تاثیر تخمه آفتابگردان در سلامتی

به گزارش مجله خبری نگار،همشهری: از آنجا که اغلب نمی‌دانیم برای اوقات فراغت‌مان چه کار کنیم (مخصوصا در عید نوروز) از صبح تا شب می‌نشینیم پای تلویزیون و یک بشقاب تخمه هم دستمان می‌گذاریم و باز هم از آنجا که شکستن تخمه آفتابگردان راحت‌تر از دیگر تخمه‌هاست، آن را برای خوردن انتخاب می‌کنیم. به همین دلیل بعضی افراد با مصرف بالای این دانه دچار مشکلاتی می‌شوند. این دادگاه تشکیل شد تا با حضور کارشناسان به این سوال پاسخ دهد که آیا تخمه آفتابگردان مجرم است؟

دادخواست دادستان

جناب آقای قاضی، خانم‌ها و آقایان محترم؛ امروز کسی را پای میز محاکمه کشانده‌ایم که همراه روز‌های خوشیِ ما بوده است، اما ما از او آن‌قدر غافل بودیم که حال با رسیدن شکایت‌های بیشمار متوجه حضور و تاثیرش در زندگی‌مان شده‌ایم. او آن‌قدر پیش رفته که اکنون به یکی از مشکلات خانواده‌ها تبدیل شده است. بعضی‌ها از جمع کردن پوست آن از روی فرش و لابه‌لای مبل‌ها ناراضی و دیگران از اینکه اطرافیانشان تا تخمه را تمام نکنند آرام نمی‌شوند شاکی‌اند و می‌گویند تخمه رفیق روز و شب این افراد شده است.

اصلا این دانه چرب قاتل بیشتر روابط و ارتباطات است. برای مثال وقتی مهمان به خانه می‌آید، به جای اینکه با میزبان گپ و گفتی داشته باشد چلیک چلیک تخمه می‌شکند.

آقای قاضی این، همه ماجرا نیست. اتهامات دیگری هم به تخمه وارد است. از آنجا که تخمه انسان را معتاد می‌کند و تا تمامش نکنیم و دخلش را نیاوریم از پایش بلند نمی‌شویم فراموش می‌کنیم که مصرف این میزان تخمه آفتابگردان چربی خون‌مان را بالا می‌برد. دهان و دندان‌مان را رنگی می‌کند و در طی زمان با مصرف زیاد، دندان‌ها سفیدی و درخشندگی خود را از دست می‌دهند.

همچنین مینای دندانی که با آن تخمه را می‌شکنیم دچار آسیب و تخریب می‌شود.

همه ما تخمه آفتابگردان را به صورت بو داده مصرف می‌کنیم و کمتر کسی آن را به صورت خام مصرف می‌کند، اما حضار محترم در دادگاه باید بدانید که تخمه آفتابگردان بوداده و نمک‌زده به علت اکسیده شدن چربی‌ها و سدیم زیاد آن زیانبار است و فشار خون را به‌راحتی بالا می‌برد. آیا تا به حال به میزان نمکی که در زمان تخمه خوردن وارد بدنمان می‌شود توجه کرده‌اید؟

جناب قاضی محترم، ما به درخواست شاکیان و نزدیک شدن به عید نوروز و بالا رفتن مصرف تخمه آفتابگردان این جلسه از دادگاه تندرستی را تشکیل داده‌ایم تا با بررسی‌هایی که انجام خواهد شد، حکم دادگاه را درباره این متهم صادر کنید.

اکنون از محضر دادگاه اجازه می‌خواهم تا شاهد خود را به جایگاه شهود دعوت کنم.

شاهد اول دادستان

دکتر علیرضا ارجمندی- دندانپزشک

شاهد اول دادستان، دندانپزشکی بود که درباره مضرات تخمه آفتابگردان حرف‌هایی داشت؛ مضراتی که هیچ‌کس فکرش را هم نمی‌کرد! دکتر ارجمندی گفت: مصرف تخمه آفتابگردان با پوست برای دندان‌ها ضرر دارد. البته این تاثیرات به صورت مستقیم عامل تخریب دندان‌ها نمی‌شود.

افرادی که تخمه آفتابگردان به میزان بالا مصرف می‌کنند باید حواسشان باشد فشاری که دندان برای شکستن تخمه وارد می‌کند، باعث از بین رفتن و تخریب آن قسمت از دندان که با پوست تخمه در تماس است می‌شود و زیبایی دندان را از بین می‌برد. این اتفاق برای نجار‌ها و خیاط‌ها که میخ و سوزن را بین دندان‌هایشان نگه‌می‌دارند هم به‌وجود می‌آید. همچنین پوست تخمه رنگدانه دارد و بعد از مصرف، دندان‌ها رنگ می‌گیرند. اگر میزان مصرف بالا باشد بعد از مدتی دندان‌ها درخشندگی خود را از دست می‌دهند.

شاهد دوم دادستان

فریده محتشم-کارشناس تغذیه

محتشم به عنوان آخرین شاهد دادستان در جایگاه شهود حاضر شد و درباره مضرات تخمه آفتابگردان گفت: جناب قاضی، درست است که تخمه آفتابگردان فواید بسیاری دارد، اما باید در نظر بگیریم که عموما فواید آن با میزان مصرفش ارتباط دارد. متخصصان توصیه می‌کنند تنها دو قاشق غذاخوری تخمه آفتابگردان در روز مصرف شود و، چون در این میزان حدود هشت گرم چربی وجود دارد باید از میزان چربی مصرفی روزانه‌مان بکاهیم. درست است که تخمه آفتابگردان منبع خوب چربی سالم است و از طرفی فیتواسترول موجود در تخمه آفتابگردان باعث کاهش سطح کلسترول خون می‌شود، اما با توجه به کالری بالای آن توصیه می‌شود در میزان مصرف مراقبت شود.

مغز تخمه آفتابگردان تازه باید سفید باشد، مغز‌هایی که رو به زردی می‌روند نشان از ماندگی می‌دهند که این اهمیت فراوانی دارد. چون نشان‌دهنده اکسیده شدن چربی مغز تخمه آفتابگردان است. چربی اکسید شده هم می‌تواند احتمال سرطان را افزایش دهد. همچنین توصیه می‌شود از مصرف مغز تخمه آفتابگردان بدون پوششی که از نور آفتاب جلوگیری می‌کند خودداری کنید، زیرا نور آفتاب نیز یکی از عوامل اکسیده شدن چربی مغز تخمه آفتابگردان است.

شاهد اول وکیل مدافع

کامنوش رزازیان- متخصص بیماری‌های داخلی

شاهد اول وکیل مدافع متهم به جایگاه شهود خوانده شد و اظهاراتش را این‌گونه بیان کرد: جناب دادستان درباره بالا رفتن چربی خون و ایجاد سردرد با مصرف تخمه آفتابگردان، صحبت به میان آورد که باید به عنوان متخصص بیماری‌های داخلی بگویم اگر ما یک بطری روغن مایع را بخوریم حال‌مان بد نمی‌شود؟ بدی حال‌مان به دلیل مضرات روغن است یا میزان مصرفش؟ متاسفانه افراد زمانی که تخمه آفتابگردان می‌خورند در مصرف آن زیاده‌روی می‌کنند و، چون عموما از تخمه بو داده با نمک زیاد استفاده می‌کنند حالشان بد می‌شود. اما باید بدانید در برطرف کردن ناراحتی‌های ناشی از بیماری‌هایی همچون برونش‌ها، ناراحتی‌های حنجره، صاف کردن صدا و ناراحتی‌های ریوی از تخمه آفتابگردان استفاده می‌کنند، زیرا این مغز، نرم‌کننده سینه است و ناراحتی‌ها فوق را از بین می‌برد. برای تسکین سرفه و بهبود سرماخوردگی نیز مفید است.

شاهد دوم وکیل مدافع

سیده صبا میراسماعیلی - کارشناس گیاه‌پزشکی

مصرف تخمه آفتابگردان به کسانی که از ناراحتی‌های ریوی، حنجره و گرفتگی صدا رنج می‌برند توصیه می‌شود. همچنین کسانی که در زمان ابتلا به سرماخوردگی دچار سرفه‌های مزمن و مکرر می‌شوند برای به اصطلاح نرم شدن سینه می‌توانند از تخمه آفتابگردان استفاده کنند. وجود ویتامین A فراوان در این تخمه، سبب شده تا از قدیم برای تقویت بینایی مصرف شود. علاوه بر این، می‌توان به موارد مصرف اندام‌های مختلف آفتابگردان به صورت ذیل اشاره کرد:

تقویت معده و کاهش فشار خون: برگ‌های خشک آفتابگردان - درمان سرگیجه و تسریع زایمان: گل‌های خشک آفتابگردان - درد معده، یبوست و بیماری‌های مجاری ادراری و فتق: ریشه خشک شده آفتابگردان - آرتروز و ورم پستان: شیره کاسبرگ آفتابگردان - زنگ زدن گوش، زخم، بریدگی و جراحت: مغز ساقه آفتابگردان - سنگ کلیه: ساقه آفتابگردان - اسهال خونی و سردرد همراه با سرماخوردگی: تخم آفتابگردان

شاهد سوم وکیل مدافع

دکتر حمیدرضا تقی‌پور- متخصص و جراح قلب و عروق

آخرین شاهد وکیل مدافع در جایگاه حاضر شد تا حرف‌های وکیل را درباره مفید بودن تخمه آفتابگردان در جلوگیری از بیماری‌های قلبی تایید کند. دکتر تقی‌پور در میان حضار دادگاه متن شهادت خود را این گونه قرائت کرد:

در بدن رادیکال‌های آزادی وجود دارند که به مولکول‌هایی که ساختارشان از چربی است (غشاء سلول‌ها همچون سلول‌های مغز) و کلسترول آسیب می‌رسانند. در مغز تخمه آفتابگردان میزان زیادی ویتامین E وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آنتی‌اکسیدان‌هایی است که بدن به آن نیاز دارد. ویتامین E از اکسیده شدن ذرات کلسترول توسط رادیکال‌های آزاد جلوگیری می‌کند. اگر کلسترول اکسید شود به دیواره رگ‌های خونی می‌چسبد و تصلب شرایین با این فرایند آغاز می‌شود. با گرفتگی رگ‌ها سکته یا حمله قلبی به وجود می‌آید. پس با مصرف ویتامین E در رژیم غذایی روزانه‌مان ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را کمتر کنیم.

دفاعیات وکیل مدافع

جناب قاضی محترم دادگاه، با قرائت شکواییه از سوی دادستان متعجب ماندم که چرا این دادگاه تشکیل شد و من و موکلم در این دادگاه چه می‌کنیم؟ دادستان شکواییه‌ای را ارائه دادند که مدارک و مستندات خاصی را در بر نداشت. البته تشکیل این‌گونه دادگاه‌ها کمک می‌کند تا آگاهیِ حضار دادگاه درباره فواید متهمانی همچون تخمه آفتابگردان بالا برود. جناب قاضی هم‌اکنون از شما درخواست دارم اجازه دهید درباره ویژگی‌های موکلم توضیحاتی دهم.

دوستان، همه ما تخمه آفتابگردان را می‌شناسیم و با آن بیشتر از دیگر تخمه‌ها نوستالژی داریم. ما بدون اینکه از فوایداش باخبر باشیم آن را مصرف می‌کردیم. یادم می‌آید همه دلخوشی‌مان در دوران مدرسه این بود که زنگ خانه بخورد و جلوی در بقالی روبه‌روی مدرسه صف ببندیم و یک سیر تخمه را که داخل کاغذ قیف‌شده، ریخته بودند بخریم و با بچه‌ها تا خانه چلیک چلیک تخمه بشکنیم. همان عشق تخمه شکستن‌ها باعث شد که ویتامین‌های زیادی به بدنمان برسد.

حضار محترم؛ تخمه آفتابگردان سرشار از ویتامین E است. همه ما می‌دانیم این ویتامین اثر درمان‌کننده‌ای در بیماری‌های قلبی و عروقی دارد. ویتامین E که مقادیر بالایی از آن در تخمه آفتابگردان یافت می‌شود اولین آنتی‌اکسیدان حل‌کننده چربی است.

جناب دادستان، از بالا رفتن چربی خون با مصرف تخمه آفتابگردان صحبت کردند، اما باید بگویم وجود فیتواسترول در تخمه آفتابگردان نه‌تن‌ها چربی خون را پایین می‌آورد بلکه از ایجاد سرطان نیز جلوگیری می‌کند.

دو سوم منیزیم موجود در بدن در استخوان‌ها وجود دارند. تخمه آفتابگردان نیز منبع خوبی از منیزم است و به این ترتیب مصرف این دانه چرب مغذی برای سلامت استخوان‌ها و به‌دست آوردن انرژی بسیار مفید است. دوستان عزیز، به گفته پژوهشگران کمبود منیزیم در بدن باعث بالا رفتن فشار خون، گرفتگی ماهیچه‌ها، سردرد‌های میگرنی و همچنین خستگی و تنش می‌شود. من از این فرصت استفاده می‌کنم و به همه توصیه می‌کنم اگر این علائم در شما وجود دارد، تخمه آفتابگردان مصرف کنید.

یک چهارم فنجان تخمه آفتابگردان می‌تواند ۳۲ درصد منیزیم مورد نیاز بدن را تامین می‌کند که میزان بسیار زیادی است. شاید تا به حال توجه نکرده باشید که این ماده معدنی در بالا بردن خلق و کنترل رفتار انسان نقش دارد. کمبود این ماده در بدن سبب افسردگی و بدخلقی می‌شود.

همچنین تحقیقات عملی گسترده‌ای ثابت کرده که ترکیبات موجود در این دانه، عارضه افسردگی را به شدت کاهش می‌دهد و سبب بهزیستی و سلامتی اعصاب و سلول‌های مغز می‌شود. ابتلا به فراموشی در افرادی که تخمه آفتابگردان مصرف می‌کنند نیز کمتر دیده می‌شود.

تخمه آفتابگردان در ترشح سروتونین مغز دخالت داشته و به همین جهت سبب نوعی آرامش می‌گردد. همچنین تخمه آفتابگردان منبع خوبی از امگا ۳ است که استفاده آن در دوران رشد و در دوران بارداری خانم‌ها بسیار مفید است.

جالب است بدانید تخمه آفتابگردان و حتی گل و ساقه آن خواص درمانی زیادی دارند که در بسیاری از کشور‌ها برای تسکین درد‌ها از آن‌ها استفاده می‌کنند.

البته جناب قاضی، من برای حرف‌هایم مدارک و مستنداتی دارم و به همین دلیل اجازه می‌خواهم شهود خود را به جایگاه دعوت کنم تا مهر تاییدی بر گفته‌های من بزنند.

حکم دادگاه

هیات منصفه دادگاه تندرستی، بعد از شنیدن حرف‌های دادستان و شهودش همچنین اظهارات وکیل مدافع و شهودش وارد شور شد و پس از چند ساعت، رأی و نظر خود را اعلام کرد؛ در رأی هیات منصفه که توسط منشی دادگاه قرائت شد آمده بود:

-تخمه آفتابگردان با توجه به مدارک ارائه شده از سوی وکیل مدافع از بسیاری از اتهامات تبرئه می‌شود.

-این تبرئه مخصوص تخمه آفتابگردان خام است و تخمه آفتابگردان بوداده به دلیل اینکه فرایند بو دادن فواید آن را از بین می‌برد و نمک آن باعث پرفشاری خون می‌شود همچنان تحت تعقیب و پیگرد قانون است.

-مصرف زیاد هر ماده غذایی ممکن است مشکلاتی را ایجاد کند و این باعث نمی‌شود ماده غذایی را متهم کنیم. بهتر است در نحوه مصرف‌مان تغییراتی ایجاد کنیم.

-تخمه آفتابگردان از آنجا که جزو مغز‌های گیاهی است، در گروه چربی‌ها طبقه‌بندی می‌شود و تقریبا یک واحد از آن‌که پوست‌کنده‌اش معادل دو قاشق غذاخوری است، یک واحد چربی محسوب می‌شود و ۴۵ کیلوکالری انرژی دارد. البته مصرف این میزان از چربی در روز زمانی بلامانع است که ما یک واحد از چربی مصرفی‌مان را بکاهیم؛ مثلا صبح از کره استفاده نکنیم یا روی برنج یا سالادمان روغن کمتری بریزیم.