نشست تهران؛ همگرایی منطقه‌ای

۱- دومین نشست همسایگان افغانستان روز چهارشنبه با هدف تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان که انعکاس دهنده تنوع قومیتی این کشور و موجب عاری شدن این پهنه جغرافیایی از خشونت شود برگزار شد. فضای گفتگو‌ها بسیار مثبت و سازنده بود و تهران نشان داد نقطه تلاقی همه دیدگاه‌ها و همگرایی منطقه‌ای است.

۲-افغانستان با بحران گرسنگی روبروست و این موضوع به چالشی جدی برای طالبان تبدیل شده است حدود یک سوم از جمعیت ۳۸ میلیونی افغانستان با سطح «اضطراری» یا «بحرانی» ناامنی غذایی روبرو هستند و با آمدن زمستان آنهم پس از خشکسالی شدید، به پول بیشتری برای تغذیه مردم نیاز است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در یک پیام ویدئویی به نشست تهران گفت که افغانستان با یک «بحران عظیم انسانی» مواجه است و نیاز به اقدام فوری دارد. لازم است جامعه بین‌المللی به منظور ارائه کمک‌های بشردوستانه فوری‌تر از جمله غذا، دارو، تجهیزات زمستانی و ... برای جلوگیری از بحران انسانی و موج پناهجویان در افغانستان و جلوگیری از شوک جدید به کشور‌های همسایه و جامعه بین‌المللی اقدام کنند. این خواسته نشست تهران برای حمایت از مردم افغانستان است.

۳- تشکیل دولت فراگیر با حضور و مشارکت مؤثر و پایدار همه گروه‌های قومی و مذهبی افغانستان از مسیر گفتگو‌های بین الافغانی با پشتیبانی و بدون مداخله بازیگران خارجی، تعهد طالبان برای تأمین امنیت و مبارزه با تروریسم، رعایت حقوق گروه‌های مختلف از جمله زنان، تأمین ضروریات زندگی برای شهروندان افغانستان و اتخاذ رویکرد دوستانه در قبال همسایگان و اطمینان بخشیدن نسبت عدم استفاده دشمنان از خاک افغانستان برای حمله به کشور‌های همسایه، توزیع کمک‌ها بین مردم افغانستان از طریق اکو، مبارزه با تروریسم و درخواست از دبیرکل آن سازمان برای بذل مساعی جمیله و در صورت لزوم میانجیگری میان طرف‌های افغان برای رسیدن به توافق در خصوص ساختار سیاسی آینده از جمله موارد مورد تاکید جمهوری اسلامی ایران است. ایران اسلامی، همواره به دنبال صلح و آرامش و حاکمیت اراده و خواست مردم افغانستان بوده است. جمهوری اسلامی ایران امنیت همسایگان را امنیت خود می‌داند و از دولتی که برخاسته از رأی مردم افغانستان باشد حمایت می‌کند. حسن همجواری نیز اقتضا می‌کند که اراده مردم افغانستان را بر افغانستان حاکم بدانیم. این موضع اصولی رییس جمهوری اسلامی است که بار‌ها مورد تاکید قرار گرفته است.

۴- توجه به ضمانت‌ها و تعهدات طرف‌های مسئول ذیربط افغان به جامعه بین المللی مبنی بر اینکه با گروو‌های تروریستی مقابله کنند و افغانستان هیچ گونه تهدیدی برای کشور‌های همسایه ایجاد نخواهد کرد، درخواست از طرف‌های ذیربط برای اتخاذ رویکردی دوستانه در قبال کشور‌های همسایه و احترام به اصول پذیرفته شده جهانی حقوق بین الملل و حقوق اساسی بشر و حمایت از امنیت و حقوق مشروع اتباع و مؤسسات خارجی در افغانستان، درخواست از طرف‌های ذیربط افغانستان و جامعه بین المللی برای رسیدگی به دلایل اصلی مهاجرت و آوارگی اجباری در افغانستان، همکاری برای یافتن راه حل دائمی برای وضعیت مستمر پناهندگان افغانستان ودرخواست از جامعه بین‌المللی و کشور‌های کمک‌کننده به منظور فراهم آوردن حمایت‌های مالی مستمر، کافی و متناسب از کشور‌های میزبان پناهندگان افغان، به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران، جمهوری اسلامی پاکستان و سایر کشور‌های همسایه افغانستان. از جمله مواد یازده گانه نشست تهران بود. نشست بعدی در پکن برگزار می‌شود.

۵ حضور نظامی آمریکا و کشور‌های خارجی در افغانستان در بیست سال گذشته، جز خسارت و زیان برای مردم و کشور افغانستان نتیجه دیگری نداشته است، بیگانگان دنبال آن نباشند که در افغانستان دخالت کنند و اجازه بدهند مردم خود تصمیم بگیرند.

راهکار موثر برای نجات افغانستان از بحران و معضلات کنونی این است که جامعه جهانی و همسایگان افغانستان از راه حلی بین افغانستانی و تشکیل ساختاری فراگیر و دولتی برآمده از رای و نظر مردم از همه اقوام حمایت کنند.