خلع سلاح حماس یا نوار غزه؟

به گزارش مجله خبری نگار، روز جمعه (۹ مرداد ۱۴۰۵، ۳۱ جولای ۲۰۲۶) شورای صلح غزه اعلام کرد حماس موافقت خود با خلع سلاح را اعلام کرده است. حماس این موضوع را تایید کرد، اما آن را مشروط به خروج کامل ارتش رژیم صهیونیستی از غزه، ورود حجم بیشتری از کالا و بازسازی کرد. همچنین تاکید شد سلاح‌ها توسط سازوکاری فلسطینی جمع‌آوری شده و توسط همین سازوکار مجددا انبار می‌شود. چنین امری نه قابل وقوع است و نه در صورت وقوع در عمل میتوان به آن خلع سلاح گفت؛ چه اینکه شاخه نظامی حماس یکی از ۱۲ گروه عضو اتاق عملیات مقاومت در نوار غزه است.

فارغ از این فضا یک بحث جدی وجود دارد به این صورت که آیا امکان خلع سلاح وجود در غزه وجود دارد؟ برای پاسخ به این سوال باید دید چه کسانی سلاح دارند، انگیزه مسلح شدن چه بوده و کدام سلاح‌ها در اختیار هر دسته است.

از گفته‌های طرف مقابل شامل دولت‌های عضو شورای صلح و رژیم صهیونیستی و واکنش‌ها می‌توان دریافت منظور از خلع سلاح در توافق قابل‌تفسیر بوده و تعدادی از دولت‌های حاضر در روند، آن را محدود به سلاح‌های سنگین می‌دانند، همچنین از این سلاح‌ها آن دسته از راکت‌ها، موشک‌های هدایت‌شونده ضدزره و پهپاد‌های انتحاری شامل می‌شوند که در تعداد بالا انبار شده‌اند. این مسئله حکایت از محدود شدن دو لایه خلع سلاح دارد که در آن سلاح‌های سبک در روند جایی ندارند و تنها سلاح‌های سنگین باید جمع‌آوری شوند، آن هم نه سلاح‌های سنگین پراکنده شده، بلکه سلاح‌های انبوه موجود در انبار‌ها. این تفسیر دلایل عملیاتی و واقع‌گرایانه دارد.

سلاح‌ها در غزه در اختیار سه رده هستند؛ گروه‌های مقاومت، قبایل و افراد. جمع‌آوری سلاح‌های سبک موجود در هر سه رده نیازمند بازرسی خانه به خانه و نفر به نفر است و برای جمع‌آوری آن باید بر تمام تمایلات این رده‌ها فائق آمد، به عنوان مثال فردی در غزه یک کلاشینکف به صورت شخصی در اختیار دارد که از آن برای دفاع از خود و خانواده‌اش، یاری رساندن به قبیله و در صورت لزوم، اجرای ماموریت‌های حماس استفاده می‌کند.

گرفتن ده‌ها هزار سلاح کوچک که قابل پنهان‌سازی بوده و فرد حامل انگیزه‌هایی چندلایه برای حفظ آن است و نمی‌توان فرایندی برای اجرای جمع‌آوری آن ایجاد کرد، کاری بیهوده خواهد بود.

در زمینه سلاح‌های سنگین، افراد چنین سلاح‌هایی را با انگیزه دفاع از خود و خانواده نگهداری نمی‌کنند، اما گروه‌های مختلف و قبایل حتماً به مقادیری از آن برای حفظ توازن در برابر دیگر قبایل و گروه‌ها نیاز دارند، به عنوان مثال جمع‌آوری دو لانچر پرتاب ضدزره و ۶ موشک یا ۵ خمپاره‌انداز و ۱۰۰ گلوله خمپاره از یک قبیله ۵ یا ۱۰ هزار نفری امری نشدنی است. اگر سلاح‌های سبک را هر سه رده نیاز داشتند و سلاح‌های سنگینی مانند موشک ضدزره و خمپاره را دو رده یعنی قبایل و گروه‌ها لازم دارند، در قضیه راکت‌ها مسئله محدودتر می‌شود، به گونه‌ای که تنها گروه‌های مقاومت از آن استفاده می‌کنند. در این زمینه تمرکز اصلی جمع‌آوری راکت‌هایی در حد مینی‌کاتیوشا نیست که برد محدوی داشته و نمی‌توانند شهرک‌های صهیونیست نشین ساحل را هدف قرار دهند، بلکه راکت‌های بزرگ‌تر مهم هستند. در زمینه راکت‌ها علاوه بر خود آنها، نابودی اماکن ذخیره‌سازی و تولید برای دشمن ضروری‌اند که به نظر نمی‌رسد در تحقق آنها توفیقی داشته باشند.

 طرف‌های مختلف خلع سلاح کلی و شفاف در زمینه سلاح‌های سنگین متمرکز را امری واقعی می‌دانند و جمع‌آوری سلاح‌های سبک و سلاح‌های سنگین پراکنده را غیرواقعی تلقی می‌کنند. در مقابل رژیم صهیونیستی بر خلع سلاح کامل در معنای حداکثری اصرار دارد، به گونه‌ای که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در برهه‌ای اعلام کرد ۶۰ هزار کلاشینکف در غزه وجود دارد و باید تمام آنها جمع‌آوری شوند. برخی اخبار حکایت دارد که صهیونیست‌ها در مذاکره خواهان تحویل لباس‌های نظامی نیز شده‌اند.

منبع: کانال JahanNama_News