به گزارش مجله خبری نگار دیابت شایعترین بیماری متابولیک در دنیا بوده که رو به افزایش است، بطوریکه بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت ۲۸۳ میلیون نفر در جهان مبتلا به دیابت هستند و تا ۲۰ سال آینده این تعداد به ۵۹۲ میلیون نفر میرسد.
این در حالیست که حدود ۶۴ درصد از مبتلایان از وجود بیماری دیابت بی خبرند، در ایران حدود ۵ میلیون نفر این بیماری را دارند و تا ۲۰ سال آینده این عدد به بیش از هفت میلیون نفر میرسد.
شیوع دیابت در جهان، به علت افزایش وزن یـا چـاقـی، تغییر سبک زنـدگـی و کـم تحرکی درکودکان و بزرگسالان است. یکی از پیامدهای زیانبار دیابت افزایش خطر حملههای قلبی و سکته اسـت و همچنین ایـن بیماری باعث نارسایی کلیوی و کــوری مـی شـود کـه عـلاوه برتحمیل هزینههای سنگین مراقبتهای بهداشتی درمانی، درد و رنج فراوان به فرد مبتلا و اعضای خانواده او تحمیل میکند.
دادههای بهداشت و درمان کشور نشان میدهد، از کار افتادگی ۱۳ درصد و سالهای از دست رفته زندگی ۶۰ درصد در بیماران دیابتی افزایش یافته است تا سه دهه پیش درمان دارویی دیابت منحصر به گروهی از داروهای خوراکی و انسولین ساده بود، ولی در دهههای اخیر داروهای خوراکی متعددی برای درمان دیابت تولید شده و همچنین انسولینهای نوترکیب برای درمان بیماران عرضه شده اند.
هزینه درمان دیابت در کشور بیش از هزار میلیارد ریال در سال تخمین زده میشود که علت اصلی این هزینههای زیاد، عوارض ناشی از این بیماری است.
اسدالله رجب رئیس انجمن دیابت ایران در این زمینه گفت: دیابت یک بیماری بوده که در آن بدن قادر به تولید یا استفاده از انسولین نیست، انسولین یکی از هورمونهای ضروری بدن است که میزان سوخت و ساز گلوکز، چربی و پروتئین را تنظیم میکند. این سوخت و سازها بر اثر بیماری دیابت دچار اختلال میشوند.
وی افزود: در واقع دیابت یک بیماری بی سروصدا بوده، ممکن است ماهها یا سالها بدون علامت باشد، اما افزایش قند خون میتواند علایمی مانند پرخوری، پرادراری، کاهش وزن، دیر بهبود یافتن زخمها و عفونت و خستگی و بی حالی ایجاد کند
رجب تصریح کرد: بالا بودن مستمر قند خون بر عروق کوچک و بزرگ اثر گذاشته و سبب عوارض دیررس دیابت میشود، این اثرات به صورت عوارض چشمی، کلیوی، قلبی و عروقی، مغزی و گوارشی دیده میشوند، عوارض این بیماری از همان ابتدای ابتلا به بیماری آغاز میشود، ولی تا سالها ممکن است این عوارض خود را نشان ندهند. هرچه از زمان بروز بیماری قند بیشتر بگذرد شدت عارضه بیماری قلبی کلیوی و یا چشمی در فرد بیمار دیابتی نیز بیشتر خواهد بود.
این متخصص غدد ادامه داد: در دیابت نوع یک تنها درمان رضایت بخش تزریق انسولین است و این دارو مانند تمام پروتیینها هنگام جذب از روده به اسیدهای آمینه تجزیه میشود، بنابراین باید داخل خون تزریق تا در آن سوخت و ساز بدن با تغییرات مداوم در ترشح انسولین هماهنگ شود.
رجب توضیح داد: در فرد مبتلا به دیابت نوع یک باید میان تزریق انسولین خیلی کم و خیلی زیاد تعادل برقرار شود چرا که با مقدار بسیار کم غلظت گلوکز خون بالا میرود، اما کنترل قند خون در کسانی که دیابت نوع دو دارند آسانتر است بسیاری از بیماران میتواند غلظت قند خون خود را با پیروی از رژیم غذایی صحیح یا با استفاده از دارو تحت کنترل در آورند
وی اظهارداشت: مصرف نانهای فانتزی و برنج سفید باعث افزایش سریع قند خون میشوند، انواع غلات سبوس دار، حبوبات و انواع سبزیجات حاوی فیبر فراوان هستند که میتواند روند بیماری دیابت را در مبتلایان کنترل کرد.
رجب تصریح کرد: حفظ وزن طبیعی بدن و پیشگیری از افزایش وزن، فعالیت بدنی کافی، مصرف نکردن دخانیات و رژیم غذایی سالم، نقش مهمی در کاهش ابتلا به این بیماری دارنـد، این بیماری قابل کنترل است و میتوان با اصلاح شیوه زندگی سالم با آن مقابله کرد.
به اعتقاد کارشناسان همه گیری دیابت در دنیا رو به گسترش است، درصد قابل توجهی از این بیماری، با اصلاح شیوه زندگی قابل پیشگیری است، حفظ وزن طبیعی بدن و پیشگیری از افزایش وزن، ورزش و فعالیت بدنی کافی، مصرف نکردن دخانیات و رژیم غذایی سالم، نقش مهمی در کاهش ابتلا به این بیماری دارنـد.
دیابت بیماری قابل کنترلی است و علاوه بر لزوم کنترل قندخون، افزایش دسترسی به خدمات تشخیصی، آموزش خود مراقبتی و افزایش خدمات درمانی، نقش مهمی در کنترل بیماری دارد.