چالش‌های پیش روی رئیس جدید بانک مرکزی چیست؟

به گزارش مجله خبری نگار، بعد از گذشت ۲ ماه از روی کار آمدن دولت سیزدهم، ریاست یکی از مهم‌ترین پایه‌های اقتصادی کشور مشخص شد. در جلسه هیئت دولت ۱۴ مهرماه ۱۴۰۰، ابراهیم رئیسی، علی صالح آبادی را به عنوان رئیس کل بانک مرکزی در دولت سیزدهم انتخاب کرد.

علی صالح آبادی، دکترای مدیریت مالی از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد مدیریت مالی از دانشگاه امـام صادق (ع) دارد و دارای بیش از ۲۰ سال سابقه مدیریت ارشـد در بازار پول و سرمایه کشور است.

در خرداد ۱۳۸۵ و پس از تأسیس سازمان بورس و اوراق بهادار، از سوی شورای عالی بورس به عنوان رئیس سازمان انتخاب شد و در مدت حدود یک دهه، هدایت بازار سرمایه کشور را برعهده داشت. تا اینکه در آذرماه ۱۳۹۳ از ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار ایران استعفا داد.

صالح آبادی همچنین مسئولیت‌هایی همچون مدیر تالار منطقه‌ای بورس کرج، مسئول بررسی‌های سرمایه گذاری در شرکت سرمایه گذاری غدیر، سازمان تأمین اجتماعی و ستاد اجرایی فرمان امام را برعهده داشته است.

رئیس جدید بانک مرکزی در آذر ماه سال ۱۳۹۳، بعد از حدود یک دهه مسئولیت ارشد در بازار سرمایه، با حکم علی طیب نیا، وزیر وقت امور اقتصادی و دارایی به سمت رئیس هیات مدیـره و مدیرعامل بانک توسعه صادرات، به عنوان یکی از مهمترین بانک‌های توسعـه‌ای کشور منصوب شـد و تا به امروز حدود ۷ سال مسئولیت اداره این بانک را برعهده داشت.

به گفته کارشناسان فعال در این زمینه، نظام بانکی کشور و بانک مرکزی با چالش‌های زیادی مواجه است که باید دید سکاندار جدید با چه راهکار‌هایی می‌تواند از پس این مشکلات برآید.

برای بررسی این چالش‌ها به سراغ کارشناسان در این زمینه رفتیم.

رئیس جدید بانک مرکزی باید تیم مشاوره‌ای قوی داشته باشد

کامران ندری کارشناس مسائل اقتصادی بیان کرد: چالش‌هایی که در حال حاضر در بانک مرکزی وجود دارد؛ نرخ تورم، مدیریت نرخ ارز، نظارت بر بانک‌ها و بحث پولشویی است.

ندری ادامه داد: توانایی برقراری ارتباط با بانک‌های خارجی یکی دیگر از مسائل مهم در بانک مرکزی است و نقش بانک مرکزی در تعیین نرخ بهره و چگونگی مدیریت آن در بازار بین بانکی هم از دیگر چالش‌های این حوزه به شمار می‌رود.

او ضمن تاکید به اینکه رئیس کل بانک مرکزی باید تیم مشاوره‌ای اقتصادی مجربی را برای خود برگزیند ادامه داد: انتخابی که در این زمینه انجام شد، کمی غافلگیرانه بود و تصورات این بود که یک فرد اقتصادی سکاندار بانک مرکزی خواهد بود که به حوزه پولی و بانکی و چگونکی سیاست گذاری در این زمینه واقف باشد.

این کارشناس اقتصادی بیان کرد: معمولا کسانی که در حوزه سیاست گذاری پولی و بانکی و اقتصاد کلان تجربه زیادی ندارند تنها باید تیم خوبی را به دور خودشان جمع کنند.

کنترل تورم از مهمترین اولویت‌های بانک مرکزی

علی صالح آبادی، رئیس کل جدید بانک مرکزی با اشاره به مهم‌ترین اولویت‌های بانک مرکزی در دوره مدیریتی پیش روی خود، گفت: کنترل نرخ تورم یکی از مهم‌ترین اولویت‌های بانک مرکزی است، که با کمک تیم اقتصادی دولت، وزارت اقتصادی و دارایی، وزارت صمت و سایر وزارت خانه‌های ذی ربط به کنترل آن خواهیم پرداخت، آرامش را در ماه‌های آینده در بازار‌های مختلف در کشور شاهد باشیم.

او ادامه داد: ایجاد ثبات در بازار ارز حتما دنبال خواهد شد و راهکار‌های لازم در این زمینه اندیشیده شده به گونه‌ای که آرامش در بازار ارز در ماه‌های آینده حاکم خواهد شد. در حوزه‌های مختلفی که بانک مرکزی در اختیار دارد؛ مانند نظارت بر شبکه‌های بانکی و سیستم آن ها، کنترل پایه پولی و بحث اضافه برداشتی که بانک‌ها ممکن است از بانک مرکزی داشته باشند برنامه ریزی خواهد شد.

وی افزود: از طرفی هم کسری بودجه‌ای که برای دولت حادث شده را طی برنامه و همکاری با وزارت امور اقتصادی و دارایی مهار خواهیم کرد تا افزایش بی رویه در زمینه پایه پولی نداشته باشیم. هدایت منابع سیستم بانکی به بخش‌های تولیدی و مولد، بخش‌های دانش بنیان، شرکت‌های کوچک و متوسط، حوزه مسکن و سایر حوزه‌هایی که در اقتصاد ملی نقش مولد و تولیدی دارند در اولویت‌های تصمیم گیری خواهند بود که این هم می‌تواند به آرامش در زمینه اقتصادی کمک کند.

این مقام مسئول گفت: بانک مرکزی در تلاش است که آرامشی را در فضای اقتصادی ایجاد کند که با کمک سایر دستگاه‌های ذی ربط این امکان پذیر خواهد بود. در حوزه سیاست‌های ارزی به دنبال توسعه صادرات غیرنفتی هستیم که افزایش پیدا کند، زیرا در شرایط فعلی نیاز کشور به این نوع صادرات بسیار زیاد است و این مقوله جزو اولویت‌های راهبردی بانک مرکزی خواهد بود و سیاست‌های مشوق صادرات غیر نفتی را دنبال خواهیم کرد.

رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: در بحث واردات هم اولویت در حمایت از تولید داخل است لذا سیاست‌های ارزی هم در همین جهت سامان دهی خواهند شد، بحث رفع تعهد ارزی از وارد کنندگان بحث بسیار مهمی است.

این مقام مسئول گفت: شرکت‌هایی که ارز دریافت می‌کنند باید کالا‌ها را وارد کشور بکنند و صادر کنندگان هم ارز حاصل از صادرات را باید به چرخه تجاری کشور بازگردانند.

تعامل با کشور‌های دوست و همکار در حوزه مبادلات ارزی

رئیس کل بانک مرکزی بیان کرد: تعامل با کشور‌های دوست و همکار در حوزه مبادلات ارزی از موضوعات مهم در این زمینه است که دنبال خواهیم کرد و بتوانیم ارز را وارد کشور کنیم و وارد چرخه تجاری کشور قرار بگیرد و ارز‌هایی که در مناطق مختلف نیاز به آزادسازی دارند باید آزاد شوند و از طریق واردات، به داخل کشور آورده شوند. خوشبختانه در حال حاضر فضای مثبتی را شاهدیم و فکر می‌کنم با سازو کار‌هایی که در دولت اندیشیده شده در روز‌ها و ماه‌های آینده وضعیت رو به بهبودی را تجربه خواهیم کرد.

بر اساس این گزارش صالح آبادی زمانی وظیفه هدایت این کشتی را بر عهده گرفته که با بسیاری از مشکلات اقتصادی از نرخ تورم بالا گرفته تا کاهش ارزش پول ملی و رشد روزافزون نقدینگی در گیر است.

در این بین باید بادآور شد که چشم تمام مردم و مسئولین و حتی رئیس جمهور به چگونگی عملکرد رئیس بانک مرکزی است و انتظاراتی همچون کنترل نرخ تورم و میزان نقدینگی به صورت مشترک در این بین وجود دارد.

مقابله با رشد پایۀ پولی که از طریق چاپ پول و خلق نقدینگی توسط بانک‌ها وجود دارد

یوسف کاووسی، یکی دیگر از کارشناسان اقتصادی در این خصوص بیان کرد:در حال حاضر باید بانک مرکزی و وظایف آن را بهتر و بیشتر بشناسیم و باید بدانیم که اگر همواره بانک مرکزی در جهت اهداف دولت حرکت کند، نمی‌توانیم بگوئیم که این بانک مرکزی یا رئیس آن در مسیر درستی پیش می‌روند، چرا که معتقدم در برخی از موارد نیز می‌بایست با سیاست‌ها و تأمین مالی دولت مقابله کند.

وی با اشاره به این‌که همواره دولت‌ها دوست دارند به صورت روان و راحت تأمین نقدینگی کنند و این تأمین نقدینگی از طریق چاپ یا خلق پول توسط بانک‌ها صورت پذیرفته است، اضافه کرد: در حال حاضر ما باید منتظر باشیم و این نوید وجود داشته باشد که بانک مرکزی در دورۀ جدید بتواند با رشد پایۀ پولی که از طریق چاپ پول و خلق نقدینگی توسط بانک‌ها وجود دارد، مقابله کند.

کاووسی در پاسخ به این سوال که نقش معاون اقتصادی رئیس جمهور در این میان چه می‌شود بیان کرد: می‌توان این موضوع را دریافت که معاون اقتصادی می‌بایست در این میان خود را با معاون اول و سیاست‌های اقتصادی او هماهنگ کند و این موضوع، کاری بسیار سخت برای رئیس کل بانک مرکزی است که بتواند خود را با همۀ مقامات بالادستی و مقامات هم سطح هماهنگ کند.

شرایط اقتصادی کشور به گونه‌ای است که جایی برای آزمون و خطا وجود ندارد و یک اشتباه کوچک می‌تواند تبعات بدی را به همراه خود داشته باشد. همچنین امید می‌رود در ابتدای کار رئیس بانک مرکزی با انتخاب و معرفی تیم اقتصادی مجرب خود و استفاده از نظرات و پیشنهادات آن‌ها فارغ از هرگونه مسائل و گرایش‌های سیاسی، گره کوری که در اقتصاد ایجاد شده است را از بین ببرد؛ در آخر باید گفت که امیدواریم که تمام این گفته‌ها و وعده‌ها عملیاتی شوند.