سینمایی «قمارباز» روایتی از جنگ مدرن!

به گزارش مجله خبری نگار، فیلم سینمایی قمارباز به کارگردانی محسن بهاری و تهیه‌کنندگی سجاد نصراللهی نسب از جمله فیلم‌هایی است که پس از حضور در چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر، به تازگی اکران شده است.

قمارباز با بازی کورش تهامی، آرمین رحیمیان، شبنم قربانی، امیر نوروزی و... از آن دسته فیلم‌هایی است که تلاش می‌کند تصویری تازه از مفهوم جنگ و امنیت در جهان امروز ارائه دهد؛ جهانی که بحران در آن لزوماً با شلیک و انفجار آغاز نمی‌شود و گاهی یک نفوذ سایبری یا تصمیم اشتباه، می‌تواند بحرانی به مراتب پیچیده‌تر خلق کند. محسن بهاری در نخستین فیلم بلندش، به جای رفتن سراغ هیجان‌های مرسوم آثار امنیتی، تعلیق را از دل روابط انسانی، تردید و اضطراب استخراج کرده است.

بخش مهمی از جذابیت قمارباز به انتخاب سوژه آن برمی‌گردد؛ موضوعی که برای مخاطب ایرانی نه دور از ذهن است و نه صرفاً یک ایده تخیلی. فیلم از دل واقعیت معاصر بیرون آمده است و همین باعث می‌شود فضای آن برای تماشاگر آشنا و قابل لمس باشد. قصه، بحران را نه در خیابان و میدان نبرد، بلکه در فضای بسته یک خانه و در میان چند شخصیت دنبال می‌کند؛ آدم‌هایی که هر کدام چیزی برای پنهان کردن دارند و در موقعیتی قرار گرفته‌اند که مرز میان خطا، خیانت و جبران مدام جابه‌جا می‌شود.

فیلم به‌خوبی متوجه این نکته است که تریلر امنیتی امروز، بیش از هر چیز به تنش روانی نیاز دارد. به همین دلیل، قمارباز تلاش نمی‌کند با نمایش اغراق‌آمیز عملیات یا صحنه‌های اکشن، هیجان خلق کند. اضطراب اصلی فیلم از گفت‌وگوها، مکث‌ها، نگاه‌ها و اطلاعاتی شکل می‌گیرد که قطره‌چکانی در اختیار مخاطب قرار می‌گیرند. این انتخاب شاید برای کسانی که انتظار یک فیلم پرحادثه دارند، غافلگیرکننده باشد، اما دقیقاً همان چیزی است که به اثر هویت مستقل می‌دهد.

یکی از نکات قابل توجه فیلم، نوع مواجهه‌اش با شخصیت امنیتی داستان است. «قمارباز» برخلاف بسیاری از آثار مشابه، سراغ تیپ‌های آشنای قهرمان‌سازی نمی‌رود. شخصیت رضا با بازی آرمین رحیمیان بیشتر از آنکه بخواهد با خشونت یا قدرت‌نمایی موقعیت را کنترل کند، از شناخت روان آدم‌ها استفاده می‌کند. او تلاش می‌کند طرف مقابل را به درک موقعیتش برساند و همین ویژگی، رابطه شخصیت‌ها را پیچیده‌تر و باورپذیرتر کرده است. فیلم در این بخش، تصویری آرام‌تر و انسانی‌تر از مناسبات امنیتی ارائه می‌دهد و از اغراق فاصله می‌گیرد.

انتخاب یک لوکیشن محدود و فشرده کردن زمان قصه در چند ساعت، از دیگر تصمیم‌های هوشمندانه فیلم است. این محدودیت باعث شده است که روایت تمرکز خود را از دست ندهد و مدام در وضعیت تعلیق باقی بماند. محسن بهاری هم سعی کرده است از این فضای بسته بهترین استفاده را ببرد؛ قاب‌های نزدیک، راهرو‌ها و فضا‌های تودرتو، حس ناامنی و بی‌اعتمادی را تشدید می‌کنند و مخاطب را وارد فضای ذهنی شخصیت‌ها می‌کند.

در بخش بازی‌ها نیز فیلم برگ برنده‌های مهمی دارد. آرمین رحیمیان با بازی کنترل‌شده و کم‌اغراقش، حضوری قابل باور در نقش یک نیروی امنیتی دارد و بدون آنکه بخواهد با دیالوگ یا رفتار‌های نمایشی جلب توجه کند، شخصیتش را شکل می‌دهد. کوروش تهامی نیز به‌خوبی از پس نمایش اضطراب، دودلی و فرسایش درونی کاراکترش برآمده و بخش مهمی از بار تعلیق فیلم بر دوش اوست. شبنم قربانی هم بازی روان و دقیقی ارائه می‌دهد و حضورش در فضای ملتهب فیلم کاملاً موثر است.

قمارباز شاید در بعضی لحظات می‌توانست ریتم تندتری داشته باشد یا در پایان‌بندی، غافلگیری بیشتری خلق کند، اما در مجموع تلاشی قابل احترام برای نزدیک شدن سینمای ایران به تریلر‌های امنیتی مدرن است؛ فیلمی که سعی می‌کند به جای تکرار کلیشه‌ها، درباره شکل تازه‌ای از جنگ حرف بزند؛ جنگی که پیش از هر چیز، ذهن آدم‌ها را هدف می‌گیرد.