ارزیابی اینکه آیا این آزمایش‌ها تفاوتی ایجاد می‌کنند یا خیر، در حال انجام است و اخیراً یک کارآزمایی بالینی آغاز شده است.

اما آیا این آزمایش‌ها به خودی خود کافی خواهند بود؟ مواضع در این مورد متفاوت است. در پایان سال ۲۰۲۴، انجمن آلزایمر، سازمان پیشرو در ایالات متحده، معیار‌های خود را تغییر داد تا نشانگر‌های زیستی را به تنهایی برای تشخیص کافی بداند.

در اروپا، متخصصان هنوز معتقدند که یک معاینه بالینی جامع برای تأیید از دست دادن توانایی‌های شناختی و عملکردی ضروری خواهد بود.

ادو ریچارد، متخصص مغز و اعصاب هلندی، که نسبت به درمان‌های جدید تردید دارد، به خبرگزاری فرانسه گفت که «تعداد زیادی از بیماران نشانگر‌های زیستی غیرطبیعی را نشان می‌دهند، اما هرگز دچار زوال عقل نمی‌شوند.»

این دو موضوع با هم تلاقی دارند، زیرا حامیان لکیمبه و کیسونلا معتقدند که تشخیص زودهنگام، قبل از بروز علائم بالینی آشکار، می‌تواند اثربخشی این درمان‌ها را دو برابر کند.

-آیا پیشگیری می‌تواند مؤثر باشد؟

متخصصان در مورد عوامل خطر متعدد مرتبط با بیماری آلزایمر و زوال عقل به طور کلی توافق دارند. گزارشی که در سال ۲۰۲۴ در مجله لنست منتشر شد، نشان داد که تقریباً نیمی از موارد به دلایل قابل شناسایی مانند کاهش شنوایی، سیگار کشیدن و چاقی رخ می‌دهد.

اما کارشناسان در مورد میزان تبدیل این مشاهده به اقدام ملموس و مؤثر، اختلاف نظر دارند.

مطالعات بیشتر در حال آزمایش اثربخشی برنامه‌های حمایتی هستند که بیماران را به انجام فعالیت بدنی منظم و پیروی از یک رژیم غذایی سالم تشویق می‌کنند. با این حال، به گفته ریچارد، این آزمایش‌ها «تأثیر کمی بر کاهش شناختی یا شروع زوال عقل داشته‌اند».

آخرین مطالعه که تابستان امسال در JAMA منتشر شد، توانایی‌های شناختی بیمارانی را در ایالات متحده که دو سال تحت حمایت فشرده قرار گرفته بودند، اندازه‌گیری کرد. روند وخامت حال آنها تا حدودی کند شد، اما تأثیر آن همچنان محدود بود.

برخی از ناظران معتقدند که این تأثیر قابل توجه نیست، همانطور که سسیلیا سمیری، اپیدمیولوژیست فرانسوی، در اواسط سپتامبر در کنفرانسی که توسط بنیاد آلزایمر فرانسه، بنیاد ونکر، برگزار شد، اظهار داشت.

این محقق معتقد است که «آنچه به دست آمده، خود یک دستاورد بزرگ است» و خاطرنشان می‌کند که اثربخشی قابل توجه مداخلات علیه اختلالات رشدی بلندمدت تنها از طریق آزمایش‌های بالینی ده تا پانزده ساله قابل ارزیابی است.

(خبرگزاری فرانسه)