کشف مکانیسم محافظت در برابر فشار خون بالا در بدن زنان

به گزارش مجله خبری نگار، دانشمندان کشف کرده‌اند که چگونه هورمون زنانه استروژن خطر فشار خون بالا را کاهش می‌دهد. مشخص شده است که توانایی آن در شل کردن و گشاد کردن رگ‌های خونی نقش کلیدی دارد. این مطالعه توسط محققان دانشگاه واترلو انجام شده است. این اثر در مجله Mathematical Biosciences (MB) منتشر شده است.

فشار خون بالا یا هایپرتنشن، بیش از یک میلیارد نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار می‌دهد و عامل اصلی بیماری‌های قلبی عروقی و سکته مغزی است. مدت‌هاست که مشخص شده است زنان قبل از یائسگی کمتر از مردان یا زنان یائسه به فشار خون بالا مبتلا می‌شوند. دانشمندان این اثر را به عملکرد استروژن مرتبط دانسته‌اند، اما مکانیسم اثر محافظتی آن مدت‌هاست که مشخص نیست.

برای درک این موضوع، محققان از یک مدل ریاضی که عملکرد سیستم قلبی عروقی و کلیه‌ها را توصیف می‌کند، استفاده کردند. این مدل امکان گنجاندن جداگانه اثرات بیولوژیکی مختلف و مشاهده چگونگی تأثیر هر یک بر فشار خون را فراهم می‌کند.

به گفته‌ی آنیتا لیتون، استاد ریاضیات کاربردی و سرپرست این مطالعه، استروژن بر فرآیند‌های متعددی در بدن تأثیر می‌گذارد - از واکنش رگ‌های خونی گرفته تا نحوه‌ی تنظیم سطح مایعات توسط کلیه‌ها. با این حال، مدل‌سازی نشان داد که مهم‌ترین عامل، توانایی این هورمون در القای گشاد شدن عروق خونی است.

لیتون توضیح داد: «استروژن اغلب فقط در زمینه سلامت باروری در نظر گرفته می‌شود، اما در واقع، نقش بسیار گسترده‌تری در عملکرد بدن ایفا می‌کند. این هورمون بر نحوه واکنش رگ‌های خونی، نحوه تنظیم مایعات توسط کلیه‌ها و نحوه تعامل سیستم‌های مختلف بدن تأثیر می‌گذارد.»

گشاد شدن عروق، جریان خون را تسهیل می‌کند و به حفظ فشار خون طبیعی کمک می‌کند. همانطور که مدل نشان داد، این اثر نقش مهمی در محافظت از زنان در برابر فشار خون بالا قبل از یائسگی دارد.

مدلی که توسط محققان توسعه داده شده است، مبتنی بر داده‌های آزمایشگاهی است و امکان بازتولید بسیار دقیقی از فرآیند‌های رخ داده در بدن را فراهم می‌کند. این مدل به دانشمندان اجازه می‌دهد سناریو‌های مختلفی را آزمایش کنند، چیزی که در آزمایش‌های انسانی غیرممکن است.

علاوه بر این، این مدل‌سازی امکان مقایسه اثربخشی درمان‌های مختلف فشار خون بالا را فراهم کرد. نتایج نشان داد که مسدودکننده‌های گیرنده آنژیوتانسین (ARBs) - دارو‌هایی که از انقباض عروق جلوگیری می‌کنند - ممکن است برای زنان مؤثرتر باشند. طبق محاسبات دانشمندان، آنها حتی پس از یائسگی، زمانی که سطح استروژن کاهش می‌یابد، ممکن است از مهارکننده‌های ACE مؤثرتر باشند.

دانشمندان امیدوارند که چنین مدل‌هایی به توسعه رویکرد‌های دقیق‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تر برای درمان بیماری‌های قلبی عروقی کمک کنند.