سایت «دانشنامه الکترونیکی زنان» رونمایی شد

به گزارش مجله خبری نگار به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، اشرف بروجردی، رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با بیان این مطلب در مراسم رونمایی از سایت دانشنامه الکترونیکی زنان که امروز (چهارشنبه، ۶ مردادماه) در محل اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد، گفت: با راه‌اندازی سایت دانشنامه الکترونیکی زنان اطلاعات مربوط به زنان در ادوار مختلف تاریخی ثبت می‌شود و امید است شاهد رشد و بالندگی این مجموعه با همراهی افراد دغدغه‌مند در عرصه مطالعات زنان باشیم.

او افزود: در ادوار مختلف تاریخی این سرزمین، زنان در عرصه‌های مختلف برای ایران عزیز افتخار آفریدند، اما به دلایل مختلف این حضور مغفول مانده و نقش بانوان در پیشبرد مسائل اجتماعی و ارتقای سطح زندگی جامعه کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

بروجردی سپس اظهار کرد: زنان در هشت سال جنگ تحمیلی و یا به عبارت دیگر جنگ جهان با ایران، حضور فعال و موثری در جبهه‌های جنگ داشتند. در این دوران زنان فشار‌های روحی، روانی، اجتماعی و بسیاری از دست دادن‌ها را تحمل کردند، اما متاسفانه رشادت زنان ایران از دیده پنهان ماند.

رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران ادامه داد: حتی سیاستمدارانِ روشنفکر مدعی شدند بر اساس توسعه و دموکراسی گام برداشته‌اند و سعی می‌کنند جامعه را به بالندگی سوق دهند؛ ولی متاسفانه مجاهدت و رشادت زنان مغفول مانده است. همچنین زنان در دایره علم نیز حضور فعال و موثری داشته و نقش آن‌ها غیرقابل انکار است. در این زمینه می‌توان به حضور و فعالیت مریم میرزاخانی در علم ریاضی اشاره کرد. این دانشمند زن ایرانی با عاطفه و ذهن لطیف خود توانست به مباحث ریاضی جهت دهد.

رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران همچنین تاکید کرد: یکی از خلأ‌های بزرگ جامعه، عدم تجمیع اطلاعات مربوط به زنان در ادوار مختلف تاریخی است. وقتی بی‌بی مریم بختیاری را در لابه‌لای برگ‌های تاریخ جست‌وجو می‌کنیم و نقش‌آفرینی او در اداره کشور، پایداری و مقاومت، تصمیم‌گیری‌های راهبردی و مقابله با دشمن را مشاهده می‌کنیم متوجه عملکرد قابل تحسین این ادیب فرزانه می‌شویم. او نماد یک زن موفق در تاریخ معاصر است.

بروجردی یادآور شد: حافظه تاریخی ما ایرانیان نشان می‌دهد که زنان در پیروزی انقلاب اسلامی حضور موثری داشتند و در ادامه نام صد‌ها شهید زن در دوران هشت سال دفاع مقدس به ثبت رسید. اما کمتر توجهی به این حضور قدرتمند و باشکوه زنان شده است.

او ادامه داد: در همین ارتباط می‌توان به خانوم دباغ اشاره کرد. او چهره و شخصیتی بی‌نظیر در تاریخ جمهوری اسلامی است که متاسفانه از این شخصیت به سادگی عبور شده است. او در مقطعی از زندگی خود برای مرتفع کردن نیاز‌های زندگی راننده تاکسی شد. ظلمی را که درباره چنین اسطوره‌هایی صورت می‌گیرد در مردان شاهد نیستیم.

رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افزود: خوشبختانه امروز تشکل‌های زنان شکل فعالی به خود گرفته‌اند و خانم‌ها توانسته‌اند تاثیرگذاری خود را در جامعه نشان دهند و این مهم در حوزه دانش نیز به چشم می‌خورد. سایت دانشنامه الکترونیکی زنان به همت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران راه‌اندازی شد تا اطلاعات مربوط به زنان در یک سامانه ثبت شود و قرار است اطلاعات مربوط به حضور زنان در عرصه‌های مختلف در دانشنامه الکترونیکی زنان ثبت شود و مجموع اطلاعات به‌دست‌آمده با مطالعه، تحقیق و کار عملی غربال شده و ناخالصی‌ها کنار رفت و در معرض دید عموم قرار گرفت.

رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران گفت: بر اساس آمارگیری در سال ۱۳۸۲، بیان شد که ۶۷ درصد آمار ورودی دانشگاه‌های سراسر کشور زنان بوده‌اند و ۳۳ درصد باقی مانده مربوط به مردان می‌شد. با استناد به این آمار به خوبی می‌توان دریافت که عرصه برای کسب دانش و علم برای زنان فراهم شد و زنان آمدند تا حرفی برای گفتن داشته باشند. امروزه زنان در جهان به این جمع‌بندی رسیده‌اند که باید ناجی شرایط موجود باشند. به عنوان مثال امروز دختران افغانستانی، بعد از ۱۲ سال از ورود طالبان اسلحه برداشته و مقابل طالبان ایستاده‌اند و متاسفانه میزان کشته‌شدگان زن در افغانستان نسبت به گذشته، ۴۷ درصد افزایش یافته است. در این زمینه می‌توان به ماجرای ایزدی‌ها در مقابله با داعش در کردستان اشاره کرد.

در ادامه این مراسم، حکمت بروجردی، مسئول تالار مطالعات زنان کتابخانه ملی ایران گفت: تاریخچه راه‌اندازی این دانشنامه به سال ۱۳۹۷ برمی‌گردد. زمانی که اقدام به راه‌اندازی این سایت کردیم هیچ دانش‌نامه‌ای در حوزه زنان در ۱۰ سال گذشته وجود نداشت، درحالی‌که دانش‌نامه‌نویسی به به‌روزرسانی مداوم نیاز دارد.

حکمت بروجردی با تشریح فنی راه‌اندازی و چگونگی کار کردن با دانشنامه الکترونیکی زنان سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران گفت: هدف از راه‌اندازی این دانش‌نامه، تجمیع منابع حوزه زنان در کتابخانه ملی بود که به صورت پراکنده وجود داشت. نوع تحقیق در این دانش‌نامه، تحقیق کتابخانه‌ای است و از منابع کتاب و اسناد سازمان استفاده شده است. محتوای دانشنامه الکترونیکی زنان شامل زندگی‌نامه و مفاهیم حوزه زنان ایران از دوران قدیم تا معاصر می‌شود که اطلاعات زنان شاعر، عارف، سیاست‌مدار، هنرمند و زنان متخصص پزشک در آن موجود است. همچنین مفاهیم عام این دانشنامه شامل مفاهیم معماری، سینما، کتاب‌شناسی، مکاتب زنان، نشریات زنان، جنبش‌های زنان و صنایع دستی زنان می‌شود که این مدخل‌ها به صورت موضوعی بارگذاری شده است.

علیرضا انتهایی، مدیرکل فراهم‌آوری و پردازش منابع دیجیتال سازمان نیز درباره دانشنامه الکترونیکی زنان بیان کرد: دانشنامه‌نویسی کار آسانی نیست. دانش‌نامه الکترونیکی زنان سازمان در حال حاضر در حدود یک‌هزار مدخل دسته‌بندی دارد، و پلتفرم مناسبی است که قابلیت فهرست در گوگل و یاهو را دارد و تاکنون ۵۰ مدخل موضوعی این دانش‌نامه فهرست شده است.

انتهایی سپس تصریح کرد: دانشنامه الکترونیکی زنان قابل جست‌وجو است و اسناد موجود در این دانش‌نامه جزء ارزش افزوده‌های این دانش‌نامه به حساب می‌آید. این دانشنامه به شیوه‌ای است که می‌تواند هیات تحریریه مجازی با حضور زنان داخل و خارج از کشور برای عضویت داشته باشد تا مطالب جدید به این دانشنامه اضافه شود.

رضا شهرابی، مدیر کل اطلاع‌رسانی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نیز اظهار کرد: از زمان راه‌اندازی تالار زنان در سازمان کار‌های خوبی از جمله راه‌اندازی دانشنامه الکترونیکی زنان به انجام رسیده است. راه‌اندازی و ادامه کار دانشنامه یک اقدام مشارکتی است، زیرا دانشنامه به نوعی زنده است و باید اطلاعات و منابع جدید به آن اضافه شود و این راه‌اندازی گام نخست است.

مدیر کل اطلاع‌رسانی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران سپس خاطرنشان کرد: راه‌اندازی دانش‌نامه الکترونیکی زنان به عنوان یکی از شناسنامه‌های سازمان تلقی شود.

زهرا نژادبهرام، عضو شورای اسلامی شهر تهران نیز در این مراسم حضور داشت و درباره راه‌اندازی سایت دانشنامه الکترونیکی زنان گفت: در دیگر کشور‌ها کمتر شاهد راه‌اندازی دانشنامه زنان هستیم و در عصر ارتباطات راه‌اندازی چنین دانشنامه‌ای به ویژه در حوزه زنان می‌تواند شکاف قدرت را مرتفع کند، ولی فضای مجازی امکان تولید و استفاده از این ظرفیت‌ها را فراهم کرده است.

او ادامه داد: موضوع کتاب و کتابخوانی موضوع مورد علاقه همه است، ولی اسناد بیشتر در مخازن قرار دارد، و این دانش‌نامه باعث می‌شود این اسناد از مخازن بیرون بیاید و در دسترس عموم قرار گیرد.

نژادبهرام خاطرنشان کرد: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با راه‌اندازی دانشنامه الکترونیکی زنان، این اسناد را که جواهرات فرهنگی هستند و در مخازن وجود دارند در معرض نمایش عموم قرار می‌دهد و به نوعی نیز کتابخانه ملی با راه‌اندازی این دانش‌نامه خود را به‌روزرسانی کرده است.