بعد از خوردن قرص چند لیوان آب بخوریم؟

به گزارش مجله خبری نگار، همه‌ی ما بار‌ها و بار‌ها درباره‌ی اهمیت نوشیدن آب شنیده‌ایم. از اعضای خانواده گرفته تا پزشکان، همگی مدام یادآوری می‌کنند که برای حفظ سلامتی، باید در طول روز به‌اندازه‌ی کافی آب بنوشیم. با این حال، وقتی نوبت به مصرف دارو می‌رسد، این «حقیقت بدیهی» را فراموش می‌کنیم. ذهنمان آن‌قدر درگیر قرص‌ها می‌شود که یادمان می‌رود آیا هنگام خوردنشان آب کافی می‌نوشیم یا نه. در حالی‌که باید بدانیم میزان آبی که همراه دارو می‌نوشیم، نقش مهمی در جذب و تأثیر آن در بدن دارد.

اهمیت آب‌رسانی هنگام مصرف دارو

آب‌رسانی فواید بسیاری دارد: از بهبود گوارش و تنظیم فشار خون گرفته تا افزایش تمرکز، تقویت انرژی و تنظیم دمای بدن. اما شاید ندانید که آب کافی هنگام مصرف دارو نیز اهمیت زیادی دارد.

دکتر تایال می‌گوید:

«نوشیدن آب در نحوه‌ی جذب و پردازش دارو‌ها در بدن تأثیر زیادی دارد. آب به قرص‌ها و کپسول‌ها کمک می‌کند تا به‌درستی در معده حل شوند و دارو سریع‌تر وارد جریان خون شود. همچنین مانع تحریک لایه‌ی مخاطی مری و معده می‌شود. برخی دارو‌ها مثل آنتی‌بیوتیک‌ها یا مُسکن‌ها ممکن است برای معده سنگین باشند و نوشیدن آب کافی مانند یک محافظ عمل کرده و عوارض آنها را کاهش می‌دهد.»

چه مقدار آب برای مصرف دارو مناسب است؟

سؤال بعدی این است که «چقدر آب کافی است؟»

دکتر تایال توضیح می‌دهد:

«به‌طور کلی، بهتر است دارو‌ها را با یک لیوان کامل آب — حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلی‌لیتر — مصرف کنید. این کار باعث می‌شود قرص در گلوی شما گیر نکند و به‌راحتی وارد معده شود. اگر روی برچسب دارو نوشته شده است «با مقدار زیادی آب مصرف شود»، به آن توجه ویژه داشته باشید؛ به‌خصوص در مورد آنتی‌بیوتیک‌ها و دارو‌های مُسکن.»

او اضافه می‌کند که چند عامل دیگر نیز بر میزان آب مورد نیاز هنگام مصرف دارو تأثیر دارند، از جمله:

• میزان آب دریافتی از خوراکی‌ها: میوه‌ها و سبزی‌هایی مانند هندوانه، توت‌فرنگی و کاهو آب زیادی دارند.

• شرایط پزشکی موجود: افرادی که دیابت یا بیماری‌های کلیوی دارند، ممکن است به آب بیشتری نیاز داشته باشند.

• میزان فعالیت بدنی: افراد فعال‌تر باید آب بیشتری بنوشند.

• دمای هوا: در هوای گرم، نیاز بدن به مایعات بیشتر است.

• سن: سالمندان معمولاً بیشتر در معرض کم‌آبی هستند.

به گفته‌ی دکتر تایال:

«اکثر پزشکان توصیه می‌کنند برای هر نوبت دارو دست‌کم یک لیوان کامل آب (حدود ۲۰۰ میلی‌لیتر) بنوشید، مگر اینکه پزشک محدودیت مصرف مایعات برایتان تجویز کرده باشد (مثلاً در نارسایی کلیه یا قلب). برخی دارو‌ها مانند قرص‌های جوشان پیش از مصرف در آب حل می‌شوند، بنابراین برای آنها نیازی به نوشیدن آب اضافه نیست.»

نکات مهم درباره‌ی آب‌رسانی هنگام مصرف دارو

پیش از هر چیز، برچسب دارو را با دقت بخوانید تا اطلاعات مربوط به مصرف آن را بررسی کنید. اگر شک دارید، حتماً از پزشک یا داروساز خود بپرسید که با هر دارو چقدر آب باید بنوشید.

در همین زمینه، دکتر تایال چند مورد از نباید‌ها را در زمان مصرف دارو ذکر می‌کند:

• از شیر پرهیز کنید، زیرا ممکن است جذب برخی آنتی‌بیوتیک‌ها (مثل تتراسایکلین‌ها) را مختل کند.

• از قهوه، چای و نوشیدنی‌های انرژی‌زا خودداری کنید، چون حاوی کافئین هستند و می‌توانند اثر برخی دارو‌ها را تغییر دهند.

• از الکل کاملاً دوری کنید؛ ترکیب آن با داروها، به‌ویژه مُسکن‌ها، آرام‌بخش‌ها یا آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند خطرناک باشد.

• از آب‌میوه‌ها هم بپرهیزید، زیرا ممکن است بر نحوه‌ی متابولیسم برخی دارو‌ها در کبد تأثیر بگذارند.

نوشیدنی‌های مناسب هنگام مصرف دارو

آب همیشه بهترین گزینه برای مصرف دارو است. اما اگر به‌دنبال جایگزینی طبیعی و بدون کافئین هستید، دکتر تایال نوشیدنی‌های زیر را پیشنهاد می‌کند:

• آب نارگیل

• دوغ

• آب‌لیمو (بدون شکر زیاد)

• انواع سوپ‌های رقیق

خطرات مصرف دارو بدون آب

اگر قرص یا کپسول در مری باقی بماند، ممکن است ترکیبات آن باعث تحریک دیواره‌ی مری شود. این وضعیت می‌تواند منجر به زخم، خون‌ریزی، سوراخ شدن یا تنگی مری شود. بنابراین، بلعیدن قرص بدون آب عادت خطرناکی است.

دکتر تایال هشدار می‌دهد:

«بلعیدن خشک قرص ممکن است باعث گیر کردن آن در مری شود و در نتیجه سوزش، زخم یا حتی خفگی (در صورت بزرگ بودن قرص) ایجاد کند. همچنین، جذب دارو کاهش یافته و اثر آن کم‌تر می‌شود. این کار می‌تواند باعث تحریک معده نیز بشود، به‌ویژه در مورد دارو‌هایی مانند دارو‌های ضدالتهاب غیراستروئیدی یا قرص‌های آهن.»

دوز و زمان مصرف دارو اهمیت دارد، اما میزان آبی که هنگام خوردن آن می‌نوشیم نیز به همان اندازه مهم است.

زیرا آب کافی به بدن کمک می‌کند دارو را بهتر جذب و پردازش کند. بنابراین، به‌عنوان یک قاعده‌ی کلی، همیشه دارو‌ها را با یک لیوان کامل آب — حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلی‌لیتر — مصرف کنید.