«قرمز» و ماجرای انصراف شکیبایی، پورعرب، حیایی و لعیا زنگنه

به گزارش مجله خبری نگار، کانون کارگردانان سینمای ایران درنظر دارد در ادامه برنامه «کلاسیک‌های کانون»، شب بزرگداشت فریدون جیرانی، کارگردان و فیلمنامه‌نویس سینما را در موزه سینمای ایران برگزار کند.

این برنامه قرار است با نمایش و بررسی فیلم «قرمز» که جایگاهی ویژه در کارنامه کاری جیرانی دارد، همراه باشد.

«قرمز» که اواخر دهه ۷۰ خورشیدی ساخته شد، یکی از فیلم‌های ماندگار دهه‌های اخیر سینمای ایران است که سبب شد جیرانی هم در سینما اسم و رسمی پیدا کند. او خودش درباره ساخت «قرمز» گفته است: سال ۷۵ به پیشنهاد غلامرضا موسوی (تهیه‌کننده فیلم) بعد از شکست فیلم اولم «صعود» تصمیم گرفتم فیلم بسازم. آن زمان برای فیلمنامه تصویب شده «مدیرعامل» پروانه ساخت گرفته بودم. ابتدا تصمیم داشتم یک فیلم کمدی رمانتیک بسازم، اما تغییر فضای سیاسی- فرهنگی کشور باعث شد فیلمنامه «قرمز» را بنویسم.

او دلیل انتخاب اسم «قرمز» را هم اینگونه توضیح داده است: خسرو هریتاش در زمان نوشتن فیلمنامه «تب»، نکته‌ای را گفت که برایم خیلی با اهمیت است. او می‌گفت، اسم باید خیلی خاص باشد. منظورش اسم شخصیت‌ها و اسم خود فیلم بود. حتی می‌گفت حرف انتهایی نام خانوادگی شخصیت‌ها هم باید تنوع داشته باشد. هر وقت فیلمنامه می‌نویسم سر اسم‌ها خیلی با خودم کلنجار می‌روم. حتی وقتی برای دیگران هم فیلمنامه می‌نویسم مدتی بر سر اسم آدم‌ها، جر و بحث می‌کنیم. با این حال اسم فیلم را من انتخاب نکردم. بیست تا اسم پیشنهاد شد از جمله «عاشقم کن» که اسم خوبی نبود. شبی غلامرضا موسوی «قرمز» را پیشنهاد کرد و من هم پسندیدم. قرمز کم سیلاب است و من اسم‌های کم‌سیلاب را دوست دارم.

«قرمز» با بازی هدیه تهرانی، محمدرضا فروتن، کمند امیرسلیمانی، توران مهرزاد، سعید پیردوست، پیمان شریعتی و شهره سلطانی ساخته شد و سال ۱۳۷۷ در هفدهمین جشنواره فیلم فجر، دو سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول را برای فروتن و تهرانی به ارمغان آورد.

این دو درحالی به عنوان بازیگران اصلی «قرمز» ایفای نقش کردند که هیچ‌کدام گزینه‌های اول برای نقش‌های «ناصر ملک» و «هستی مشرقی» نبودند.

جیرانی در این مورد گفته است: برای نقش اول فیلم می‌خواستم زنده‌یاد خسرو شکیبایی را بیاورم، اما او به دلیل اینکه فیلم اولم شکست خورده بود، نیامد. سراغ ابوالفضل پورعرب رفتم ولی او با خشونت مرد فیلم مخالف بود و می‌خواست فیلمنامه تغییر پیدا کند، درحالی‌که ما نمی‌خواستیم آن را تغییر دهیم. پارسا پیروزفر هم درباره نقش فکر کرد و نیامد. لعیا زنگنه هم که با سریال «در پناه تو» معروف شده بود فیلمنامه را خواند و بازی نکرد. سرانجام غلامرضا موسوی قبول کرد از بازیگران جوان استفاده کنیم. از آنجا که فیلمنامه «غریبانه» را من نوشته بودم، نسخه مونتاژ شده این فیلم را در میز موویلا با بازی هدیه تهرانی دیده بودم. آقای نعیمی فیلمنامه «قرمز» را به هدیه تهرانی داد. او فیلمنامه را خواند و روزی که قرار بود قرارداد ببندم، به دفتر ما آمد و بازیگر نقش اول فیلم شد و بدین ترتیب مسیر فیلم عوض شد و محمدرضا فروتن نیز نقش اول مرد «قرمز» شد.

در این زمینه امین حیایی هم در مصاحبه‌ای با فریدون جیرانی تعریف کرد که قرار بوده اولین «نقش اول» سینمایی خود را در «قرمز» با نقش ناصر ملک بازی کند و حتی ۲۰ دقیقه از فیلمبرداری هم انجام شد، اما به دلیل شرایط روحی پس از فوت خواهرش و خودکشی یکی از دوستانش از بازی در فیلم انصراف داد.