واکاویها درباره دنیای سیاست هوش مصنوعی!
به گزارش مجله خبری نگار،گرگوری آلن Gregory C. Allen، مدیر مرکز وادوانی برای هوش مصنوعی و فن آوریهای پیشرفته Wadhwani Center for AI and Advanced Technologies
مجری: آندرو شوارتز H. Andrew Schwartz: افسر ارشد ارتباطات در مرکز واکاویهای راهبردی و بین المللی
دیپلماسی ایرانی: واکاوی دنیای سیاست هوش مصنوعی و بحث درباره پیامدهای این فن آوری دگرش دهنده روی امنیت ملی، ژئوپولیتکز و حاکمیت جهانی از بحثهای روز این روزهای مجامع بین المللی و محافل آکادمیک است.
آندرو شوارتز: انتظار چه تحولاتی را در زمینه این فن آوری در سال جاری میلادی خواهیم داشت؟
گرگوری آلن: در موج کنونی هوش مصنوعی، با فرضیهای سروکار داشته ایم که عنوان فرضیه مقیاس بندی scaling hypothesis به آن داده شده است. این نظریه، با یک ارزیابی تجربی درباره چگونگی بهبود و ارتقای سامانههای هوش مصنوعی سروکار دارد و میگوید هرچه که شما در رویکردهای کنونی برای آموزش دادن Training الگوهای هوش مصنوعی موجود، حجم بزرگتری از دادهها و میزان بزرگتری از امکانات محاسباتی (رایش Computing resources) را به سامانههای هوش مصنوعی بدهید، آنها کارکرد و بازدهی بالاتری خواهند داشت. این فرضیه، مدت زمان درازی است که صدق میکرده است. در سال ۲۰۲۴، احتمالا به سقفی میخوریم که بازار سرمایه، عملا میتواند در این زمینه یعنی آموزش مدلهای هوش مصنوعی سرمایه گذاری کند. برای مثال، راه اندازی سامانه جی پی تی ۴ که پیشرفتهترین سامانه هوش مصنوعی و یک الگوی بزرگ زبانی است که در اختیار عموم قرار دارد، حدود صدو پنجاه میلیون دلار هزینه لازم داشت؛ صرفا برای ساخت مرکز دادهها و هزینه برقی که محاسبات رایانهای برای تحلیل همه دادهها نیاز داشت. سامانه بعدی این الگوی زبانی، هزینهای حدود یک میلیارد تا یک و نیم میلیارد دلار نیاز خواهد داشت، صرفا برای آموزش آن مدل هوش مصنوعی و بعد هنگامی که میخواهید آن را به کار بگیرید، هزینه بسیار بیشتری نیاز دارد. هر بار که شما یک جستجو در گوگل انجام میدهید، گوگل برای رایش و یافتن نتیجه مورد نظر شما، هزینه میکند، اما این هزینه شاید کمتر از یک پنی باشد. اما وقتی که شما از هوش مصنوعی در الگوهای زبانی استفاده میکنید، هزینه بسیار بیشتری میبرد؛ بنابراین هزینه ساخت و به کار انداختن این سامانه ها، همچنان بالا و بالاتر میرود. پس در سال ۲۰۲۴ با دو پرسش روبرو خواهیم بود: چه تعدادی از مردم حاضر به سرمایه گذاری مورد نیاز در چنین زمینههایی خواهند شد، آن هم زمانی که صحبت از میلیاردها دلار هزینه برای پیشرفتهترین الگوهای هوش مصنوعی است؟ سوال دوم این است که آیا فرضیه مقیاس بندی، کماکان صادق خواهد بود؟ اگر شما مقدار و حجم قدرت محاسباتی یا رایشی را افزایش دهید، یعنی مثلا حجم دادهها و نیز رایش آنها را ده برابر کنید، آیا مدل هوش مصنوعی هم ده برابر هوشمندتر خواهد شد؟ اینکه واقعا چه میزان هوشمندتر خواهد شد، مشخص میکند که تا چه میزان گسترش منابع مالی برای آن ارزش خواهد داشت.
آندرو شوارتز: آیا با توجه به همه این نکات، هیچ پیشرفتی را در سال ۲۰۲۴ برای هوش مصنوعی پیش بینی میکنید؟
گرگوری آلن: فکر میکنم که بی گمان، کارکرد مدلهای هوش مصنوعی، بهتر خواهد شد، اما اینکه شاهد پیشرفت (گسست آوری) در این سال باشیم، محل جدال است. در چشم انداز من، مهمترین پیشرفت از این نوع به سال ۲۰۱۲ باز میگردد که ما توانستیم چگونگی یادگیری عمیق شبکههای عصبی (Deep Learning Neural Networks) را با بکارگیری GP (پیش آموزی زایا Generative Pre-training) پیوند بزنیم. در سالهای پس از آن، در این مسیر جلو رفتیم تا این رویکرد را بر یادگیری ماشینی با سخت افزار رایشی (Computing Hardware) پیاده کنیم. در چندسال اخیر، به انقلاب تازهای رسیدیم که در کانون آن، الگوهای زبانی بزرگ یا آنچه پیکره گشتاری (Transformer Architecture) خوانده میشود، قرار داشت که به معنی یک روش خاص برای طراحی سامانههای یادگیری ماشینی است. برداشت من این است که این پیکره، هنوز باید چندسالی در مسیر بهینه سازی قرار گیرد و بعد این سوال پیش خواهد آمد که چه زمانی یک پیکره انقلابی تازه در این زمینه خواهیم داشت. افرادی همچون سام آلتمن، مدیر اجرایی OpenAI میگویند که اگر شما به دنبال یک سامانه هوش مصنوعی عمومی هستید، یعنی آن سامانه هوش مصنوعی که در بیشتر جهات به همان هوشمندی بشر باشد، آنهم از یک چشم انداز اقتصادی، در آنصورت نیازمند یک پیکره یا معماری تازه در این زمینه هستید. بنابراین، الگوهای بزرگ زبانی کنونی، بسیار ممتاز و حیرت آور هستند و میتوانند در حوزههای اقتصادی زیادی به کار گرفته شوند، اما افراد باهوش تری هم در این حوزه هستند که به پیکرههای انقلابی دیگری میاندیشند. حال این پیکره یا معماری تازه هوشمند میتواند در سال جاری اتفاق بیفتد یا میتواند در سال ۲۰۲۹ توسعه یابد. جالب اینجاست که سرمایه گذاریهای گستردهای در زمینه هوش مصنوعی انجام میشود و طرفهای زیادی هستند که حاضرند دهها میلیارد دلار را به این حوزه سرازیر کنند؛ بنابراین باید انتظار پیشرفتهای گسست آور را داشت.
آندرو شوارتز: پیش از ادامه بحث درباره "سیاست هوش مصنوعی در ۲۰۲۴"، آیا فکر میکنید که انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا تا چه اندازه تحت تاثیر سامانههای هوش مصنوعی قرار خواهد داشت؟ انتظار دارید هوش مصنوعی چه نقشی در این زمینه ایفا کند با توجه به اینکه در گذشته هم شاهد تولید اطلاعات غلط توسط هوش مصنوعی در انتخابات خارجی بودهایم؟ آیا انتظار دارید این روند در انتخابات ریاستجمهوری و کنگره آمریکا ادامه داشته باشد؟
گرگوری آلن: در سال ۲۰۲۴، انگار تقریباً همه دموکراسیهای جهان، تصادفاً، انتخاباتی دارند و اکنون AI به دو روش در این زمینه نقش آفرین خواهد بود. نخست، فکر میکنم AI بخشی از ماشین کارزارها و نیز روند برگزاری انتخابات خواهد بود. ما قبلاً نمونههایی از این ابزار را در ایالات متحده دیدهایم، ران دیسانتیس Ron DeSantis، یک چتبات عرضه کرد که با استفاده از آن میتوانید با ران دیسانتیس چت کنید و البته، زیر کاپوت این ابزار، یک مدل بزرگ زبانی هوش مصنوعی یا AI وجود دارد. نمیدانم که آیا این ابزار واقعاً بتواند شمار زیادی از رایدهندگان را ترغیب کند، اما این قابلیتهایی است که کارزارها در حال آزمودن آن هستند، شاید کسی بتواند از آن به شکلی مؤثر و جدی استفاده کند. بخش دیگر این داستان به دیپفیکها deep fakes و اطلاعات نادرست مربوط میشود. میدانید که هوش مصنوعی میتواند تصاویری بسازد، صداها و ویدیوهایی بسازد که بسیار واقعی به نظر برسند.
همچنین این امکان هست که با استفاده از پلتفرمهای رسانههای اجتماعی، این محتواها پیش از اینکه بازرسان واقعیتسنجی دست به کار شوند، توسط شمار بزرگی از مردم دیده شود. ما قبلاً در انتخابات بنگلادش در سال ۲۰۲۳ نمونه این وضعیت را شاهد بودیم که گفته میشود دیپفیکها بخش بزرگی از کارزار انتخاباتی بودند. نمونه اش انتشار یک صدای جعلی از رقبای سیاسی است که نکات بسیار تحریکآمیز یا وحشتناکی بر زبان میآورند و دیپ فیک ها، همین کار را با تصاویر نیز انجام دادند. پس این اتفاقات قبلاً در بخشهایی از جهان رخ داده و ممکن است به ایالات متحده و سایر دموکراسیهای پیشرفته نیز برسد.
سوال این است: آیا سپرهای حافظتی مؤثری در برابر این ابزارها وجود خواهد داشت؟ من فرض میکنم که کمیسیون انتخابات فدرال، قوانین مؤثری را برای مدیریت کارزارهای خاص، مانند کارزارهای بایدن و ترامپ، وضع خواهد کرد، اما سوپر PAC ها، دیگر سازمانهای نیمه مخفی، همه اینها میتوانند با فناوری AI کارهای زیادی انجام دهند و شاید نتوان آنها را به اندازه خود کارزارهای اصلی، به شکل مؤثری تحت حاکمیت مقررات در آورد.
آندرو شوارتز: بنابراین، ما در مورد انواع تبلیغات یا پیامهای انتخاباتی صحبت میکنیم؟
گرگوری آلن: بله، اطلاعاتی که آنها منتشر میکنند ممکن است در لباس خبر جا زده شوند و ممکن است در بخشهایی از اکوسیستم رسانههای خبری و رسانههای اجتماعی که کنترل و نظارت زیادی ندارند، منتشر شوند. منظورم این است که ما برخی از این موارد را در انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا دیدیم، نمونه اش، مقالهی دروغینی بود که ادعا میشد در آن، پاپ از ترامپ حمایت کرده و دهها یا صدها میلیون بازدید داشت، ولو آنکه کاملاً جعلی بود. خوب، آن فقط یک مقاله بود، اما اگر یک ویدئو با وضوح بالا باشد که بسیار قانعکننده به نظر برسد، چه؟ مثلاً نشان دهد که جو بایدن به یک گروه سیاسی خاص توهین می کند. شاید خیلیها آن ویدئو را در رسانههای اجتماعی یا جای دیگر ببینند، اما چه بسا که تکذیب آن را نشنوند یا اگر هم بشنوند باور نکنند! اینها پدیدههایی هستند که ما احتمالاً در سال ۲۰۲۴ تجربه خواهیم کرد، چه دوست داشته باشیم یا نه.
آندرو شوارتز: حال بر میگردیم به پیشبینیهای شما در زمینه سیاستگذاری هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۴. اجازه دهید ابتدا با مقررات شروع کنیم. سال ۲۰۲۳ شاهد چندین تلاش عالی برای مدیریت هوش مصنوعی بودیم. آیا انتظار دارید این تلاشها به سیاستهای عملی در سال ۲۰۲۴ تبدیل شوند؟
گرگوری آلن: فکر میکنم باید با فرمان اجرایی کاخ سفید شروع کنیم، زیرا مانند بسیاری از فرامین اجرایی، کاخ سفید به آژانسهای فدرال دستور میدهد که در این زمینه کارهایی انجام دهند. ظرف ۸۰ روز، باید استانداردهایی برای استفاده از هوش مصنوعی در فلان، فلان، فلان زمینه تدوین کنید یا ظرف شش ماه، باید مقرراتی برای فلان، فلان، فلان تدوین کنید، یعنی همان مدل از برونسپاریهای کاخ سفید که به آژانسهای فدرال واگذار میشود. این مقررات به زودی ارائه خواهند شد و وزارت بازرگانی آمریکا، به ویژه، نقش بسیار مهمی در این زمینه ایفا خواهد کرد. آنها هستند که مسئول نظارت بر تیمهای قرمز پایه گذار مدلهای پیشرو و پیشرفتهترین سامانههای هوش مصنوعی هستند. اما بیشترِ سازمانها هم باید مقرراتی را برای نحوه تأثیرگذاری هوش مصنوعی بر حوزههای خاص فعالیت خود تدوین کنند، مانند وزارت راه و ترابری، وزارت انرژی. واقعاً هیچ سازمانی از انجام این کار معاف نیست و این قطعاً وضعیتی است که در سال ۲۰۲۴ اتفاق خواهد افتاد.
آندرو شوارتز: آیا کنگره آمریکا، قانون جامعی را تصویب خواهد کرد؟
گرگوری آلن: قانونگذاری جامع قطعاً یک هدف است. رهبر اکثریت سنا، چاک شومر، بارها گفته که مشکل این است که در سال انتخابات قرار داریم: ۲۰۲۴ سال انتخابات است و تصویب یک قانون جامع در سال انتخابات واقعاً دشوار است.
آندرو شوارتز: در ماه ژوئن، نشست گروه هفت (G۷) در ایتالیا برگزار خواهد شد. به نظر شما درباره هوش مصنوعی چه اقداماتی انجام خواهند داد؟
گرگوری آلن: ایتالیا اکنون رئیس دورهای G۷ است. ژاپن در سال ۲۰۲۳ رئیس G۷ بود. فکر میکنم ایتالیا با قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا همراستا خواهد شد. در گذشته، ایتالیا در محدود کردن هوش مصنوعی رویه بسیار سختگیرانهای داشت. وقتی که چت جی پی تی برای اولین بار راهاندازی شد، ایتالیا موقتا آن را ممنوع کرد، اما جامعه تجاری ایتالیا وارد عمل شد و گفت که این مرز آینده فناوری است. ما باید بتوانیم از این [فناوری]استفاده کنیم چرا که نمیخواهیم اقتصاد خودمان را محدود کنیم. جالب این است که در همان زمان، قانون AI اتحادیه اروپا وارد مرحله اجرایی شد و حالا یک کشور اروپایی، ایتالیا، ریاست گروه هفت (G۷) را بر عهده گرفته است. من همچنین شنیدهام که AI در حال حاضر در اولویتهای بالای دستور کار ایتالیا برای گروه هفت نیست و حکومت فعلی ایتالیا به موضوعاتی مانند مهاجرت علاقهمندتر است. با اینحال باتوجه به نشست وزرای دیجیتال و فناوری که همیشه در حاشیه نشست سران گروه هفت برگزار میشود، قطعاً افرادی که در زمینه سیاستگذاری AI کار میکنند، دور هم جمع خواهند شد و احتمالاً در مورد سیاستهای AI صحبت خواهند کرد.
آندرو شوارتز: پس اگر در سال ۲۰۲۴، توسعهای در سیاست هوش مصنوعی وجود داشته باشد، که شما امیدوارید اینگونه باشد، آن تحول چه خواهد بود؟
گرگوری آلن: سوال بسیار خوبی است. تحولی که واقعاً دوست دارم ببینم، درباره نسبت میان هوش مصنوعی با امنیت ملی است. ما درباره قوانین و مقررات هوش مصنوعی بسیار حرف زده ایم، چون موضوع داغی است، اما آنچه شگفت آور است اینکه بودجه پیاده سازی امکانات هوش مصنوعی در ارتش ایالات متحده و ابتکار عمل Replicator هنوز تامین نشده است.
آندرو شوارتز: اجازه بدهید در مورد نسبت میان هوش مصنوعی و امنیت ملی صحبت کنیم. به نظر شما، برنامههای بزرگ هوش مصنوعی وزارت دفاع، مانند Replicator و Task Force Lima، در سال آینده چگونه پیش خواهد رفت؟
گرگوری آلن: من فکر میکنم که وزارت دفاع در حال واکنش به دو مسئله است. اولین مورد، آنچه که ما در درگیریهایی مانند اوکراین دیدهایم، جایی که آنها میدانند که هوش مصنوعی پتانسیل زیادی در جنگ دارد و میخواهند از این پتانسیل استفاده کنند و من فکر میکنم که Replicator این بینش را منعکس میکند. سپس، ما Task Force Lima را داریم که بیشتر در مورد مسائل هوش مصنوعی تولیدی مانند Chat GPT، مانند تولید تصویر با استفاده از Stable Diffusion است. Task Force Lima به بررسی و کشف این موضوع میپردازد که چه چیزی برای وزارت دفاع در این دو زمینه مهم است. در مورد Replicator، فکر میکنم سوال بزرگ بودجه آن است و سپس اینکه آنها واقعاً چه چیزی را خریداری خواهند کرد.
در مورد پروژه Replicator، معاون وزیر دفاع کاتلین هیکس یک مهلت ۱۸ تا ۲۴ ماهه تعیین کرده است. معمولاً، این یعنی که آنها قصد دارند چیزهایی را خریداری کنند که قبلاً وجود داشتهاند، یعنی وقتی گفته میشود که این چیزها طی ۲۴ ماه در اختیار نیروهای مسلح قرار خواهد گرفت، معمولاً برای وزارت دفاع به این معنی است که قرار است چیزی خریداری شود که قبلاً ساخته و آزمایش شده و تنها کاری که باقی مانده، این است که تعداد زیادی از آنها را تولید کنیم. پس سوال این است که وزارت دفاع چه چیزی قرار است خریداری کند و چه کسی واقعاً مسئول آن خواهد بود. تاکنون، معاون وزیر دفاع نشان داده که واحد نوآوری دفاعی (DIU) به رهبری داگ بک، مدیر سابق اپل، هدایت کار را در دست دارد، اما تاریخچه DIU نشان میدهد که آنها هم تاکنون بودجه زیادی در اختیار نداشتهاند.
آندرو شوارتز: اجازه دهید درباره سامانههای تسلیحاتی مجهز به هوش مصنوعی صحبت کنیم و اینکه چگونه آنها همچنان نقش مهمی در درگیریها در اوکراین ایفا خواهند کرد؟
گرگوری آلن: بله اینها موضوعاتی واقعی در جهان امروز ما هستند. جنگ در اوکراین کمی از تیتر اخبار دور شده، زیرا جنگ در غزه به شدت در معرض توجه جهانی قرار دارد، اما آن جنگ هم همچنان ادامه دارد و همچنان بزرگترین جنگ زمینی در اروپا در دهههای اخیر است و جنگی است که در آن فناوری هوش مصنوعی نقش بزرگی بازی میکند. ارتش اوکراین به دلیل استفاده از ارتباطات ماهوارهای مانند SpaceX Starlink، توجه زیادی به خود جلب کرد، اما آنها همچنین در انجام کارهای نرمافزاری هم به طور کلی خوب عمل میکنند. من از رهبری ناتو شنیدهام که آنها سامانه سیستم "اوبر توپخانه Uber for artillery" اوکراین را ستایش میکنند که در آن میتوان به سادگی هدفی را انتخاب کرد و سپس الگوریتم هماهنگی، تمامی توپخانههای نظامی اوکراین که در محدوده قرار دارند را شناسایی میکند، تصمیم میگیرد که کدامیک در بهترین موقعیت برای زدن آن هدف قرار دارد و سپس دستور حمله را صادر میکند. این همان سامانه اوبر است که در اینجا برای توپخانه به کار گرفته شده است: یک الگوریتم مبتنی بر قواعد ساده. اوکراین همچنین در شناسایی تصویر image recognition و یادگیری ماشینی مرتبط با بینایی رایانهای computer vision machine learning برای مواردی همچون شناسایی هدف مهارت زیادی نشان داده که تاکنون عمدتاً به کاربردهای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی محدود شده است.
اگر بخواهم حدس بزنم، فکر میکنم که ۲۰۲۴ احتمالاً سالی است که شاهد استفاده گسترده از سلاحهای خودکار کشنده خواهیم بود، بویژه در مورد روسیه. آنها تولیدکنندگانی دارند که این تواناییها را تبلیغ میکنند و میگویند که این سلاحها میتوانند به طور کاملاً خودکار عمل کنند. این سلاحها دارای بینایی رایانهای و هوش مصنوعی هستند و میتوان از آنها برای حملات تهاجمی استفاده کرد. اینها نکاتی است که در بروشورهای تبلیغاتی این سامانههای جنگ افزاری آمده است. این سامانهها در اوکراین مستقر میشوند. از سوی دیگر، در اوکراین هم، وزیر تحول دیجیتالی این کشور، به صراحت بیان کرده که به باور آنها به کار افتادن سلاحهای خودکار، گام بعدی منطقی و اجتنابناپذیر جنگ است.
آندرو شوارتز: وقتی موجودیت کشوری مانند اوکراین در خطر باشد، استفاده از برخی انواع سلاحها به نظر قابل قبول میآید، درست است؟
گرگوری آلن: (اما) اگر اوکراین احساس کند که موجودیت ملیاش تهدید میشود، این در واقع میتواند به یک درگیری بدون مرز تبدیل شود. بنابراین، حدس من این است که در سال ۲۰۲۴ شاهد استفاده از سامانههای جنگ افزاری خودکار خواهیم بود.
آندرو شوارتز: پس، در این مورد، یک پتانسیل واقعی برای افزایش تنش وجود دارد، نه؟
گرگوری آلن: اگر فکر کنیم که این یک تشدید به شمار میآید باید بگوییم بله. گزارشهایی از استفاده از این سیستمها در جنگهای دیگر، مانند جنگ ارمنستان و آذربایجان در همین اواخر وجود دارد. البته من تاحدودی در این باره که گزارشهای موجود موید استفادهی واقعی و تهاجمی از سلاحهای خودکار مجهز به هوش مصنوعی باشند، تردید دارم.
این نقطه عطفی است که بشریت در آستانه عبور از آن قرار دارد، البته اگر هم اکنون از آن عبور نکرده باشد. ممکن است این اتفاق در اوکراین و روسیه در جریان باشد و آنها به هر دلیلی موفق به پنهان کردن آن شده باشند، اما اگر تا سال ۲۰۲۳ از این خط عبور نکرده باشیم، فکر میکنم احتمال زیادی وجود دارد که در سال ۲۰۲۴ از آن عبور کنیم.
آندرو شوارتز: اجازه دهید به موضوع کنترلهای صادراتی مرتبط با هوش مصنوعی و رقابت ما با چین بپردازیم. در سال ۲۰۲۳، دولت بایدن برای محدود کردن دسترسی چین به تراشههای هوش مصنوعی تلاش زیادی کرد. آیا میتوان انتظار داشت که در سال ۲۰۲۴ شاهد محدودیتهای بیشتری باشیم؟گرگوری آلن: فکر میکنم در
اینجا دو مسئله وجود دارد که واقعاً در سال ۲۰۲۴ مطرح است. اولین مورد، بهروزرسانی مقررات است. مقررات تازه در اکتبر ۲۰۲۳ بهروز شدند. بنابراین، در این لحظه نیاز مبرمی به بهروزرسانی آنها وجود ندارد. اما آنچه که دولت بایدن به روشنی بیان کرده این است که آنها درک میکنند که فناوری به سرعت در حال پیشرفت است و وقتی خطی بعنوان مرز کارکردی یک فن آوری در یک سال ترسیم میشود، مهندسان در سال بعدی راههایی برای دور زدن آن پیدا میکنند. این است که دولت آمریکا به وضوع اعلام کرده که قصد دارد این سیاست را دست کم هر یک سال یک بار بهروز کند. پس ممکن است شاهد کنترلهای صادراتی بهروزشده در ژوئن، یا شاید در اکتبر باشیم، قطعاً شاهد نوعی بهروزرسانی خواهیم بود. دومین مسئلهای که واقعاً باید رخ دهد، این است که کنترلهای صادراتی بیشتر چندجانبه شوند. در حال حاضر، ژاپن و هلند بهعنوان دو قدرت بزرگ در زمینه تجهیزات تولید نیمهرسانا بهجز ایالات متحده مطرح هستند که محدودیتهایی را علیه چین وضع کرده اند. مشکل این است که هرچند صنعت تجهیزات تولید نیمهرسانا در چین خیلی عقبتر از ژاپن، هلند و ایالات متحده است، اما کشورهای دیگری مانند کره جنوبی فقط کمی عقبتر هستند. بنابراین، وقتی شرکتهای چینی به کره جنوبی مراجعه میکنند، مثلاً با کیسههای پر از پول و میگویند لطفاً هر تجهیزاتی که میتوانید به ما بفروشید و لطفاً به ما یاد دهید که چگونه تجهیزاتی که شما میتوانید بسازید را تولید کنیم، با توجه به اینکه کره جنوبی شاید تنها ۵ سال از آن سه کشور عقبتر باشد، وقتی چینیها بتوانند از این نوع کمکها بهرهمند شوند، این تفاوت بزرگی ایجاد میکند. پس دولت بایدن واقعاً به دنبال جلب همکاری سایر کشورهای بزرگ در این زمینه است، به ویژه کره جنوبی و همچنین کشورهایی مانند آلمان که چندان در زمینه ساخت ماشینهای نهایی برای ساخت این تراشهها فعالیت ندارند، اما در ساخت قطعاتی که در داخل آنها قرار میگیرد، نقش زیادی دارند و تمام این موارد فقط مسیر چین برای رهایی از وابستگی به آمریکا و ساخت دستگاههایی را سرعت میدهد که میتوانند تراشههای AI مورد نیاز برای پیروزی در رقابت هوش مصنوعی با ا ایالات متحده را تولید کنند.
آندرو شوارتز: پس قطعات زیادی برای این پازل وجود دارد، اما به نظر شما دولت بایدن در سال ۲۰۲۴ در زمینه کنترلهای صادراتی تا چه اندازه موفق خواهد بود؟
گرگوری آلن: فکر میکنم فرصتهایی که شاید در سال ۲۰۱۸ وجود داشت، زمانی که دولت ترامپ، ایالات متحده را در مسیر کنترلهای صادرات نیمهرسانا علیه چین قرار داد، دیگر وجود ندارند. در سال ۲۰۱۸، اگر ایالات متحده، ژاپن و هلند دست به دست هم داده و تجهیزات پیشرفته را محدود میکردند، چین اصلاً قادر به ساخت تراشههای پیشرفته نبود، اما در سال ۲۰۲۳، آنها بسیاری از این تجهیزات را خریداری کردهاند. آنها این خریدها را زمانی انجام دادند که کنترلهای اولیه صادراتی دولت ترامپ دارای سوراخهای زیادی بود، مثلا اگر تجهیزات از طریق کشور ثالث حمل میشد، دیگر غیرقانونی نبود. آنها این تجهیزات را خریداری کردند، زیرا زمان زیادی طول کشید تا مقررات هلندی و ژاپنی اجرایی شوند. بنابراین، شما در واقع با مشکل انباشت تجهیزات در چین روبرو هستید. در حال حاضر، مقدار زیادی از این تجهیزات در چین وجود دارد؛ بنابراین در مورد هوآوی و اسمیک Smick، که دو شرکتی هستند که در طراحی و تولید تراشههای هوش مصنوعی در چین پیشرفتهتر هستند، آنها در حال حاضر تجهیزات کافی در چین دارند که فکر میکنم قادر به تولید حدود ۳۵،۰۰۰ ویفر در ماه باشند، ویفر به دیسک بزرگ سیلیکونی گفته میشود که تراشههای کامپیوتری روی آن چاپ میشود و سپس برای استخراج تراشههای کامپیوتری به شکل مربع بریده میشود. پس این تعداد زیادی تراشه فراهم میکند.
این مقدار، هنوز نزدیک به آنچه چین نیاز دارد، نیست. در نهایت، برای پاسخ به سوال اولیه شما درباره اینکه موفقیت کنترلهای صادراتی در چه حدی خواهد بود، باید بگویم که موفقیت احتمالاً به این شکل نخواهد بود که چین هرگز تراشه پیشرفته هوش مصنوعی با اندازه ۷ نانومتر تولید نکند، اما ممکن است به این شکل باشد که آنها فقط ۱۰٪ از آنچه که میخواهند را تولید کنند. بنابراین، ما احتمالاً نمیتوانیم آنها را کاملاً متوقف کنیم، اما میتوانیم به طور قطع فراهم کردن این تراشهها را بسیار گران و پیچیده کنیم.
آندرو شوارتز: آیا انتظار دارید که ابزارهای سیاستی تازهای برای جلوگیری از دسترسی چین به تراشههای هوش مصنوعی به کار گرفته شود؟ ما قبلاً شاهد افزوده شدن ابزارهای جدیدی به این جعبه ابزار بودهایم، مانند بررسی سرمایهگذاری خارجی که در سال ۲۰۲۳ اتفاق افتاد، جایی که دولت ایالات متحده از طریق فرمان اجرایی کاخ سفید، قدرت خود را اعمال کرد.
گرگوری آلن: وزارت خزانهداری در زمینه هوش مصنوعی، مقررات محکمی ارائه نکرد. در عوض، آنها سوالاتی را در این باره مطرح میکردند که چگونه میتوانیم خطوط محدودیتها در این زمینه را به طور موثری ترسیم کنیم که دسترسی (چین) به انواع نظامی هوش مصنوعی که ما نمیخواهیم سرمایهگذاران و بازارهای سرمایه ایالات متحده در آن دخیل باشند را قطع کنیم، اما شاید اجازه دهیم برخی از ابزارهای بی آزار هوش مصنوعی تجاری را استفاده کنند؟ ترسیم چنین مرزی، از یک مسیر بسیار دشوار عبور میکند و من فکر نمیکنم که دولت آمریکا هنوز بداند چگونه آن را ترسیم کند، اما در سال ۲۰۲۴، آنها باید پاسخی برای این مسئله بیابند، زیرا زمانبندیهایی که آنها موظف به تدوین این مقررات هستند، در سال ۲۰۲۴ به سر میرسد.
آندرو شوارتز: پس به نظر شما چه اتفاقی برای اکوسیستم هوش مصنوعی چین در سال ۲۰۲۴ میافتد؟
گرگوری آلن: چین در جهان در ره دوم هوش مصنوعی قرار دارد، هم از نظر هم پژوهش، که آنها واقعا پژوهشهای کیفی سطح بالایی را طراحی میکنند، و هم از نظر تجاری کردن دستاوردهای این پژوهش ها. آنها تعداد زیادی شرکتهای بزرگ فناوری دارند که واقعاً از هوش مصنوعی برای کسب درآمد استفاده میکنند. بنابراین، چین مدتی است که در رتبه دوم پس از ایالات متحده قرار دارد و این کنترلهای صادراتی طراحی شدهاند تا نه بلافاصله، بلکه در نهایت مانع از این روند شوند. مشکل این است که چین تعداد زیادی از این تراشههای هوش مصنوعی را انباشته است. ان ویدیا Nvidia در میانه سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که آنها سفارشاتی به ارزش ۵ میلیارد دلار از شرکتهای فناوری چینی داشتهاند.
- لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
- از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
- لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
- در غیر این صورت، «نگارمگ » مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
- آخرین اخبار
- محبوب
- برچسب های داغ
- فیلم| تهران ۲۰۰ سال پیش چه شکلی بود؟ نقاشیهای شگفتانگیز یک فرانسوی را ببینید!
- فیلم| تهران زیرِ تهران؛ کشف راههای زیرزمینی در پایتخت!
- افشاگری تکاندهنده ستاره «لوگان»: در ۱۲ سالگی به من کوکائین تعارف میکردند!
- فیلم| احمد مجدزاده (جدی میفرمایید): رئیس جمهور بعدی این مملکت من هستم
- فیلم| واکنش قیاسی به یک حرکت عجیب: رئیس دفتر پزشکیان وسط سخنرانی چه کرد؟
- از تشدید تحریمها تا بازگشت به خیابانها؛ درِ سُس از قاره سبز باز شد
- ۳ گیگ اینترنت رایگان برای خانوارهایی که پرسشنامه سرشماری را تکمیل کنند
- حادثه مرگبار هنگام شستن لباس در حمام؛ زن جوان قربانی سیمکشی ناایمن شد
- سرود ملی و آزمون سلبریتیها؛ موضع دیروز محسن تنابنده در برابر رفتار امروز جعفر پناهی
- فیلم| چرا شعر سعدی پس از قرنها همچنان با انسان سخن میگوید؟
- فیلم| هی ترامپ! ایران را با ونزوئلا و سوریه اشتباه نگیر؛ اینجا ایران است
- فیلم| وقتی بومرنگ سیاستهای آمریکا به قلب واشنگتن بازگشت!
- «گلها فراموش میشوند، رکوردها میشکنند»؛ پیام احساسی رونالدو در وداع با پرتغال
- از عقرب سیاه تا آمبولانس بیبنزین؛ روایت تلخ پدر آیلین از آخرین ساعات زندگی دخترش
- فیلم| خورشت کدوی عربی؛ یک غذای متفاوت با طعمی که غافلگیرتان میکند!
- فیلم| ما از بنگلادش و هند پزشک میآوردیم! روایت تکاندهنده از جهنمِ فراموششده دوران پهلوی
- نه کامیون، نه جرثقیل؛ اهالی روستا چگونه یک خانه کامل را جابهجا کردند؟
- فیلم| توصیه اول ترک گناه هست؛ شما صدای رهبر شهید ایران را میشنوید
- فیلم| خانه سهخوابه در اتریش با فقط ۳۰ متر زیربنا! روایت عجیب امید قاسمی
- فیلم| وقتی نوجوانان در چشم رسانههای غربی، یا آزادیخواهند یا مجبور!
- ۴ عامل پنهان که خطر سندرم متابولیک را افزایش میدهند!
- چای فشار خون را کم میکند؟ پاسخ ۲۵ کارآزمایی
- اینولین و ورزش؛ کدام برای درد زانو بهتر است؟
- خونریزی لثه هنگام مسواک؟ مسواک را کنار نگذارید!
- ایمونوتراپی، روش تخصصی و مرحله نهایی درمان آلرژی
- ناتینگ به سراغ گجتهای هوش مصنوعی میرود!
- هشدار؛ ۸ هزار ایرانی زیر ۵۰ سال بر اثر سکته قلبی میمیرند!
- زن پیشگامی که مسیر اینترنت را هموار کرد!
- اسپیسایکس و کوالکام؛ شبکه ۵G سراسری استارلینک میآید
- مالیات پنهان هوش مصنوعی بر دوش دانشمندان جوان
- قابلیت جدید چتجیپیتی؛ ساخت GIF با یک دستور
- خلاصه رمان دلبند؛ عشق مادرانهای که به تراژدی رسید
- خلاصه مقدمهای بر متافیزیک؛ پرسش بنیادین هستی
- از کنترل پیری تا انتخاب مرگ؛ رویای هوش مصنوعی
- خودروهای هوشمند چقدر از زندگی خصوصی کاربران خبر دارند؟
- با این جورابها بیشتر پیادهروی کنید؛ خستگی کمتر
- افزایش حملات باجافزاری به شرکتهای ژاپنی
- جنجال رم و تغییر نام کاربری سم آلتمن
- شناسایی نخستین دایناسور میوهخوار جهان
- پیشبینی جسورانه رئیس OpenAI درباره پایان پیری
- سوسکی که الهامبخش تعمیر هواپیما شد!
- کنایه ماسک به شکست انتخاباتی؛ لیزرهای فضایی کار نکردند!
- ۶۰ درصد مرگهای فوری هیروشیما بر اثر سوختگی بود!
- آیا واقعاً میتوان عشق را از چشمها و حرکات بدن تشخیص داد؟
- کدام اپل واچ مقاومتر است؛ سرامیکی یا تیتانیومی؟
- دو فنجان بلوبری در روز؛ کمک به کاهش افسردگی سالمندان
- چرا عملیات نجات تلسکوپ ناسا شکست خورد؟
- این دیتاسنتر روزانه حرارتی معادل ۲۳ بمب اتمی تولید میکند!
- رباتها رکورد انسان در صعود به کوه را شکستند!
- این بخشهای میوه و سبزی را دور میریزید؛ گنج فیبر هستند!
- کارگاه نان و آبجو در بغداد ۴ هزار ساله کشف شد!
- استارلینک موبایل؛ اولین اپراتور ترکیبی ماهواره و زمین
- جایگزینی موشکهای پدافندی با پهپادهای ارزان
- قطب شمال و اعماق اقیانوس؛ راهحل خنکسازی دیتاسنتر نیستند!
- راهنمای خرید پلیاستیشن ۵ دستدوم؛ ۴ نکته کلیدی
- فلفل و نعنا را با هم بخورید؛ اثر ضدالتهابیشان صد برابر میشود!
- عفونتهای مکرر گلو و خروپف شدید؛ پای التهاب لوزه در میان است؟
- پوست آناناس ۴۵۳ درصد فیبر بیشتری از گوشتش دارد!
- هوای خانه همیشه سالم نیست؛ این منابع آلودگی را بشناسید!
- شیرین بیان برای گلودرد خوب است؟ خواص و عوارض آن
- این سبزی برگدار استخوانهایتان را محکم میکند!
- جورابهایی که خستگی پیادهروی را کاهش میدهند!
- هپاتیت C درمان قطعی دارد؛ اما بیشتر مبتلایان خبر ندارند
- ۸ بارداری موفق در یک ماه؛ رکورد تازه در درمان ناباروری
- روابط فرسایشی را چطور تشخیص دهیم؟
- خشونت در مدارس؛ تهدیدی برای سلامت و آینده کودکان
- کاهش پروتئین حیوانی، کلید کاهش وزن بیشتر
- هوش مصنوعی در دانشکدههای پزشکی؛ فرصت یا خطر؟
- آنهدونیا چیست و چرا جوانان را درگیر میکند؟
- چاقی، دیابت و فشار خون در ایران بالا گرفت؛ سند ملی تصویب شد!
- خبر خوش برای واکسیناسیون؛ ذخایر تا ۲.۵ سال تأمین شد!
- شپش سر؛ از تشخیص تا درمان صحیح
- زمان طلایی مصرف قرص یدید پتاسیم در فوریت هستهای
- هشدار؛ ۸ هزار ایرانی زیر ۵۰ سال بر اثر سکته قلبی میمیرند
- رشد جهانی آمار یک سرطان در زنان تا ۲۰۵۰
- لاغری بیشازحد، بهاندازه چاقی خطرناک است!
- سرعت یا امنیت؟ هشدارهای نادیدهگرفتهشده در اپنایآی
- کارت پرواز به قمر زحل؛ فرصت ویژه ناسا برای عموم
- چرا غربالگری دیابت در کودکان ضروری است؟
- ستاره همراه مخفی، معمای ابطالجوزا را حل کرد
- ملیکا شریفینیا در دنیای هنر و زندگی شخصی؛ از ازدواج تا مسیر بازیگری
- از عاشقانههای بالیوودی تا زندگی خانوادگی؛ داستان ازدواج کاجول و آجای دوگن
- مونیکا بلوچی؛ از درخشش در سینمای جهان تا ازدواجهای پرحاشیه و زندگی عاشقانه
- تغییر چهره هومن برقنورد برای بازی در سریال حماسه زاگرس
- تصویری کمتر دیدهشده از فخری خوروش در آغاز دوران بازیگری
- رضا رویگری و همسرش؛ نگاهی به ازدواجها، خانواده و زندگی شخصی این بازیگر
- استراحت متفاوت یوسف تیموری در طبیعت؛ عکس تازه بازیگر طنز
- از شهرت در تلویزیون تا حواشی زندگی خانوادگی؛ اسماعیل محرابی را بیشتر بشناسید
- شیوا خنیاگر را بیشتر بشناسید؛ از زندگی شخصی تا سالهای فعالیت هنری
- قاجار روی چهره نیلوفر شهیدی؛ میکاپی متفاوت با امضای هنر اصیل ایرانی
- فرشته حسینی با استایلی سامورایی در ژاپن؛ تصویری متفاوت از بازیگر ایرانی
- وقتی گوگوش در اوج شهرت به کویت سفر کرد؛ عکس کمتر دیدهشده از سال ۵۶
- خانه شیک محیا دهقانی زیر ذرهبین؛ از تراس تماشایی تا دکوراسیون سلطنتی
- مادر شدن در ۵۰ سالگی؛ تصمیم متفاوت کارولین بایل که خبرساز شد
- لیلی و مجنونهای سینمای ایران؛ قابهای عاشقانه بازیگران در جشن سپندارمذگان
- مادر لیلا حاتمی در روزگار جوانی؛ عکس قدیمی زری خوشکام از سریال تاریخی
- نسیم ادبی با استایل پاییزی خاصش غوغا کرد؛ ترکیبی شیک و چشمنواز
- وقتی سادگی حرف اول را میزد؛ استایل متفاوت نیکی کریمی در دوران اوج محبوبیت
- نجمالدین شریعتی با یک عبارت کشاورزی به ترامپ طعنه زد!
- مریم کاویانی چه نوشت که عکسهای تازهاش را به حاشیه برد؟
- قاب تاریخی از پشت صحنه هزار دستان؛ علی حاتمی و چهرههای ماندگار سینما در سال ۵۴
- بیوگرافی امبر هرد؛ از ازدواج جنجالی با جانی دپ تا زندگی جدید و فرزندانش + تصاویر
- محیا دهقانی از جایگاه زنان در سینمای ایران و ضعف شخصیتپردازی گفت
- سفر به سال ۱۳۵۶؛ جمشید مشایخی و فرزانه تائیدی در قاب یک اجرای خاطرهانگیز
- بیوگرافی تایا پسترتسووا؛ بازیگر اوکراینی که در سریال ایرانی دیده شد
- پوری بنایی و ایران دفتری در قاب خاطرهها؛ عکس دیدنی از ۵۵ سال پیش
- کنایه تند مادر ترانه علیدوستی به قضاوتکنندگان زندگی شخصیاش
- پیام همدلانه شقایق دهقان خطاب به ترانه علیدوستی در فضای مجازی
- انتخابهای متفاوت ترانه علیدوستی در مراسم وداع با پدر؛ نگاهی به جزئیات ظاهرش
- رونمایی از کیک تولد زیبای پریا پرتوی؛ یک طراحی هنرمندانه و خاص!
- سلین دیون چگونه به شهرت جهانی رسید؟ روایت روزهای دشوار زندگیاش
- روایت تلخ روزهای فقر سیلوستر استالونه؛ زمانی که مجبور شد سگ محبوبش را بفروشد
- قاب عاشقانه سلی و گیتی امامی در شب عروسی؛ ۵۰ سال پیش
- فریدون فرخزاد در قاب کودکی؛ تصویری قدیمی از ۹۰ سال پیش
- خلاقیت متفاوت پسر فاطمه گودرزی با هندوانه + عکس
- رونمایی از کیک خلاقانه تولد پدر مهراوه شریفینیا با طرحی متفاوت و تماشایی!
- بازگشت مونا کرمی به ریشههایش با پوشش سنتی ترکمنی
- بازگشت به سالهای دانشجویی فرهاد اصلانی و دوستان بازیگرش با یک عکس قدیمی!
- صبا راد با دستپخت و سفرهآرایی زیبایش توجهها را جلب کرد
- تصاویر جشن تولد متفاوت پوریا پورسرخ؛ از دکور مجلل تا کیک ویژه!
- تصویرسازی هنری با هوش مصنوعی؛ بازیگران زن ایرانی در قالب مجسمههای مرمرین!
- تمجید بهنوش بختیاری از گلاب آدینه با انتشار تصویری از پشت صحنه «بامداد خمار»
- ترانه علیدوستی در وداع با پدر؛ تصمیمی متفاوت در مراسم تشییع
- ابتکار جالب نعیمه نظامدوست برای زیباتر کردن فضای خانهاش + عکس
- عکس جدید متین ستوده با حالوهوای ورزشی
- نگاهی به انتخاب متفاوت علی شادمان برای یک استایل جذاب +عکس
- حضور غیرمنتظره محمدرضا گلزار در یک نانوایی!
- تصاویر تازه ترانه علیدوستی چه حاشیههایی به همراه داشت؟
- لباس تاریخی بازیگر «شکارگاه» نگاهها را به خود جلب کرد
- مریم خدارحمی با استایلی جذاب به استقبال پاییز رفت
- فانوسِ «سرخ و سیاه» در قاب عکسهای جدید و دیدنی
- قاب قدیمی و دیدنی از هنرمندان در مراسم اکران فیلم «دوئل»
- کیک تولد خاص یکتا ناصر با ایدهای سینمایی و متفاوت + عکس
- کیک تولد متفاوت عادل فردوسیپور که همه را غافلگیر کرد!
- چهره امروزی یانگوم پس از سالها دوری از قاب تلویزیون
- عکس متفاوت نوید محمدزاده و همسرش در سرزمین آفتاب تابان
- سورپرایز دوکیکه مهشید جوادی؛ از طراحی مینیمال تا کیک سهبعدی!
- قاب خانوادگی ایرج خواجهامیری در کنار فیروزه و پونه
- چهره سه بازیگر سرشناس روی پوستر جدید سریال «یل»
- کیکهای متفاوت شیلا خداداد و فریبا نادری در جشن تولد ۴۰ سالگی
- حمایت بانکها از بازار سرمایه از فردا اجرا میشود
- بورس سقوط کرده در دولت روحانی چگونه در دولت شهید رئیسی احیا شد؟
- درمان بورسی پزشکیان از زبان عبده
- جذب سرمایه ۷ همتی از بازار بورس دانشبنیانها
- وعده عناب بورسی واقعیتر شد
- چهارمین روز نزولی بازار در غیاب نیروهای صعودی
- انتخابات و دامنه نوسان مهمترین دلیل رکود فعلی بورس
- بورس با ۴ مصوبه دولت برای حمایت از بازار سهام سبزپوش میشود؟
- ۳ دلیل پایین بودن ارزش معاملات خرد در بورس
- معافیتهای مالیاتی بازار سرمایه باید استمرار پیدا کند
- بورس این روزها تحت تأثیر تداوم نرخ اخزای بالای ۳۵ درصد
- رشد شاخصهای بورس با کف سازی تکنیکال
- کاهش دامنه نوسان هم علاج بورس نزولی نبود
- سایه تامین مالی دولت بر سر بورس سنگینی میکند
- کاهش بی سابقه حجم معاملات سهام در بورسهای جهانی
- رشد شاخصهای بورس با کمک بانکیها و اعلام نرخ تسعیر ارز
- حمله به سفیر روسیه در لهستان
- معرفی سری گوشیهای Redmi K ۵۰ قبل از رونمایی رسمی
- غفوری: فکر کردن به قهرمانی از الان، سادهلوحانه است
- کاهش ۱۰ درصدی تولید هوندا در دو کارخانه
- سومین نشست دستمزد، باز هم بدون نتیجه
- لغو بلیت فروشی عمومی المپیک زمستانی چین
- گرامیداشت قربانیان هواپیمای اوکراینی در دانشگاه تورنتو
- ادامه چانهزنی چهارگانه در وین
- صرفهجویی ۱.۶ میلیارد دلاری کمیته برگزاری المپیک و پارالمپیک توکیو
- محبوبترین رشته المپیک توکیو مشخص شد
- اعلام هزینه میزبانی توکیو از المپیک و پارالمپیک ۲۰۲۰،
- آذرتاج: هیات اقتصادی جمهوری آذربایجان به ایران میرود
- بررسی عملکرد ایران در المپیک؛ جایگاه چهارمی در آسیا
- پایان وضعیت اضطراری در کشور میزبان المپیک ۲۰۲۰
- رباتهایی که میخواهند آدم شوند؛ پشتپرده سریال متفاوت «نسخه آزمایشی»
- ازدواج آن چیزی نیست که در اینستاگرام میبینید؛ واقعیت زندگی مشترک چیست؟
- هوش مصنوعی در حال بلعیدن نویسندگان متوسط؛ چه کسی در ادبیات ماندگار میشود؟
- چرا نوجوانها فحش میدهند؟ فریاد کمکخواهی پشت کلمات زشت!
- فراتر از موشک و میدان جنگ؛ هفت ضلع راهبرد بازدارندگی ایران چیست؟
- همسرتان رازهای زندگیتان را برای دیگران تعریف میکند؟ مراقب این زخم پنهان باشید!
- ترامپ پساانتخابات؛ از تنگه هرمز تا کنگره آمریکا و از ماگا تا دموکراتها
- آخرین نفسهای دودخانههای گیلان؛ عطر برنجی که با دود و خاطره زنده مانده است
- وقتی هکرها سراغ یخچال فروشگاهها میروند؛ جنگ سایبری به سفره مردم رسید!
- آیا استکبارستیزی فقط محصول انقلاب اسلامی است؟ تاریخ چه میگوید؟
- چرا سهم ایران از بازار ۷ هزار میلیارد دلاری حلال تقریباً هیچ است؟
- از ناامنسازی خیابانها تا خاموش کردن برق؛ نسخه جدید فشار بر ایران چیست؟
- فیلم| دختر دانش آموزی که شهادت دسته جمعی با خانواده اش را آرزو کرده بود و به آرزویش رسید
- یک پزشک توضیح داد که چگونه میتوان خروپف را در خانه کاهش داد
- فیلم| هنرمند هستید؟ این روش را یاد بگیرید تا آثارتان در اینستاگرام فروش برود!
- مخربترین عادت برای سلامت مغز مشخص شد
- آیتالله بهجت: حتی به اندازه یک نخود در کار خیر شریک شوید!
- آیفون چه کلماتی را از شما پنهان میکند؟ راز ۱۰۰ هزار واژه حساس فاش شد!
- دو عادت رایج دوران کودکی به عنوان محرکهای سرطان شناسایی شدهاند
- والتر وایت به دنیای تبلیغات برگشت؛ این بار در کنار یک خروس!
- فیلم| ایران تو این رتبهبندیها هیچ جایی نداره!
- فیلم| بعد از آمپولهای لاغری این خوراکیها را نخورید؛ فهرست غذاهای دردسرساز!
- یک متخصص تغذیه توضیح داد که چگونه به درستی شیرینیها را کنار بگذاریم
- یک پزشک در مورد خطرات جاروبرقی برای سلامتی هشدار داد
- مشخص شده است که یک عادت صبحگاهی رایج برای دستگاه گوارش مضر است
- پزشک اولین علامت تومور مغزی را نام برد
- متخصصان تغذیه فواید و مضرات سیر را آشکار کردهاند
- یک متخصص قلب فاش کرد که چرا فشار خون در شب افزایش مییابد و چرا خطرناک است
- دکتر توضیح داد که کدام معاینات باید سالی یک بار انجام شود
- یک متخصص مغز و اعصاب علائم سرگیجه تهدید کننده زندگی را شناسایی کرده است
- یک متخصص تغذیه، میزان مصرف روزانه ایمن میوهها و انواع توتها را اعلام کرد
- فیلم| صبح ناشتا آب بخورید؛ ببینید چه اتفاقی در بدنتان میافتد!
- یک متخصص غدد، خطرناکترین ویتامینها و مکملهای غذایی را فهرست کرد
- یک پزشک توضیح داد که چگونه میتوان با هدفون به موسیقی گوش داد بدون اینکه به شنوایی آسیب برسد
- یک متخصص غدد درون ریز به فواید غیرمنتظره گیلاس اشاره کرد
- یک پزشک خطرات کولا برای کبد را فاش کرد
- پزشکان میزان مصرف ایمن بستنی برای بزرگسالان را اعلام کردهاند
- یک پزشک علل غیر واضح نفخ را آشکار کرد
- متخصصان قلب و عروق پاسخ دادهاند که این کار بیشتر از عادات غذایی ناسالم به بدن آسیب میرساند
- فیلم| نیسان آبی هم به دل حوضچه زد! صحنه عجیب یک حادثه در بلوار
- یک پزشک سالمترین ماهی را معرفی کرد
- پزشکان عواقب عدم رعایت بهداشت پس از استفاده از توالت را شناسایی کردهاند
- ارز
- طلا
- بورس
- تورم
- اخبار داغ
- ورزشی
- پربیننده
- پربحث
- یک محصول روزمره که از بیماری قلبی محافظت میکند، نامگذاری شده است
- دو نفر در میان شعلههای آتش خانه گرفتار شدند؛ یک کشته در حریق مرگبار مشهد
- وقتی مرگ برای ثروتمندان انتخابی میشود؛ جشنواره گوتنبورگ به سراغ رؤیای جاودانگی رفت!
- سه روز پرمخاطره در گلستان؛ برف، سرمای ناگهانی و خطر سیلاب در کمین!
- صدای مدیرعامل، چهره جعلی و ۱۲۹ میلیون دلار سرقت؛ کلاهبرداری باورنکردنی با هوش مصنوعی!
- کردستان در آستانه موج سنگین بارش و سرما؛ دما ۱۰ درجه سقوط میکند!
- چین شرایطی را که تحت آن خرید محصولات کشاورزی از ایالات متحده را افزایش خواهد داد، فاش کرده است
- بازار ۳۵۲ میلیون دلاری اندونزی در انتظار تایوان؛ چرا فیلمهای ترسناک برگ برنده هستند؟
- یک دانشمند تأثیر استرس بر روند پیری را توضیح داد
- هشدار قرمز در پردیس؛ خطر سیلاب و رانش زمین در کمین شهروندان!
- فیلم| تصویر عجیب از فروشگاههای انگلیس؛ برای آبمیوه هم دزدگیر گذاشتند!
- فیلم| درحال حاضر چه مقدار نفت از تنگههرمز قاچاق میشود؟
- آیا پیروزی دموکراتها حباب هوش مصنوعی را میترکاند؟ سقوط سنگین غولهای فناوری!
- هوش مصنوعی برای گوگل گران تمام شد؛ پیشنهاد خروج داوطلبانه به کارکنان پنج کشور!
- تهدید بمبگذاری در فرودگاه پراگ؛ ۹ هواپیما زیر ذرهبین پلیس!
- فیلم| از پادگان آباده تا کمپ تیم ملی؛ معمای سربازی علیرضا بیرانوند!
- فیلم| پشت بسیاری از کمردردها، این عامل مشترک پنهان است!
- فیلم| فرماندهی قاچاق نفت تنگههرمز از امارات انجام میشود!
- هوش مصنوعی در تسخیر سینما؛ چرا مخاطبان هنوز بازیگران مصنوعی را نمیخواهند؟
- فیلم| بچهها از چه سنی باید هنر را یاد بگیرند؟ سن طلایی کشف استعداد کودکان
- کمیسیون اروپا بخش جدیدی از میلیاردها یورو را به کیف منتقل کرده است
- فیلم| روایت شیون جانسوز مادر، کنار پیکر پسرش در جریان حمله به میدان فردوسی تهران
- فیلم| در جنگ زیرساختی کدام میدانهای نفتی از اهداف ایران خواهد بود؟
- خالق Power Rangers وارد بازیسازی شد؛ هوش مصنوعی هم به کمک ژاپنیها آمد!
- علائم غیر واضح فیبروز کبد شناسایی شده است
- «تئاتر، خانه کوچک من»؛ روایت زندگی مردی که عمرش را وقف صحنه کرد
- یارانه و کالابرگ حریف گرانی نمیشوند؟ نسخه جدید مجلس برای مهار تورم!
- فیلم| تحلیل حاکمیتیترین رسانه اسرائیل از انتخابات آمریکا
- فیلم| هدف قرارگرفتن شبکههای فرآورشی نفت عربستان، چه نتایجی خواهد داشت؟
- آخر هفته خطرناک در ۵ استان؛ مردم از رودخانهها فاصله بگیرند!
- هکرها چگونه ۱۰۰ میلیون یورو را از یک بانک اروپایی بیرون کشیدند؟
- اطلاعنگاشت| بازار ارزان میوه در تهران کجاست؟ رباتی که قبل از خرید باید بشناسید!
- مشخص شده است که چرا صربستان عجلهای برای انعقاد قرارداد گازی با روسیه ندارد
- فیلم| خط لوله دور زدن تنگههرمز از چه مسیری عبور میکند؟
- یک تغییر ساعت ساده، آلارمهای گوگل را بههم ریخت؛ بالاخره مشکل حل شد!
- چه کسی رئیسجمهور اندونزی را شنود میکرد؟ بازداشت مقام ارشد دولت!
- دانشمندان کشف کردهاند که آیا مفاصل واقعاً قبل از رعد و برق درد میگیرند یا خیر
- سونی یک اسطوره دهه ۸۰ را زنده کرد؛ هدفونی که با USB-C به دنیای امروز برگشت!
- شاهکار کمتر دیدهشده تیم برتون رایگان شد؛ این فیلم را از دست ندهید!
- کوشنر؛ دیپلمات میلیاردی یا واسطه منافع خارجی؟ افسر سابق CIA افشاگری کرد
- غول ۵۹۴ میلیارد پارامتری هوش مصنوعی رونمایی شد؛ Inkling 2 Small بهزودی رایگان میشود!
- پس از جدایی از وارنر، پاملا ابدی از واقعیت تلخ زنان در هالیوود گفت!
- وزارت بهداشت جمهوری دموکراتیک کنگو از ابعاد نگرانکنندهی همهگیری مرگبار ابولا پرده برداشت
- علت خواب آلودگی بعد از غذا خوردن مشخص شد
- چاپهای دزدیده شده پیکاسو به ارزش بیش از ۱۰۰ هزار یورو در فرانسه پیدا شد
- دانشمندان سلولهای چربی را به ابزاری برای مبارزه با سرطان تبدیل کردهاند
- ارمنستان تصمیم گرفته است دو توافقنامه با اتحادیه اروپا امضا کند
- مشاغلی که هوش مصنوعی جایگزین آنها نخواهد شد، شناسایی شدهاند
- ۱۵ مددسرا در تهران؛ پناهگاه ۲ هزار بیخانمان در شبهای سرد پایتخت!
- ترامپ وزیر دفاعش را قربانی میکند؟ هگست در محاصره مخالفان!
- عربستان میخواهد صاحب آینده بازیسازی جهان شود؟ یونیتی هدف بعدی خریدهای میلیاردی!
- اتحادیه اروپا راه جدیدی برای تحت فشار قرار دادن مخالفان بر سر اوکراین پیدا کرده است
- چرا یک استارتاپ سهساله در بازار هوش مصنوعی ۵۰۰ میلیون دلار میارزد؟
- دانشمندان کشف کردهاند که قد انسان در طول قرن گذشته چگونه تغییر کرده است
- بلدوزر به خط لوله ۱۶ اینچ گاز زد؛ انفجار در گچساران با یک مصدوم!
- شاهکار علمیتخیلی اسپیلبرگ رایگان در یوتیوب؛ فرصتی که نباید از دست بدهید!
- یکی از کشورهای اتحادیه اروپا اجازه بسیج زنان را داده است
- یک افسانه رایج در مورد شنا در آب یخ زده رد شد
- فرانسه پیشنویس بودجه دولتی این کشور برای سال ۲۰۲۷ را تصویب کرد
- دانشمندان کشف کردهاند که نهنگهای قاتل یکی از مرگبارترین شکارچیان دریایی را شکار میکنند
- مشخص شده است که چگونه آلمان میخواست اوکراین را تحت نظارت سازمان ملل متحد تقسیم کند
- مشخص شده است که چگونه زمان روز بر خلق و خو تأثیر میگذارد
- ایلان ماسک به دلیل «مسائل فساد» تحت تحقیقات دموکراتها قرار دارد
- پارلمان اروپا از اعضای خود خواسته است که برای نوشتن قوانین به هوش مصنوعی اعتماد نکنند
- فیلم| گلوگاههای اقتصادی امارات کدام مناطق هستند؟
- کوشنر: مذاکرات سازندهای در بروکسل درباره امنیت اوکراین و اروپا داشتیم
- فیلم| آتشنشانی در شهر، اما در روستا چه؟ وقتی شعلهها به جان خانههای روستایی میافتند!
- دانشمندان دریافتهاند که رژیمهای غذایی آبمیوه ممکن است به سلامت مغز آسیب برسانند
- ترامپ، دموکراتها را مسئول سقوط بازار سهام آمریکا دانست
- فیلم| اتحادیه کارگری سیجیتی اعلام کرد که ۱.۶ میلیون نفر در اعتراضات علیه افزایش قیمتها در سراسر فرانسه شرکت کردند
- فیلم| گلوگاههای اقتصادی کشورهای کوچک عربی در کدام مناطق قرار دارند؟
- مکرون رکورد منفی فرانسوا اولاند را هم شکست؛ فقط ۱۳ درصد به رئیسجمهور فرانسه اعتماد دارند!
- از کتاب فراری، از گوشی جدا نمیشویم! چه بلایی سر تمرکزمان آمده است؟
- سوئیس، به پیروی از اتحادیه اروپا، تحریمها علیه روسیه را اصلاح کرد
- فیلم| در صورت ورود اسرائیل به جنگ زیرساختی، زدن کدام گلوگاهها آسیب بیشتری به آن وارد خواهد کرد؟
- یک درمان ساده برای جلوگیری از سفید شدن مو معرفی شده است
- مادر بودن یعنی قید آرزوهایت را بزنی؟ راهی برای جمع کردن مادری و پیشرفت فردی
- مندل توضیح داد که پایه و اساس اقتصاد اوکراین چیست
- دانشمندان کشف کردهاند که چگونه مدیتیشن عملکرد مغز را تغییر میدهد
- هکرها ساکنان پایتخت اروپا را از غذا محروم کردند
- فن کشتی بعد از گل چهارم سپاهان؛ نقشجهان به صحنه کشتی تبدیل شد!
- بیرانوند تنها گلر نامزد بهترین بازیکن آسیا؛ رکورد ویژه در انتظار دروازهبان ایران!
- رکورددار جوانان جهان نقرهای شد؛ درخشش علیرضا نصیری در مسابقات جهانی!
- فیلم| توصیف بهرام مشتاقی، قهرمان پیشکسوت کشتی از اخلاق حسن یزدانی
- گروه بهمن در بحران؛ دومین شکست در دو هفته، استقلال در اوج!
- چین در خانه تسلیم دختران ایران شد؛ دبل طلایی مارال ترکمان!
- ساکت الهامی چرا از نشستهای خبری فراری است؟ غیبت دوباره سرمربی پیکان!
- شوک به استقلال؛ کوشکی جراحی شد و بازی فردا را از دست داد!
- «گاوی میماند»؛ پاسخ قاطع بارسلونا به شایعات جدایی ستاره جوان
- ایوان تونی مرکز توجه است
- تارتار به منتقدان پرسپولیس: هرچقدر میخواهید من را بزنید، اما بازیکنانم را نه!
- درخشش خیرهکننده موفوکنگ؛ رقابت لورکوزن و لیل برای شکار پدیده آفریقایی!
- جنگ لیورپول و چلسی برای شکار ستاره جوان برنتفورد؛ دیوف در کانون توجه!
- فابیان رویز و هدفی بزرگتر از فصل گذشته؛ فتح دوباره اروپا
- رئال بتیس | مانوئل پیگرینی: "بازی بسیار سختی بود"
- یوونتوس و آ اس رم به دنبال یک مدافع میانی برای ویارئال هستند
- بردهای میلیمتری و شکستهای سنگین؛ هفته سوم لیگ بسکتبال پرحادثه شد
- آنها لیورپول را برای جذب رایان گراونبرچ تحت فشار قرار دادند
- پورموسوی به شاگردانش هشدار داد؛ لیگ هنوز تمام نشده است!
- استقلال بالاخره بُرد؛ پایان کابوس دو شکست متوالی در اصفهان
- جلسهای سرنوشتساز برای آینده اینیگو پرز
- «به پسرم قول دادهام»؛ وعده بزرگ پیروز قربانی برای آلومینیوم
- هشدار نویدکیا به سپاهان؛ ملوانِ زارع میتواند هر تیمی را زمینگیر کند
- شهرداری گرگان از مهلکه گریخت؛ سومین برد متوالی با طعم دلهره!
- از مصر تا ایران؛ برنامه اعزام نخستین تیم والیبال ساحلی بانوان با پوشش اسلامی
- لیگ قهرمانان اروپا | رئال بتیس در دورتموند تسلیم شد
- فرار آبادانیها از انتهای جدول؛ شمسآذر در بحران ماند
- اظهارات خبرساز سرمربی فجر درباره بیرانوند؛ «او سرباز ما شده است»
- ناپولی با پیشنهاد ۴۰ میلیون یورویی به دنبال شکار ستاره نیمکتنشین بارسلونا!
- پائولو فونسکا به اسپورتینگ لیسبون پیوست
- مورینیو پس از کامبک رئال: به تساوی راضی نبودیم، برای برد جنگیدیم!
- رقابت غولهای اروپا برای جذب سادیکی؛ ساندرلند ۶۰ میلیون یورو میخواهد!
- بلینگهام پس از کامبک رئال: برای این پیروزی سخت جنگیدیم!
- حمایت قاطع کورتوا از وینیسیوس پس از برد دراماتیک رئال
- والورده پس از کامبک رئال: ما هیچوقت تسلیم نمیشویم!
- لیگ قهرمانان اروپا | شکست غیرمنتظره لیورپول در استانبول
- لیگ قهرمانان اروپا | رئال مادرید فرم حماسی خود را در یونان بازیابی کرد
- چلسی به غولهای اروپا نه گفت؛ استوائو فروشی نیست!
- بمب خبری در تبریز؛ پیشنهاد تراکتور به سرمربی سابق پرسپولیس برای جانشینی نکونام؟
- سارابیا با وعده ساختن لحظات جادویی، هدایت اسپانیول را پذیرفت
- رقابت برای لیورپول بر سر نامدی کالینز
- پایان یک سفر فوتبالی؛ دیوید اوسپینا در ۳۸ سالگی خداحافظی کرد
- بارسلونا برای شکار گواردیول خیز برداشت؛ مأموریت سخت فلیک در ژانویه
- تمدید قرارداد رافینیا قطعی شد!
- جنگ سه غول انگلیسی برای شکار پدیده ۵۵ میلیون یورویی گالاتاسرای
- مکآلیستر از احتمال جدایی پرده برداشت؛ همهچیز ممکن است!
- بازار نقلوانتقالات به نام الکس بائنا داغ شد
- ستارهای که سودای بازی در کنار بزرگان فوتبال را دارد
- نیوکاسل به جیسل اعتماد دارد؛ سرمربی آلمانی فعلاً در امان است!
- میلان در سودای جذب هوادار دوآتشهاش؛ ترسولدی با برچسب ۵۰ میلیون یورویی!
- دو باشگاه در حال رقابت برای جذب فرانچسکو کاماردا
- بارکولا: من محمد صلاح نیستم؛ میخواهم تاریخ خودم را در لیورپول بسازم!
- یوونتوس و تاتنهام منافع تهاجمی مشترکی دارند
- بنبست مالی در دورتموند؛ والدمار آنتون پیشنهاد تمدید را نپذیرفت!
- منچستریونایتد به دنبال اونای امری؛ شرط بزرگ سرمربی استون ویلا چیست؟
- ویارئال برای جذب دیوید موکوا اقدام خواهد کرد
- فاش شد: بهایی که باید برای یوهان باکایوکو پرداخت شود
- گزینه جدید خط دفاعی بارسلونا
- یولیان ناگلزمن در حال مذاکره با یک تیم است
- چهار هافبک جوان در فهرست خرید چلسی؛ گزینههای ژابی آلونسو مشخص شدند!
- تاتنهام اجازه جدایی به برگوال نمیدهد؛ بارسلونا ناکام میماند؟
- شب دیوانهوار لیگ قهرمانان؛ کومو لانس را ۹ تایی کرد، ناپولی هم شکست سنگینی خورد!
- ادعای خاص مورینیو پس از برد دراماتیک رئال: فقط ما بلدیم در لحظه آخر برنده شویم!
- هری کین تا ۲۰۲۹ در بایرن؛ قرارداد جدید با پاداشهای میلیون یورویی!
- نبرد در لیگ برتر برای کلوین یبوآ
- خبر خوش برای پرسپولیسیها؛ مدافع مصدوم برگشت، اما تارتار ریسک نمیکند؟
- استقلال با یک غایب به مصاف همنام خوزستانی میرود؛ خبر تازه از وضعیت آشورماتوف
- رئال مادرید مانع جدایی ترنت شد؛ بازگشت به لیورپول در انتظار تابستان!
- ویتور روکه میتواند ۱۰ میلیون یورو به خزانه باشگاه بارسلونا اضافه کند
- الهلال از جذب برونو فرناندز منصرف شد؛ کاپیتان یونایتد در دوراهی ماندن و رفتن!
- وستهام سرمربی جدید خود را انتخاب کرد
- معجزه رئال در آتن؛ شلیک مرگبار والورده در دقیقه ۹۲!
- رویای بارسلونا یا پیشنهاد الهلال؟ آینده ژائو فلیکس در تابستان ۲۰۲۷ تعیین میشود
- سرمربی سابق اتلتیکو مادرید، سرمربی فنرباغچه خواهد شد
- جلسه مهم قلعهنویی و یحیی؛ توافق درباره بازیکنان تیم ملی و امید
- تاریخ کلیدی برای آینده رافینیا
- برونو فرناندز سکوتش را شکست؛ تکذیب شایعات درگیری با سرمربی منچستریونایتد
- در حال حاضر یک برنده در مناقصه جی جی گابریل وجود دارد
- ماروتا آب پاکی را روی دست ایکاردی ریخت؛ بازگشت مهاجم آرژانتینی به اینتر منتفی شد!
- بارسلونا ضربه بزرگی را متحمل میشود: مصدومیت رودری بدتر از آن چیزی است که در ابتدا گزارش شده بود