انرژی خورشیدی کمک دست کشاورزان میشود!

به گزارش مجله خبری نگار/سیتنا،ایوون انیونی مومیاه، کشاورز کنیایی، هنگام قدم زدن میان ردیف‌های رزماری، ریحان و دیگر محصولاتی که راهی سوپرمارکت‌های اروپاست، میگوید: «اگر در مزرعه همه کار‌ها را درست انجام دهید، اما محصول را درست نگه‌داری نکنید، هم محصول را از دست میدهید و هم درآمدتان را.»

با این که تهدید‌های دیگری همچنان وجود دارد، ایوون دیگر نگران این نیست که تاخیر در حمل و نقل یا گرمای شدید برداشتش را خراب کند و این تغییر را مدیون انرژی‌های تجدیدپذیر است.

در این الگوی پرداخت به ازای استفاده، از کشاورزان بر اساس کیلوگرم محصول ذخیره شده پول گرفته میشود؛ رویکردی که بخشی از روند رو به رشد در افریقا برای استفاده از سردخانه‌های خورشیدی است تا یکی از مزمنترین معضلات کشاورزی یعنی فساد مواد غذایی کاهش یابد.

سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد برآورد میکند تا ۴۰ درصد مواد غذایی تولیدشده در افریقا بین برداشت و رسیدن به بازار از بین میرود که عمدتا به دلیل نبود زیرساخت مناسب برای نگه‌داری، حمل و نقل و فرآوری است.

کشاورزان دیگر وابسته به شبکه‌های گران و ناپایدار برق نیستند

اتاق‌های سرد، انبار‌ها و مراکز خنک سازی خورشیدی و خارج از شبکه به کشاورزان و بازرگانان امکان میدهد محصولات فاسدشدنی را بدون تکیه بر شبکه‌های گران و ناپایدار برق حفظ کنند. این تغییر در سراسر کنیا (منبع به زبان انگلیسی)، نیجریه، اتیوپی، رواندا و افریقای جنوبی شتاب گرفته است.

مومیاه که مانند بسیاری از کشاورزان خرده‌مالک توان پرداخت حدود ۳۰ هزار دلار (۲۵ هزار یورو) به صورت پیشاپیش برای خرید یک واحد مستقل سردخانه خورشیدی را نداشت، میگوید: «بزرگترین چالش حفظ کیفیت محصول بعد از برداشت بود.»

با تحت فشار قرار گرفتن سیستم‌های نگه‌داری و توزیع مواد غذایی بر اثر تغییرات اقلیمی، افزایش دما و گاهی اختلال در زنجیره‌های تامین، فناوری خنک سازی بیش از پیش حیاتی میشود.

محصولات به جای چند روز، چند هفته تازه میمانند

در کشور‌هایی مانند هند، چین، ژاپن، هلند و ایالات متحده، شبکه‌های پیشرفته زنجیره سرد باعث میشود محصولات تازه برای هفته‌ها در بازار قابل عرضه بماند. اما در بسیاری از مناطق افریقا، کشاورزان اغلب به تاسیسات خنک سازی دسترسی ندارند و ناچارند محصولاتشان را بلافاصله بعد از برداشت بفروشند و متحمل زیان‌های چشمگیر شوند.

با بالا رفتن دما این چالش شدیدتر میشود، چون گرمای زیاد روند فساد سبزیجات، میوه، لبنیات و ماهی را سرعت میبخشد. کمبود اطمینان در تامین برق نیز در بسیاری از مناطق روستایی، استفاده از سیستم‌های سرمایشی معمول را پرهزینه یا ناممکن میکند.

امانوئل ازیبر، مدیر منطقه‌ای افریقا در CLASP، یک سازمان غیرانتفاعی که از استقرار لوازم کم مصرف و فناوری‌های مولد حمایت میکند، میگوید: «سردخانه همچنان یکی از حلقه‌های مفقوده در زنجیره‌های ارزش کشاورزی افریقاست.»

او میگوید: «وقتی کشاورزان بتوانند محصول را برای مدت طولانیتر نگه‌داری کنند، به بازار‌های بهتری دسترسی پیدا میکنند، دورریز را کاهش میدهند و درآمدشان بالا میرود.»

انرژی خورشیدی روند بهبود زنجیره‌های تامین را سرعت میبخشد

شرکت ارائه دهنده خدمات Soko Fresh میگوید توانسته است نرخ فساد محصول را برای مشتریانش از حداکثر ۵۰ درصد به کمتر از ۲ درصد کاهش دهد و در عین حال به کشاورزان کمک کند تا تا ۵۰ درصد درآمد بیشتری به ازای هر کیلوگرم کسب کنند.

در نیجریه، شرکت‌هایی مانند ColdHubs اتاق‌های سرد خورشیدی قابل ورود را در بازار‌های بزرگ کشاورزی نصب کرده‌اند و به کشاورزان و بازرگانان امکان میدهند به جای سرمایه گذاری روی تجهیزات گرانقیمت، روزانه فضای سرد اجاره کنند.

در رواندا، از سرمایش خورشیدی برای حمایت از تعاونی‌های لبنی و بهبود جمع آوری شیر استفاده میشود.

در اتیوپی، سرمایه گذاری در زنجیره سرد در حال گسترش است تا از صادرات محصولات باغی حمایت کند؛ بخشی که از سریعترین بخش‌های رو به رشد کشاورزی این کشور است.

تحلیلگران میگویند چنین نوآوری‌هایی هر چه بیشتر اهمیت پیدا میکند، زیرا کشور‌های افریقایی میکوشند در عین کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای، امنیت غذایی خود را تقویت کنند.

سیستم‌های سنتی سردخانه اغلب به ژنراتور‌های دیزلی متکی هستند، به ویژه در مناطقی که برق شبکه قابل اعتماد نیست. گزینه‌های خورشیدی میتوانند مصرف سوخت و هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهند و در عین حال انتشار را پایین بیاورند.

با این حال کارشناسان معتقدند مهمترین فایده این سیستم‌ها شاید بیش از آن که زیست محیطی باشد اقتصادی است. طی دهه ها، تلاش‌های توسعه‌ای به شدت بر گسترش دسترسی به برق در سراسر افریقا متمرکز بوده است. هرچند میلیون‌ها خانوار به برق دسترسی پیدا کرده‌اند، کمتر به این موضوع توجه شده که چگونه میتوان از این برق برای ایجاد درآمد استفاده کرد.

ازیبر میگوید: «ما بحث درباره این که مردم چگونه میتوانند برق را به فرصت تبدیل کنند نادیده گرفته‌ایم. ما مدام زیرساخت برق را گسترش میدهیم، اما تا وقتی مردم نتوانند از این انرژی به شکل مولد استفاده کنند، منافع اقتصادی آن هرگز به طور کامل محقق نمیشود.»

انرژی خورشیدی فقط یخچال‌ها را روشن نمیکند

در سراسر افریقا، سیستم‌های آبیاری خورشیدی امکان کشاورزی در تمام طول سال را فراهم کرده است. دستگاه‌های آسیاب و تجهیزات فرآوری خورشیدی نیز به جوامع روستایی کمک میکند ارزش افزوده محصولات کشاورزی را در نزدیکی محل تولید ایجاد کنند. با این حال تامین مالی همچنان یک چالش است.

کارول کوئچ، معاون رئیس برای افریقا در ائتلاف جهانی انرژی برای مردم و سیاره، میگوید: «چالش امروز این نیست که نشان دهیم این سیستم‌ها کار میکنند، بلکه ساخت تعداد کافی پروژه قابل تامین مالی است که بتواند منابع بزرگتر سرمایه را جذب کند و در چندین کشور مقیاس بگیرد.»

کمک‌های بلاعوض، وام‌های کم بهره و حمایت اهداکنندگان میتواند به پوشش هزینه‌های اولیه کمک کند. با این حال کارشناسان صنعت میگویند جذب سرمایه تجاری کافی همچنان دشوار است، زیرا بسیاری از بازار‌های کشاورزی پراکنده و در اختیار تولیدکنندگان کوچک مقیاس است.

دنیس کارما، مدیرعامل SoKo Fresh، میگوید: «این سرمایه گذاران فناوری‌های نوظهور را پرریسک میبینند، چون الگو‌های تجاری آزموده با بازده قابل اتکا به اندازه کافی نداریم و همین باعث میشود تامین مالی پروژه‌هایی شبیه کار ما گران تمام شود.»