خورشید احتمالا سیاره‌ای را بلعیده است!

به گزارش مجله خبری نگار/بهار،پژوهش اخیر دانشمندان دانشگاه اِگه ترکیه با بازخوانی گذشته خشن منظومه شمسی، راه حلی تازه برای پاسخ به راز فقدان سیارات ابرزمین در مدار خورشید و ناهنجاری‌های ساختاری این ستاره ارائه می‌دهد.

به گزارش فرارو به نقل از اسپیس، خورشید، تنها ستاره منظومه ما و سرچشمه اصلی گرمایی که زیست‌پذیری زمین را ممکن ساخته است، شاید در دوران باستان کیهانی رفتاری درنده‌خو داشته و مانند یک «آدم‌خوار فضایی» عمل کرده باشد. این فرضیه شگفت‌انگیز حاصل پژوهش‌های نوینی است که بیان می‌کند خورشید میلیارد‌ها سال پیش و در نخستین روز‌های تشکیل خود، سیاره‌ای با جثه چند برابر زمین را بلعیده و تا به امروز آثار شیمیایی آن را در لایه‌های پنهان خود مدفون نگه داشته است.

به باور اخترشناسان، ردپای این ضیافت مرگبار کیهانی ممکن است همچنان در اعماق ساختار درونی خورشید قابل ردیابی باشد. سیارات موسوم به «ابرزمین» اجرام سنگی با جرمی فراتر از زمین، اما کوچک‌تر از غول‌های یخی نظیر نپتون هستند. آنها از پرشمارترین سیارات شناسایی‌شده در سامانه‌های فراخورشیدی به شمار می‌روند، در حالی که منظومه شمسی به شکل عجیبی از وجود آنها تهی است. این کشف تازه می‌تواند گواهی روشن بر علت غیبت مرموز چنین سیاراتی در کیهان ما باشد.

پروفسور موتلو ییلدیز، از محققان برجسته دانشگاه اِگه ترکیه و سرپرست این پروژه، در بیانیه‌ای علمی اعلام کرد: «مدل‌سازی‌های تازه ما نشان می‌دهد سیاره‌ای چند برابر سنگین‌تر از زمین، احتمالاً در دوران نوزادی خورشید به سوی آن کشیده شده و اثری شیمیایی و ماندگار از خود بر جای گذاشته است.»

تیم پژوهشی ییلدیز بر این باورند که این پدیده «فرزندکشی کیهانی» تناقض‌های دیرینه میان رصد‌های واقعی از خورشید و پیش‌بینی‌های برخاسته از الگو‌های استاندارد تکامل ستارگان را حل می‌کند. این اختلافات به‌ویژه در عمق منطقه همرفت خورشید، الگوی انتشار امواج صوتی در زیر این ناحیه و پدیده نامتعارف کاهش چشمگیر عنصر لیتیوم در سطح خورشید نمود پیدا کرده است.

ییلدیز توضیح می‌دهد ستاره‌های جوان در ابتدای پیدایش با قرص‌های پیش‌سیاره‌ای پهناور، متشکل از غبار و گاز‌های چرخان، احاطه می‌شوند. محیط‌هایی پرآشوب که در آنها حجم زیادی از مواد میان دیسک و ستاره مادر رد و بدل می‌شود. ترکیبات صخره‌ای و فلزی سیارات تمایز شیمیایی بنیادینی با گاز‌های غبارآلود دارند؛ بنابراین فرو رفتن یک پیکره چگال سنگی درون خورشید جوان می‌تواند نشانگر‌های شیمیایی نامتعارفی خلق کند.

پژوهشگران با بهره‌گیری از نرم‌افزار‌های شبیه‌سازی پیشرفته برای بررسی سناریو‌های مختلف، دریافتند ساختار کنونی خورشید بهترین تطابق را زمانی نشان می‌دهد که جرم سیاره بلعیده‌شده بین ۵ تا ۱۰ برابر جرم زمین باشد. پروفسور ییلدیز دستیابی به چنین دامنه جرمی دقیقی را یکی از هیجان‌انگیزترین دستاورد‌های مطالعه برشمرد.

این دیدگاه با مطالعات پیشین نیز هم‌خوانی دارد؛ پژوهش‌هایی که نشان داده بودند شاید در مدار‌هایی حتی نزدیک‌تر از مدار کنونی عطارد، یک یا چند ابرزمین پدیدار شده و سپس بر اثر نیرو‌های گرانشی دیسک، به درون کام خورشید سقوط کرده باشند. البته نویسندگان تأکید می‌کنند لزوماً نیاز به بلع کامل و ناگهانی نبوده و فرسایش شدید سیاره در مواجهه با تاج خورشیدی نیز می‌توانسته چنین آثاری بیافریند.

اگرچه این نظریه در حال حاضر بر پایه شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای استوار است، اخترفیزیکدانان امیدوارند بتوانند امضا‌های ساختاری و شیمیایی پیش‌بینی‌شده را با رصد‌های طیف‌سنجی نوین خورشیدشناختی به‌طور تجربی شناسایی کنند و سند نهایی این سرگذشت خشونت‌بار را به نمایش بگذارند.