cnn: آمریکا متهم ردیف اول فاجعه میناب

به گزارش مجله خبری نگار/فرهیختگان: تصاویر ماهواره‌ای، ویدیو‌های مکان‌یابی‌شده، اظهارات عمومی مقامات آمریکایی و ارزیابی کارشناسان مهمات نشان می‌دهد که مدرسه ابتدایی شجره طیبه در میناب در تاریخ ۲۸ فوریه، تقریباً هم‌زمان با حمله‌ای که احتمالاً نیرو‌های آمریکایی به یک پایگاه دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) در نزدیکی آن انجام دادند، هدف قرار گرفته است.

کاخ سفید رد نکرده است که ممکن است نیرو‌های نظامی آمریکا این حمله را انجام داده باشند. به گفته رسانه‌های دولتی ایران، در این حمله دست‌کم ۱۶۸ کودک و ۱۴ معلم کشته شده‌اند.

سخنگوی ارتش اسرائیل (IDF) روز جمعه در یک نشست خبری گفت که از «هیچ فعالیتی از سوی ارتش اسرائیل در آن منطقه» اطلاعی ندارد. هر دو کشور تأکید کرده‌اند که غیرنظامیان را هدف قرار نمی‌دهند.

شواهد دیگر به مسئولیت احتمالی آمریکا در این حمله اشاره دارد؛ حمله‌ای که صبح شنبه ــ نخستین روز کاری و تحصیلی هفته در ایران ــ رخ داده است.

ویدیو‌هایی که CNN موقعیت جغرافیایی آنها را تأیید کرده نشان می‌دهد مدرسه تقریباً هم‌زمان با پایگاه دریایی هدف قرار گرفته است. در یکی از ویدیو‌ها دود از هر دو محل، یعنی تأسیسات سپاه و ساختمان مدرسه، بلند می‌شود.

تصاویر ماهواره‌ای سال ۲۰۱۳ نشان می‌دهد که مدرسه و پایگاه سپاه زمانی بخشی از یک مجموعه واحد بوده‌اند. اما تصاویر سال ۲۰۱۶ نشان می‌دهد که حصاری برای جدا کردن مدرسه از بقیه پایگاه ساخته شده و ورودی جداگانه‌ای برای مدرسه ایجاد شده است.

در تصاویر ماهواره‌ای دسامبر ۲۰۲۵ نیز ده‌ها نفر در حیاط مدرسه دیده می‌شوند که ظاهراً در زمینی که شبیه زمین بازی است مشغول بازی هستند.

نیکلاس آر. جنزن-جونز، کارشناس مهمات و مدیر مؤسسه Armament Research Services (ARES)، به CNN گفت تصاویر ماهواره‌ای و ویدیو‌ها «تصویری از چندین حمله هم‌زمان یا تقریباً هم‌زمان» به پایگاه سپاه و مدرسه ارائه می‌دهد.

در ابتدا در فضای آنلاین این گمانه‌زنی مطرح شد که انفجار مدرسه ممکن است ناشی از خطای موشک‌های پدافند هوایی ایران در تلاش برای مقابله با حملات هوایی بوده باشد. اما جنزن-جونز گفت این توضیح بعید است، زیرا تصاویر اخیر از پایگاه دریایی نشان می‌دهد ساختمان‌ها آسیب جدی دیده‌اند که نشان می‌دهد با مهمات هدایت‌شونده دقیقِ پرتاب‌شده از هوا هدف قرار گرفته‌اند، نه با «موشک‌های پدافند هوایی که منحرف شده باشند».

او افزود: «ما شاهد حملات هدفمند هستیم که به نظر می‌رسد برای از کار انداختن آن ساختمان‌ها انجام شده‌اند. این محتمل‌ترین توضیح است.»

جنزن-جونز همچنین گفت پایگاه‌های نظامی مانند پایگاه میناب معمولاً جزو «اهداف از پیش برنامه‌ریزی‌شده» در مراحل ابتدایی یک درگیری نظامی هستند.

مقامات آمریکایی تأیید کرده‌اند که ایالات متحده اهداف نظامی در جنوب ایران را هدف قرار داده است.

در یک نشست خبری در روز چهارشنبه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نقشه‌ای ارائه داد که حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۱۰۰ ساعت اول جنگ را نشان می‌داد. او گفت اسرائیل بیشتر شمال ایران را هدف قرار داده، در حالی که آمریکا جنوب کشور را مورد حمله قرار داده است.

کین گفت در «محور جنوبی ایران»، آمریکا «از دریا فشار وارد کرده و در امتداد سواحل جنوب شرقی، توان دریایی ایران در سراسر تنگه و تا خلیج فارس را در مقیاسی هدف قرار داده که برای از بین بردن اهداف لازم کافی بوده است.»

به گفته جنزن-جونز، محتمل‌ترین توضیح برای حمله به مدرسه این است که آمریکا به‌طور ناخواسته هنگام حمله به پایگاه دریایی آن را هدف قرار داده باشد؛ شاید به این دلیل که نمی‌دانسته مدرسه دیگر بخشی از مجموعه سپاه نیست یا اطلاعات هدف‌گیری به‌روز نشده بوده است.

او گفت: «احتمالاً یک شکست در فرایند هدف‌گیری بوده است. جایی در چرخه انتخاب هدف، یک خطای اطلاعاتی باعث شده مجموعه اهداف به‌روز نشود، یا تصمیمی در مراحل بعدی گرفته شده که در نهایت به اصابت به هدف اشتباه منجر شده است.»

در پاسخ به درخواست اظهار نظر درباره این حادثه، وزارت دفاع آمریکا CNN را به فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) ارجاع داد. سنتکام اعلام کرد «با توجه به اینکه حادثه تحت بررسی است، اظهار نظر در این مرحله مناسب نیست.»

سنتکام پیش‌تر گفته بود از «گزارش‌ها درباره آسیب به غیرنظامیان در جریان عملیات نظامی» آگاه است و در حال بررسی آنهاست.

پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه گفت که تحقیقاتی درباره این حادثه آغاز شده است.

هرچند این بررسی هنوز ادامه دارد و نتیجه نهایی اعلام نشده، خبرگزاری رویترز روز جمعه گزارش داد که بازرسان نظامی آمریکا معتقدند احتمالاً نیرو‌های آمریکایی مسئول حمله به مدرسه بوده‌اند.

ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، روز جمعه گفت سازمان ملل «نگرانی‌های جدی» درباره انطباق این حملات با حقوق بشردوستانه بین‌المللی دارد.

راوینا شامداسانی، سخنگوی سازمان ملل، به CNN گفت: «این حمله نباید صرفاً به یک حادثه وحشتناک دیگر تبدیل شود که پس از مدتی از تیتر خبر‌ها ناپدید شود. باید پاسخگویی وجود داشته باشد.»